Historyk, ekumenista, ewangelizator. Kim jest kard. Grzegorz RYŚ - nowy metropolita Krakowa

Dotychczasowy arcybiskup metropolita łódzki kard. Grzegorz Ryś, został 26 listopada mianowany przez papieża Leona XIV nowym arcybiskupem metropolitą krakowskim. Papież przyjął jednocześnie rezygnację z tej funkcji od abp. Marka Jędraszewskiego, który w 2024 r. osiągnął wiek emerytalny. Abp Jędraszewski kierował Kościołem krakowskim od 2016 r.

Kard. Grzegorz Ryś wraca do Krakowa

.Mianowany nowym arcybiskupem metropolitą krakowskim kard. Grzegorz RYŚ dzięki decyzji papieża Leona XIV powróci do swego rodzinnego miasta. To właśnie w Krakowie się urodził, w Krakowie studiował, w Krakowie został księdzem i również w Krakowie został mianowany biskupem. Nowy krakowski metropolita znany jest przede wszystkim ze swojego zaangażowania w dialog chrześcijańsko-żydowski, rozwijania ekumenizmu, głębokiej duchowości oraz otwartości i współpracy z ruchami odnowy Kościoła, zwłaszcza z Drogą Neokatechumenalną, Ruchem Światło-Życie i ruchami odnowy charyzmatycznej.

Zapytany zaraz po ogłoszeniu swojej nominacji na metropolitę krakowskiego, jak się z nią czuje, odpowiedział: – Muszę ją traktować jako głos Ducha Świętego. Wierzę bowiem w sens posłuszeństwa Kościołowi, wierzę w to, że Duch św. przemawia przez Piotra, któremu dziś na imię Leon. Dobrze wiemy, ile trwało to obsadzanie biskupstwa w Krakowie, dlatego z pewnością ta decyzja papieża była przez niego dobrze przemyślana. Niemniej, bardzo trudno mi będzie ten Kościół łódzki opuścić.

Kard. Grzegorz Ryś urodził się 9 lutego 1964 r. w Krakowie. Do krakowskiego Wyższego Seminarium Duchownego wstąpił w 1982 r. Święcenia kapłańskie otrzymał 22 maja 1988 r. z rąk kard. Franciszka Macharskiego w katedrze wawelskiej. Równolegle do studiów teologicznych odbył studia na Wydziale Historii Kościoła Papieskiej Akademii Teologicznej, na którym, po rocznej pracy duszpasterskiej jako wikariusz parafii pw. św. Małgorzaty i św. Katarzyny w Kętach, został zatrudniony i podjął studia doktoranckie. W 1994 r. uzyskał doktorat, a w 2000 r. habilitację z nauk humanistycznych w zakresie historii.

W latach 2004–2007 był dyrektorem Archiwum Kapituły Metropolitalnej w Krakowie, a od 2007 do 2011 r. rektorem Wyższego Seminarium Duchownego Archidiecezji Krakowskiej. W latach 2010–2011 przewodniczył Konferencji Rektorów Seminariów Duchownych w Polsce.

28 września 2011 r. otrzymał sakrę biskupią z rąk kard. Stanisława Dziwisza. W swoim herbie przyjął zawołanie: Virtus in infirmitate (Moc w słabości).

W latach 2005–2017 ks. Grzegorz Ryś kierował Katedrą Historii Kościoła w Średniowieczu, a następnie Katedrą Historii Starożytnej i Średniowiecznej w Instytucie Historii Wydziału Historii i Dziedzictwa Kulturowego Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II. Był członkiem komisji historycznych w procesach beatyfikacyjnych – między innymi w procesie Jana Pawła II. W 2017 r. został uhonorowany przez Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa prestiżową Nagrodą im. Klemensa Bąkowskiego. Za zasługi w działalności na rzecz rozwoju nauki postanowieniem prezydenta RP Andrzeja Dudy z dnia 2018 roku odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi.

W czasach krakowskich owocną pracę naukową łączył z zaangażowaniem duszpasterskim: wcześnie związany z Ruchem Światło-Życie, aktywnie uczestniczył w życiu Drogi Neokatechumenalnej, wspólnot takich jak Chrześcijańskie Braterstwo Osób Chorych i Niepełnosprawnych oraz namARKA, przez 25 lat corocznie był przewodnikiem grupy 6. Pieszej Pielgrzymki Krakowskiej na Jasną Górę.

Kard. Ryś jest zaangażowany w dialog ekumeniczny i międzyreligijny, był współtwórcą i wykładowcą kursu „ABC relacji chrześcijańsko- i polsko-żydowskich” (od 2010), inicjatorem spotkania w intencji pokoju z udziałem chrześcijan, Żydów i muzułmanów „Echo Asyżu w Krakowie” (2011), a także serii spotkań „Dziedziniec Pogan” poświęconych dialogowi między wierzącymi a niewierzącymi w formule zaproponowanej przez papieża Benedykta XVI.

W latach 2013–2017 był członkiem kapituły Nagrody im. ks. Stanisława Musiała przyznawanej przez Klub Chrześcijan i Żydów „Przymierze” za zasługi dla dialogu chrześcijańsko-żydowskiego. W latach 2012–2018 należał do Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej. W 2019 r. został uhonorowany Medalem 75-lecia Misji Jana Karskiego przyznanym przez Towarzystwo Jana Karskiego.

14 września 2017 r., w święto Podwyższenia Krzyża Świętego, został mianowany przez Ojca Świętego Franciszka Arcybiskupem Metropolitą Łódzkim. Ingres do katedry łódzkiej miał miejsce 4 listopada.

29 czerwca 2018 r. otrzymał od papieża Franciszka paliusz arcybiskupi, który został mu uroczyście nałożony 5 października 2018 r. w katedrze łódzkiej przez nuncjusza apostolskiego w Polsce abpa Salvatore Pennacchio.

25 czerwca 2020 r. został mianowany przez papieża Franciszka administratorem apostolskim sede plena diecezji kaliskiej. Od 17 października 2020 roku do czasu powołania nowego biskupa kaliskiego bpa Damiana Bryla – 25 stycznia 2021 roku – był administratorem apostolskim sede vacante tej diecezji.

21 listopada 2020 roku Ojciec Święty Franciszek mianował abp. Grzegorza Rysia członkiem Kongregacji ds. Biskupów, a po kreacji kardynalskiej 4 października 2023 roku przedłużył kadencję w tej Kongregacji na kolejne 5 lat.

Od 2022 r. przewodniczy ekumenicznemu zespołowi pracującemu nad nową redakcją europejskiej Karty Ekumenicznej na rok 2025.

9 lipca 2023 r. Ojciec Święty Franciszek ogłosił jego nominację na kardynała.

Na konsystorzu 30 września 2023 roku abp Grzegorz Ryś otrzymał biret kardynalski i rzymski kościół tytularny pw. śww. Cyryla I Metodego.

4 października 2023 roku Ojciec Święty Franciszek mianował kard. Grzegorza Rysia członkiem Dykasterii ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów. Również z nominacji papieskiej kardynał G. Ryś wziął w pierwszym Zgromadzeniu Ogólnym Synodu o Synodalności, które odbyło się w Rzymie w październiku 2023 roku.

W Konferencji Episkopatu Polski od 2011 r. do 18 listopada 2021 roku przewodniczył Zespołowi ds. Nowej Ewangelizacji przy Komisji Duszpasterstwa KEP. Wraz z Zespołem powołał Ogólnopolską Szkołę Ewangelizatorów, zorganizował Kongresy Nowej Ewangelizacji w Kostrzynie (o ewangelizacji), Warszawie (o parafii), Skrzatuszu (o wsi), Częstochowie (o bierzmowaniu), Gnieźnie (o rodzinie), w Łodzi (o mieście) oraz rekolekcje dla Polonii w Niemczech, Francji, Anglii i dwukrotnie w Stanach Zjednoczonych. Na czas Światowych Dni Młodzieży powołał w Krakowie Międzynarodowe Centrum Ewangelizacji (2016).

Jako biskup pomocniczy krakowski wraz z Sekretariatem ds. Nowej Ewangelizacji Archidiecezji Krakowskiej, któremu przewodniczył, zainicjował szereg wydarzeń ewangelizacyjnych takich jak „BMW – Bliżej, Mocniej, Więcej” – ewangelizacja miasta na stadionie Cracovii (2012), Forum Nowej Ewangelizacji „CCC – Całą Ewangelię, Całe Ciało, Całemu Światu” (2013), „Jestem! W Hucie” (2015), „M&M – Młodzi i Miłosierdzie” w krakowskiej Tauron Arenie (2016, 2017).

Jest członkiem Rady ds. Ekumenizmu, Rady ds. Kultury i Ochrony Dziedzictwa Kulturowego oraz Rady ds. Rodziny Konferencji Episkopatu Polski. Był członkiem Ogólnopolskiego Komitetu Organizacyjnego Obchodów 1050. Rocznicy Chrztu Polski w 2016 r. W październiku 2018 r. jako delegat KEP wziął udział w XV Zgromadzeniu Ogólnym Synodu Biskupów „Młodzież, wiara i rozeznawanie powołania”. Od 2022 roku jest przewodniczącym Rady ds. Dialogu Religijnego i przewodniczącym Komitetu ds. Dialogu z Judaizmem. W 2023 roku został delegowany do zespołu pracującego nad koncepcją komisji badającej przypadki wykorzystywania seksualnego małoletnich w Kościele w Polsce.

AD, Episkopat.pl