Jak meteoryty mogą pomóc lepiej poznać początki Układu Słonecznego?

Próbki pobrane z asteroidy Ryugu oraz meteorytów węglistych dostarczają nowych wskazówek, które mogą pomóc lepiej poznać początki Układu Słonecznego. Naukowcy zidentyfikowali w nich składnik, który dotychczas umykał uwadze badaczy. Jego obecność może pomóc wyjaśnić, w jaki sposób kosmiczne skały zachowały pierwotne różnice w składzie chemicznym mimo intensywnych reakcji z wodą.
Początki Układu Słonecznego zapisane w składzie meteorytów
.Jak wskazują astronomowie asteroida Ryugu i niektóre meteoryty węgliste mają prawdopodobnie podobne pochodzenie, sięgające początków Układu Słonecznego. Zaliczane są do tzw. materiałów prymitywnych, ponieważ ich skład chemiczny bardzo dobrze zachował cechy materii z tamtego okresu. Jednocześnie po powstaniu skały te przez długi czas reagowały z wodą. W wyniku tych procesów wiele pierwotnych minerałów uległo przemianom i powstały nowe.
Woda może rozpuszczać niektóre pierwiastki zawarte w skałach i przenosić je w inne miejsca, prowadząc do zmian ich pierwotnego składu. Mimo takich procesów badane materiały zachowały skład chemiczny charakterystyczny dla początków Układu Słonecznego. Wyjaśnienie, jak doszło do tego, że tak intensywne przemiany nie doprowadziły do utraty pierwotnych właściwości chemicznych, od dawna stanowi zagadkę dla astrofizyków.
W ramach nowego badania naukowcy z Kanazawa University i The University of Tokyo wykorzystali promieniowanie rentgenowskie, aby szczegółowo zbadać próbki z asteroidy Ryugu i meteorytów węglistych. Zidentyfikowali w nich składnik, którego dotychczas nie rozpoznawano, a który może pomóc w wyjaśnieniu tej zagadki. Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie „Communications Earth & Environment”.
Składnik, który umykał uwadze naukowców
.Astronomowie dotychczas uważali, że w wyniku reakcji z wodą w pierwotnych meteorytach węglistych powstawały przede wszystkim serpentyn i saponit. Odkryli jednak, że w próbkach pobranych z asteroidy Ryugu oraz w meteorytach węglistych powszechnie występuje również inny składnik. Przypomina on słabo krystaliczny uwodniony krzemian magnezu (magnesium silicate hydrate, M-S-H), który wcześniej pozostawał niezauważony.
Ślady dawnych procesów zachowane w kosmicznych skałach
.Jak wyjaśniają naukowcy, szczególnie interesujące jest to, że M-S-H może występować przy bardzo różnych proporcjach magnezu do krzemu. Ta właściwość może pomóc zrozumieć, w jaki sposób przebiegały reakcje skał z wodą, a jednocześnie pozwoliły zachować wcześniejsze różnice w składzie chemicznym wewnątrz asteroid macierzystych.
Zazwyczaj materiały o różnym składzie chemicznym wymagają odmiennych warunków, aby zachować stabilność w obecności wody. Eksperymenty laboratoryjne oraz wcześniejsze dane dotyczące rozpuszczalności M-S-H wykazały jednak, że ten związek może występować przy różnych proporcjach magnezu i krzemu, nawet w podobnych warunkach. Naukowcy przypuszczają również, że serpentyn i saponit powstały początkowo z tej substancji, a dopiero później przekształciły się w minerały o bardziej uporządkowanej strukturze krystalicznej.
Jak podkreślają astronomowie, wykrycie M-S-H może pomóc wyjaśnić, w jaki sposób kosmiczne skały mogły ulegać intensywnym przemianom pod wpływem wody, a jednocześnie zachowywać pierwotne różnice między poszczególnymi obszarami. Dzięki temu mimo tych zmian nadal zachowywały cechy charakterystyczne dla materii z początków Układu Słonecznego.
Emil Gołoś


