Jak Słońce migrowało z centrum Drogi Mlecznej na jej obrzeża?
Astronomowie wskazują, że Słońce migrowało z centrum Drogi Mlecznej na jej zewnętrzne obszary wraz z innymi, podobnymi do niego gwiazdami.
.W ramach nowego badania, naukowcy pod kierownictwem Daisuke Taniguchiego z Tokyo Metropolitan University i Takuji Tsujimoto z National Astronomical Observatory of Japan, odkryli dowody na to, że nasze Słońce dołączyło do masowej migracji podobnych do niego gwiazd, które opuściły centralne rejony naszej galaktyki 4–6 miliardów lat temu. Astronomowie stworzyli i przeanalizowali dokładny katalog gwiazd i ich właściwości, wykorzystując dane z satelity Gaia Europejskiej Agencji Kosmicznej. Odkrycie to rzuca nowe światło na ewolucję naszej galaktyki, szczególnie na rozwój struktury w jej centrum, znanej jako poprzeczka. Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie „Astronomy and Astrophysics”.
Jak tłumaczą astronomowie, podczas gdy archeologia na Ziemi skupia się na przeszłość człowieka, archeologia galaktyczna śledzi przeszłą ogromną wędrówkę gwiazd i galaktyk. Naukowcy już wcześniej wskazywali, że Słońce narodziło się około 4,6 miliarda lat temu, ponad 10 tysięcy lat świetlnych bliżej centrum Drogi Mlecznej niż znajduje się obecnie.
Choć badania składu gwiazd wspierały tę teorię, przez długi czas stanowiła ona zagadkę dla astronomów. Wcześniejsze obserwacje ujawniły, że w centrum naszej galaktyki, znajduje się ogromną struktura przypominającą poprzeczkę, ten rodzaj obszarów posiada również wiele innych galaktyk spiralnych we Wszechświecie. Zdaniem badaczy tworzy ona „barierę współobrotu” („corotation barier”), utrudniającą gwiazdom ucieczkę daleko od centrum.
W ramach nowego badania, naukowcy starali się zrozumieć, jak pomimo tego, Ziemi udało znaleźć w obecny miejscu. Astronomowie przeprowadzili analizy „bliźniaków” Słońca, czyli gwiazd o bardzo podobnej do niego temperaturze, grawitacji powierzchniowej i składzie.
Naukowcy wykorzystali dane zebrane przez satelitę Gaia należącą do Europejskiej Agencji Kosmicznej, które obejmowały dwa miliardy gwiazd i innych obiektów kosmicznych. Stworzyli katalog 6594 gwiezdnych „bliźniaków” Słońca, zbiór około 30 razy większy niż w poprzednich badaniach. Z tej listy następnie byli w stanie uzyskać najdokładniejszy jak dotąd obraz wieku tych obiektów.
Analizując rozkład wieku, zauważyli, że wiele gwiazd w wieku około 4–6 miliardów lat, takich jak Słońce znajduje się w podobnej odległości od centrum galaktyki. Jak wskazują astronomowie, oznacza to, że Słońce nie znajduje się w obecnym miejscu przez przypadek, lecz było częścią znacznie większej migracji gwiazd.
Odkrycie to rzuca światło nie tylko na historię naszego Układu Słonecznego, ale także na ewolucję samej galaktyki. Zdaniem badaczy „bariera współobrotu” tworzona przez poprzeczkę w centrum galaktyki nie pozwoliłaby na takie masowe wydarzenie. Jednak teoretycznie byłoby to możliwe w momencie formowania się tej struktury. Jak wskazują naukowcy, wiek gwiezdnych „bliźniaków” ujawnia nie tylko moment, w którym nastąpiła masowa migracja, ale także przedział czasu, w którym powstawała poprzeczka.
.Centrum galaktyki jest znacznie mniej sprzyjającym środowiskiem dla rozwoju życia niż jej zewnętrzne regiony. Nowe badanie rzuca więcej światła na kluczowy czynnik, dzięki któremu nasz Układ Słoneczny, a w tym Ziemia, znalazł się w rejonie galaktyki, w którym organizmy mogły się rozwijać i ewoluować.
Emil Gołoś
