Jak wygląda aktywność sejsmiczna na Księżycu?
Astronomom udało się więcej dowiedzieć o tym, jak obecnie wygląda aktywność sejsmiczna występująca na Księżycu. Badania te pozwolą lepiej zrozumieć naturalnego satelitę Ziemi.
.Naukowcy z Center for Earth and Planetary Studies, w ramach nowego badania stworzyli pierwszą mapę małych grzbietów mórz księżycowych (small mare ridges – SMR), które są charakterystyczną cechą geologiczną związaną z aktywnością tektoniczną, występujących na Srebrnym Globie. Następnie astronomowie przeprowadzili ich analizy, które po raz pierwszy wykazały, że formacje te są geologicznie młode i szeroko rozpowszechnione na morzach księżycowych – rozległych, ciemnych, pokryta zastygłym bazaltem równinach na powierzchni Księżyca, powstałych na skutek rozległych wylewów lawy. Nowe odkrycia dotyczące sposobu powstawania SMR mogą wprowadzać nową grupę potencjalnych źródeł trzęsień Księżyca, które mogą wpływać na wybór miejsca do lądowania w czasie przyszłych misji. Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie „The Planetary Science Journal”.
.Zarówno Księżyc, jak i Ziemia są tektonicznie aktywne, jednak zdaniem naukowców siły tektoniczne oddziałujące na każde z tych ciał są różne. Skorupa naszej planety jest podzielona na płyty, które zderzają się, rozchodzą i przesuwają względem siebie, tworząc rozległe łańcuchy górskie, głębokie rowy oceaniczne oraz pierścień wulkanów wokół Oceanu Spokojnego. Skorupa Księżyca nie skład się z płyt, jednak mające w niej miejsce naprężenia prowadzą do powstawania kilku charakterystycznych form terenu.
Jedną z najczęstszych są uskoki płatowe (lobate scarps), które powstają, gdy skorupa ulega kompresji, a powstałe siły wypychają materiał ku górze i ponad przylegającą skorupę wzdłuż uskoku, tworząc grzbiet. Formacje te, występujące na wyżynach księżycowych, powstały dopiero w ciągu ostatniego miliarda lat, co stanowi 20 proc. historii Srebrnego Globu.
W 2010 roku astronomowie odkryli, że Księżyc powoli się kurczy, co z kolei powoduje powstanie uskoków płatowych na wyżynach księżycowych. Jednak ich powstanie nie wyjaśnia wszystkich form terenu niedawno powstałych w wyniku kompresji na Srebrnego Globu. Jak opisują badacze, małe grzbiety mórz księżycowych są nowo zidentyfikowanym rodzajem formacji powstającym na skutek aktywności sejsmicznej.
SMR-y powstają na skutek tych samych sił, które tworzą uskoki płatowe, jednak podczas gdy te drugie występują na wyżynach, te pierwsze formują się wyłącznie na morzach księżycowych. Astronomowie w ramach nowego badania postanowili zmapować małe grzbiety na morzach księżycowych i przeanalizować ich związek z niedawną aktywnością tektoniczną.
„Od czasów programu Apollo, wiemy, że uskoki płatowe są powszechne na wyżynach Księżyca, ale w ramach nowego badania pierwszy raz, udało się udokumentować częste występowanie podobnych struktur na morzach księżycowych. Odkrycie to pomaga lepiej zrozumieć niedawną aktywność tektoniczną Srebrnego Globu, co może poszerzyć naszą wiedzę na temat wnętrza oraz historii naturalnego satelity Ziemi, a także o występujących tam trzęsieniach, które mogą być zagrożeniem dla przyszłych misji” – mówi Cole Nypaver z Center for Earth and Planetary Studies.
.Naukowcy stworzyli katalog małych grzbietów mórz księżycowych. Odkryli 1 114 nowych formacji tego typu na widocznej stronie, co zwiększyło liczbę wykrytych do tej pory na całym Srebrnym Globie do 2 634. Naukowcy wykazali również, że średni wiek SMR wynosił 124 miliony lat, co jest zgodne ze średnim wiekiem uskoków płatowych, który wynosi około 105 milionów lat. Wskazuje to, że obie te formacje należą do najmłodszych struktur geologicznych na Księżycu.
.Analizy wykazały również, że SMR-y powstawały w wyniku tych samych oddziaływań co uskoki płatowe i często jedne przechodziły w drugie, schodząc z wyżyn na morza księżycowe. Wcześniej udało się badaczom odkryć związek między aktywnością tektoniczną powodującą powstawanie uskoków płatowych, a występowaniem trzęsień księżycowych. Odkrycie, że SMR powstają w wyniku tego samego rodzaju aktywności, wskazuje, że trzęsienia księżycowe mogą również występować na morzach księżycowych, wszędzie tam, gdzie są obecne małe grzbiety. Pomoże to lepiej zrozumieć zagrożenie, jakie może czekać na przyszłe misje na Srebrny Glob.
Oprac. EG
