Polskę i Filipiny łączą wiara, wolność i doświadczenie walki o suwerenność [Prezydent Karol Nawrocki]

Polskę i Filipiny, mimo dzielących je tysięcy kilometrów, łączą doświadczenia historyczne, przywiązanie do wiary i wolności oraz przekonanie o znaczeniu suwerenności narodów – mówił prezydent RP Karol Nawrocki podczas wykładu na Uniwersytecie Świętego Tomasza w Manili. Prezydent wskazał również na rosnące znaczenie współpracy Polski z Filipinami i państwami ASEAN. – My, jako liderzy, możemy otwierać drzwi, ale trwałe relacje budują ludzie – zwrócił się do filipińskich studentów.

Karol Nawrocki wygłosił 7 października wykład na Katolickim Uniwersytecie Świętego Tomasza w Manili. Wystąpienie było jednym z punktów pierwszej oficjalnej wizyty Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na Filipinach. Jak podkreślił, Europa i Azja Południowo-Wschodnia stają się coraz silniej ze sobą powiązane, a Polska i Filipiny mają zarówno możliwość, jak i odpowiedzialność, by współtworzyć bardziej bezpieczny, stabilny i dostatni świat.

Karol Nawrocki: Wiara i wolność łączą Polskę i Filipiny

.Prezydent poświęcił znaczną część wystąpienia temu, co określił jako wspólne doświadczenie obu narodów. Wskazał przede wszystkim na dwa pojęcia: wiarę i wolność. Mimo ogromnej odległości pomiędzy Warszawą a Manilą religia odgrywa ważną rolę w obu społeczeństwach. Zdaniem Karola Nawrockiego katolicyzm uczestniczył w kształtowaniu wartości Polaków i Filipińczyków, wzmacniając przywiązanie do rodziny, solidarności, odpowiedzialności i troski o drugiego człowieka.

Prezydent przypomniał, że pierwsze polskie związki z Filipinami powstawały właśnie za pośrednictwem Kościoła. Polscy misjonarze docierali na archipelag już w XVII wieku. Jednym z nich był krakowski jezuita o. Wojciech Męciński, uznawany za pierwszego Polaka, który odwiedził Filipiny. Szczególne miejsce w historii stosunków polsko-filipińskich zajmuje św. Jan Paweł II. Papież odwiedzał Filipiny dwukrotnie – w 1981 i 1995 roku. Druga z tych podróży związana była ze Światowymi Dniami Młodzieży w Manili. Karol Nawrocki przypomniał studentom Uniwersytetu Świętego Tomasza, że Jan Paweł II odwiedził również ich uczelnię, a jego pamięć pozostaje tam żywa.

Kopernik, Maria Skłodowska-Curie, Chopin i José Rizal

.Prezydent zwrócił także uwagę na związki naukowe i kulturalne. W bibliotece Uniwersytetu Świętego Tomasza znajduje się egzemplarz dzieła Mikołaja Kopernika „O obrotach sfer niebieskich”. W swoim wystąpieniu Karol Nawrocki przywołał obok Kopernika również Marię Skłodowską-Curie, Fryderyka Chopina i urodzonego w Gdańsku Gabriela Fahrenheita, zestawiając ich z jednym z najważniejszych bohaterów narodowych Filipin – José Rizalem. Ich dokonania określił jako część dziedzictwa łączącego oba narody.

Jeszcze istotniejszym wspólnym doświadczeniem jest jednak – jak przekonywał – walka o wolność i suwerenność. – Oba nasze narody wiedzą, co oznacza mierzyć się z obcą dominacją, zachowując jednocześnie tożsamość narodową i prawo do decydowania o własnej przyszłości – powiedział prezydent.

Polskie i filipińskie doświadczenie walki o niepodległość

.Karol Nawrocki przypomniał, że po rozbiorach Polska na 123 lata zniknęła z mapy Europy. Naród przetrwał jednak dzięki językowi, kulturze, religii i przywiązaniu do wolności. Po II wojnie światowej Polska ponownie znalazła się pod obcą dominacją – tym razem komunistyczną i sowiecką. Przełom przyniosła „Solidarność”, która zjednoczyła miliony Polaków wokół idei wolności, godności i demokratycznej zmiany, przyczyniając się następnie do przemian w Polsce i całej Europie Środkowo-Wschodniej.

Filipiny również przez długi czas pozostawały pod obcym panowaniem. Zdaniem prezydenta właśnie te doświadczenia tłumaczą, dlaczego wolność, suwerenność, integralność terytorialna i prawo narodów do samostanowienia zajmują tak istotne miejsce w myśleniu obu społeczeństw. Karol Nawrocki mówił w tym kontekście o znaczeniu prawa międzynarodowego i porządku opartego na Karcie Narodów Zjednoczonych. Podkreślił, że agresja, przymus i groźby nie powinny być uznawane za uprawnione instrumenty polityki zagranicznej ani za sposób rozszerzania stref wpływów.

Prezydent RP o Rosji i bezpieczeństwie Filipin

.W Manili prezydent mówił także o rosyjskiej agresji przeciwko Ukrainie oraz bezpieczeństwie Polski. Rosję określił jako największe zagrożenie dla polskiego bezpieczeństwa i suwerenności. Jak wskazywał, z polskiej perspektywy wojna przeciwko Ukrainie nie jest wydarzeniem oderwanym od szerszego historycznego doświadczenia relacji z Rosją. Wymienił również działania hybrydowe, dezinformację, cyberataki i sabotaż jako współczesne zagrożenia dla Polski i innych państw europejskich.

Odpowiedzią Polski ma być wzmacnianie odstraszania, zdolności wojskowych oraz współpracy w NATO i ze Stanami Zjednoczonymi. Prezydent zestawił europejskie problemy bezpieczeństwa z wyzwaniami stojącymi przed Filipinami, szczególnie w domenie morskiej. Działania naruszające prawa suwerenne państw, swobodę żeglugi lub bezpieczeństwo infrastruktury krytycznej mogą – mówił – destabilizować całe regiony i wpływać na światowy handel.

Polska, która mierzy się z podobnymi wyzwaniami na Morzu Bałtyckim, może dzielić się z Filipinami doświadczeniem, technologią i wiedzą. Zdaniem Karola Nawrockiego tworzy to przestrzeń do współpracy pomiędzy obszarem euroatlantyckim i Indo-Pacyfikiem.

Polska chce mocniej współpracować z ASEAN

.Drugim ważnym wymiarem wystąpienia była gospodarka. Prezydent przypomniał, że od 1990 roku polski PKB na mieszkańca wzrósł ponad trzykrotnie, a eksport niemal trzydziestokrotnie. Polska jest obecnie szóstą gospodarką Unii Europejskiej, największą gospodarką Europy Środkowo-Wschodniej oraz jedną z dwudziestu największych gospodarek świata. Filipiny określił z kolei jako dynamicznie rozwijającą się gospodarkę i bramę do rynku ASEAN. Ich szczególnym atutem mają być młodzi, kreatywni i dobrze wykształceni ludzie.

Karol Nawrocki zwrócił uwagę, że Filipiny przewodniczą w tym roku ASEAN. Polska, przy wsparciu Manili, przystąpiła również do Traktatu o Przyjaźni i Współpracy w Azji Południowo-Wschodniej. Prezydent przedstawiał to jako element długofalowego zaangażowania Polski w regionie i zamiaru pogłębiania współpracy z ASEAN. – Postrzegam większe zaangażowanie Polski w relacje z ASEAN oraz nasze rozwijające się partnerstwo z Filipinami nie tylko jako szansę dla obu krajów, lecz także jako wkład do silniejszej współpracy między naszymi kontynentami – podkreślił.

Prezydent wskazał również na ambicję Polski i Filipin, by jako dynamiczne państwa średniej wielkości odgrywać większą rolę w debacie międzynarodowej. Polska w 2026 roku uczestniczy w pracach G20, a Karol Nawrocki zapowiedział udział w szczycie tej grupy w Miami.

„Trwałe relacje budują ludzie”

.Końcową część wystąpienia prezydent skierował bezpośrednio do studentów. Przypomniał, że wcześniej tego samego dnia podczas Polsko-Filipińskiego Szczytu Biznesowego IT spotkał się z młodymi filipińskimi programistami uczestniczącymi w hackathonie i pracującymi nad rozwiązaniami dla inteligentnych miast. Na Uniwersytecie Świętego Tomasza zwrócił się z kolei do przyszłych prawników, ekonomistów, polityków i historyków. – Wy, studenci – młodzi, utalentowani i ambitni – jesteście przyszłością Filipin oraz ważną częścią przyszłości relacji polsko-filipińskich – mówił. Zachęcał młodych Filipińczyków do odwiedzania Polski i budowania bezpośrednich więzi pomiędzy społeczeństwami obu państw. – Jesteście na doskonałej pozycji, by stać się naturalnymi ambasadorami relacji polsko-filipińskich. Odwiedzajcie Polskę. Budujcie przyjaźnie. Wzmacniajcie więzi między naszymi społeczeństwami. My, jako liderzy, możemy otwierać drzwi, ale trwałe relacje budują ludzie – powiedział Karol Nawrocki.

Na zakończenie przywołał św. Tomasza z Akwinu i jego słowa o miłości Boga i bliźniego jako najdoskonalszej przyjaźni. Nawiązując do nich, podkreślił, że choć geograficznie Filipiny pozostają od Polski odległe, Polska chce traktować Filipińczyków jak bliskich sąsiadów i przyjaciół.

Michał Kłosowski