Ustrój i konstytucja są nietykalne

108 lat temu wspólnota narodowa odzyskała instrument do decydowania o sobie samej. Bo przecież istotą każdego niepodległego państwa jest z jednej strony zapewnianie wolności i suwerenności obywateli, z drugiej strony zapewnianie bezpieczeństwa i dobrobytu wszystkich obywateli – twierdzi Karol NAWROCKI

.Niepodległość to wielka odpowiedzialność, to ogromna odpowiedzialność także za drugiego współobywatela, za drugiego Polaka. W ostatnich dniach byliśmy świadkami ogromnej odpowiedzialności za niepodległość w wykonaniu osób, które gotowe były do poświęcenia swojego życia i zdrowia dla drugiego współobywatela. Ta odpowiedzialność w niepodległości ma twarz Jakuba Kulika i Artura Morańskiego, ma twarz pielęgniarzy, lekarzy, strażników miejskich, strażaków i zwykłych mieszkańców Krakowa, którzy nie zastanawiając się, gotowi byli do tego, żeby w tej tragicznej sytuacji nieść pomoc drugiemu obywatelowi.

Tak, niepodległość to wielka odpowiedzialność i chciałem jeszcze raz Was prosić, abyśmy podziękowali tym bohaterom codzienności z Krakowa w obliczu narodowej tragedii.

Dzisiaj, 11 listopada, w Święto Niepodległości, bardziej niż każdego innego dnia w polskim kalendarzu czujemy, że jesteśmy narodową wspólnotą złożoną właśnie z wolności. Jesteśmy zbudowani na fundamencie wolności, która prowadziła nas przez kolejne wieki, która sprawiała, że byliśmy gotowi do bicia się o naszą niepodległość i wolność, która często powoduje, że dajemy z siebie wiele energii do tego, aby budować niepodległą Rzeczpospolitą.

.W tym kontekście chcę dzisiaj przypomnieć, że odzyskanie przez Polskę niepodległości 108 lat temu było czymś znacznie więcej niż powrotem Polski na mapę Europy i na mapę świata. Było właściwie odzyskaniem instrumentu wspólnoty narodowej do tego, aby decydować o sobie samej. Instrumentu w postaci państwa, dzięki któremu Polacy będą mieli możliwość decydowania sami o sobie, o tym, jak będzie wyglądała edukacja w polskich szkołach II Rzeczypospolitej, jak będzie wyglądał narodowy system wartości czy jaka będzie przyszłość II Rzeczypospolitej.

108 lat temu wspólnota narodowa odzyskała instrument do decydowania o sobie samej. Bo przecież istotą każdego niepodległego państwa jest z jednej strony zapewnianie wolności i suwerenności obywateli, z drugiej strony zapewnianie bezpieczeństwa i dobrobytu wszystkich obywateli.

Bynajmniej nie jest potrzebą państwa ograniczanie wolności i suwerenności obywateli. Polacy nie potrzebują silnego i sprawnego państwa do tego, aby pod płaszczem troski ograniczać wolność i suwerenność obywateli państwa polskiego. Potrzebujemy silnego i sprawnego państwa, aby czuć się bezpiecznie, aby móc żyć w dobrobycie, aby żyć w wolności i suwerenności, a nie po to, aby naszą wolność ograniczano.

Państwo polskie nie powstało 108 lat temu także po to, i nie istnieje dzisiaj po to, aby elity polityczne rościły sobie pretensje do zarządzania obywatelami Rzeczypospolitej wbrew woli narodu. Elity polityczne są po to – i ja, i polski rząd, i każdy z siedzących tutaj ministrów – żeby realizować wolę narodu polskiego i polskiego suwerena. Po to 108 lat temu powstało państwo i po to Rzeczpospolita trwa dzisiaj.

.Wolny naród jest także wolny w swoich politycznych sporach. Jesteśmy wolni, możemy więc wyrażać swoje polityczne, społeczne i ideologiczne różnice – to naturalne, to cecha każdej demokracji. Ale są rzeczy, które są świętością narodu i wspólnoty narodowej, których ruszać nie wolno, bo to zawsze prowadzi do tragedii narodowej bądź do upadku państwa.

Tak, polska suwerenność i polska niepodległość są niepodzielne, nie można dotykać jej politycznym i partyjnym sporem. Ustrój państwa polskiego i Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej są nietykalne. Organy konstytucyjne państwa polskiego powinny znajdować się poza politycznym sporem.

Pomimo że od dziesięciu lat trwa polityczna, formalna, prawna walka i batalia o Trybunał Konstytucyjny, to niestety – i bardzo mi przykro, że w Dniu Niepodległości nie mogę pochwalić się naszym wspólnym sukcesem – po tych dziesięciu latach w ostatnich tygodniach zupełnie pogrzebano prestiż Trybunału Konstytucyjnego, który musimy, Panowie Premierzy, Państwo Marszałkowie, wspólnym wysiłkiem i z odpowiedzialnością za przyszłość Polski odbudować. Wolny naród zasługuje na wolny Trybunał Konstytucyjny – wolny od kordonów policji, ale wolny także od polityków. Stać nas na to.

.W Dniu Niepodległości wierzę głęboko, patrząc na naszych gości i po prawej stronie, i po lewej, że w kolejnych latach, miesiącach, tygodniach uda nam się uzdrowić Trybunał Konstytucyjny i oddać go wolnym obywatelom państwa polskiego, aby służył państwu i konstytucji, a nie kolejnym większościom parlamentarnym i kolejnym partiom politycznym. Stać nas na to – wierzę w to głęboko.

Poza horyzontem dyskusji partyjnych i politycznych, poza politycznym sporem musi być także nasze bezpieczeństwo. Ono należy się wszystkim obywatelom, niezależnie od poglądów politycznych i od tego, co myślą o jednych czy drugich politykach.

Bezpieczeństwo musi znajdować się poza sporem politycznym, bo jesteśmy zobowiązani dać je wszystkim Polkom i Polakom.

Chcę dzisiaj z Placu Piłsudskiego w Warszawie, w jedynej stolicy Rzeczypospolitej Polskiej, powiedzieć do naszych gości: ekscelencji, ambasadorów, do całego świata, do naszych przyjaciół i sojuszników, ale też do naszych wrogów: Polski wokół bezpieczeństwa nie da się podzielić. Polska wokół bezpieczeństwa będzie solidnym, stabilnym i przewidywalnym sojusznikiem, a polskie elity polityczne będą budować nasze bezpieczeństwo nie z myślą o politycznym sporze, lecz z myślą o bezpieczeństwie Polek i Polaków. I za tę odpowiedzialność Panu premierowi Kosiniakowi–Kamyszowi dziękuję.

To nie tylko słowa – to decyzje, czyny, to więcej niż symbole. Dzisiaj mianowałem na kolejne trzy lata na szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego Pana generała Wiesława Kukułę, co ma dać wszystkim Polakom poczucie pewnej stabilności Polskich Sił Zbrojnych i przekonanie, że bezpieczeństwo jest ponad politycznym sporem. Pan generał to żołnierz z bardzo dużym doświadczeniem – od wojsk specjalnych, przez tworzenie od podstaw Wojsk Obrony Terytorialnej, po trzy ostatnie lata służby w Sztabie Generalnym. To żołnierz, który dzisiaj staje się symbolem tego, że bezpieczeństwo jest dla nas wspólnym wysiłkiem, jest też wyrazem kompromisu i gotowości Polski oraz ciągłości dowódczej Polskich Sił Zbrojnych. Podobnie jak generał Ireneusz Nowak, który odpowiada za nienaruszalność polskich granic i polskiej przestrzeni powietrznej. Wszyscy pozostali generałowie, którzy uzyskali dziś generalskie awanse, odpowiedzialni są za implementację, modernizację Polskich Sił Zbrojnych: dowódca odpowiedzialny za elitarną jednostkę powietrznodesantową, generał odpowiedzialny za Wojska Obrony Terytorialne, generałowie odpowiedzialni za rozwój polskiego systemu obrony powietrznej i przeciwrakietowej.

Mówię to wszystko, bo chcę, by mieli dziś Państwo świadomość, że niezależnie od tego, jak wygląda nasza dyskusja i debata polityczna, nasze bezpieczeństwo jest najważniejsze i musi znajdować się poza tym często brutalnym, radykalnym sporem politycznym. Bezpieczeństwo należy się Wam wszystkim.

Nie tylko gratuluję, ale także stawiam przed Wami konkretne zadania. Jesteśmy dzisiaj w trudnych czasach, ale mamy też świadomość, że w polskiej historii generałowie Wojska Polskiego stawali przed różnymi decyzjami i nie zawsze najłatwiejsze decyzje były najlepsze dla Rzeczypospolitej Polskiej. Polscy generałowie i polscy oficerowie odpowiadają tylko przed Rzeczpospolitą i przed właścicielem Rzeczy Wspólnej, czyli suwerenem, narodem Rzeczypospolitej Polskiej. Proszę Was o odpowiedzialność wobec narodu i Polski, żądam jej od Panów generałów i z głębi serca oczekuję.

.Chcę też, żebyście mieli głębokie przekonanie, że za ciągłość państwa polskiego, za trwanie narodu polskiego odpowiada Prezydent Polski, Zwierzchnik Sił Zbrojnych z generałami Wojska Polskiego i z polskim narodem. Proszę, żebyście każdego dnia, podejmując trudne decyzje, mieli to w głębi serca.

Dziękuję też i gratuluję generałom Krajowej Administracji Skarbowej, nadinspektorom. Wiem, jak ciężką pracę wykonują urzędnicy i funkcjonariusze Krajowej Administracji Skarbowej, bo przez wiele lat w tej formacji służyła moja Małżonka, Pierwsza Dama. Gratuluję i dziękuję za Waszą pracę. Wiem, jak bardzo się staracie, i wiem – uśmiechając się do Pana ministra Domańskiego – że Wasza ciężka praca nie ma nic wspólnego z niechlubnymi decyzjami, fatalną sytuacją polskich finansów publicznych i pracą ministra Domańskiego. Chciałem więc Panom podziękować i pogratulować, a Pana ministra Domańskiego prosić o lepszą pracę dla Rzeczypospolitej Polskiej.

108 lat temu Rzeczpospolita Polska mogła się odrodzić, być wolna i suwerenna, ale to wszystko stało się, bo kiedyś musiała upaść. Mogliśmy cieszyć się z niepodległości i suwerenności 11 listopada 1918 roku, bo wcześniej Rzeczpospolita upadła. Dzień odzyskania niepodległości jest okazją do tego, aby mówić o sile Polski, o jej wolności i suwerenności właśnie, a studium upadku Rzeczypospolitej Polskiej ma nas budzić, cucić i ma nam przypominać o błędach, których nie możemy popełnić, aby ustrzec Polskę przed upadkiem w kolejnych latach i dekadach.

Ten upadek I Rzeczypospolitej rozpoczął się co najmniej pod koniec XVII wieku, a drogę do niego torowała walka elit magnackich, walka elit politycznych. Część tych elit rościła sobie pretensje do całości Rzeczypospolitej, do zarządzania Rzeczpospolitą, czuli się jej właścicielami i jedynymi depozytariuszami polskiej wolności. Co więcej, uznawali, że jako jedyni mają instrument do modernizacji Rzeczypospolitej Polskiej. Konflikt elit politycznych prowadził do tego, że nawet jak wybrany w wolnej elekcji polski król – który jak najbardziej mógł być niedoskonały – nie zgadzał się z elitami magnackimi, to wytaczały mu one wojnę totalną, oglądając się niestety także na obce stolice i obce państwa – na Berlin, na Moskwę – dopuszczając obce mocarstwa do tego, aby miały wpływ na Rzeczpospolitą. A gdy ten wpływ już miały, to wkrótce chciały decydować już o tym, czy Polska w ogóle może istnieć. Elity magnackie robiły to czasem z zacietrzewienia, czasem z braku wyobraźni, czasem ze zwykłej chciwości, ale nie zmieniało to faktu, że w ciągu kilku dekad i kilku wieków straciły podstawową, naturalną zdolność zachowania lojalności wobec państwa polskiego, co prowadziło do upadku Rzeczypospolitej Polskiej.

.Tak pięknie opisywał to kawaler Orderu Orła Białego Waldemar Łysiak w książce „Milczące psy”, pisząc, że te dusze, które zostały dotknięte „purpurowym srebrem”, przestają czuć „konflikt sumienia z niegodziwością”. I czasem, i także z czasem, ich dusza i ich sumienie nabiera takiej zdolności, że „wyświęca podłość na słuszność”, sprawiając, że ta zdrada odbywa się właściwie w sposób niezauważalny.

Dziś wierzę, że pomimo politycznych konfliktów tej odpowiedzialności za naszą wolność i suwerenność potrzebujemy.

Cichym i najważniejszym bohaterem polskiej niepodległości był naród. Naród, który na ulicach Warszawy rozbrajał niemieckich żołnierzy. Naród pragnący tej niepodległości, walczący o nią, ale też świadomy, że potrzebujemy niepodległości nie iluzorycznej, ale prawdziwej.

Naród, który nie słuchał podszeptów bolszewickiej rewolucji ze Wschodu, bo wiedział, że to nie jest marsz ludowej rewolucji, tylko śmierć, okrucieństwo i zezwierzęcenie Sowietów. Ten sam naród rozumiał, że prawdziwa niepodległość wymaga od niego tego, żeby nie uczestniczyć w projektach Mitteleuropy z Zachodu i z Berlina, bo chciał niepodległości prawdziwej, suwerenności prawdziwej i odpowiedzialności narodu za Rzeczpospolitą. Tej mądrości narodu dzisiaj wciąż potrzebujemy, dlatego cieszę się, że jesteście.

Dziękuję Wam za to święto i proszę Was z głębi serca: świętujmy naszą wspaniałą niepodległość wokół biało–czerwonej flagi z głębokim przekonaniem, że wszyscy jesteśmy córkami i synami tej samej Rzeczypospolitej.

Darzmy się dziś na ulicach Warszawy i całej Polski życzliwością, wzajemnym szacunkiem i wiarą w przyszłość naszej ukochanej Ojczyzny – Rzeczypospolitej Polskiej.

Niech żyje Polska!
Karol Nawrocki
Tekst wystąpienia z okazji Narodowego Święta Niepodległości, 2026 r.