Kto wygrał wybory w Danii?

Wybory w Danii wygrywa 24 marca 2026 roku Duńska Partia Socjaldemokratyczna ze słabym wynikiem 19,2 proc. Socjaldemokraci wraz z innymi ugrupowaniami lewicowymi nie mają większości, podobnie jak partie prawicowe – wynika z badania exit poll nadawcy publicznego DR.

Wybory w Danii – kto zwyciężył?

.Blok partii lewicowych może liczyć na 83 mandaty, a partie prawicowe zgromadziły łącznie 78 mandatów. Rząd, aby mieć większość, potrzebuje 90 mandatów w 179-osobowym parlamencie. W takiej sytuacji, tak jak wcześniej przewidywały to przedwyborcze sondaże, języczkiem u wagi będzie centrowa partia Umiarkowani, która zdobyła 8,2 proc., czyli 14 mandatów.

Wynik Duńskiej Partii Socjaldemokratycznej – 19,2 proc. – mimo zwycięstwa w wyborach jest uważany za historyczną klęskę, to najmniejsze poparcie od 1901 r. W 2022 r. ugrupowanie premierki Mette Frederiksen zdobyło 27,5 proc.

Drugie miejsce zajęła Socjalistyczna Partia Ludowa, uzyskując 11,4 proc. głosów.

Trzeci wynik osiągnął libertariański Sojusz Liberalny – 10,5 proc., a dopiero czwarte miejsce zajęła Partia Liberalna, z wynikiem 9,3 proc. Oznacza to zmianę lidera na prawicy, którym będzie 34-letni Alex Vanopslagh. Polityk w kampanii przyznał się do zażywania w przeszłości kokainy.

Z exit poll wynika, że wszystkie 12 partii przekroczyło próg wyborczy wynoszący 2 proc. i wezmą one udział w podziale mandatów.

Danią od 2022 r. rządziła koalicja socjaldemokratów, Partii Liberalnej oraz Umiarkowanych. Sondaż exit poll pokazuje, że ugrupowania te nie zdołają odnowić większościowej koalicji. Słaby wynik Partii Liberalnej to porażka lidera tego ugrupowania, obecnego ministra obrony Troelsa Lund Poulsena. Dobry wynik Umiarkowanych to z kolei sukces dobrej kampanii szefa duńskiej dyplomacji Larsa Lokke Rasmussena. Wielu komentatorów uważa, że polityk ma dużą szansę zostać nowym premierem Danii. Rasmussen w przeszłości już dwukrotnie sprawował tę funkcję w latach 2009-11 oraz 2015-19, wówczas jednak jako szef Partii Liberalnej.

Kto rządzi Grenlandią?

.Grenlandia, będąca największą wyspą świata, stanowi część Królestwa Danii. Ma ona status autonomicznego terytorium zamorskiego wchodzącego w skład tego królestwa. Chociaż Grenlandia jest zależna od Kopenhagi, to duży stopień niezależności oraz autonomiczności, jakimi cieszy się ten region powoduje, iż relacje między metropolią i tym terytorium zależnym przypominają bardziej relacje jak pomiędzy dwoma odrębnymi państwami. Kto rządzi Grenlandią? – to pytanie coraz częściej wraca w analizach.

Odpowiedź na pytanie dotyczące tego, kto rządzi na Grenlandii, a dokładniej, kto sprawuję władzę na Grenlandii, w świetle powyższych faktów nie jest wcale łatwa. Problematyka tego zagadnienia ma związek właśnie przede wszystkim z dużego stopnia autonomią tej wielkiej, arktycznej wyspy, której początek przypadł na 1979 r., a znaczące rozszerzenie nastąpiło w 2009 r. Pomimo tego, że Grenlandia – największa wyspa globu – cieszy się dużego stopnia niezależnością i samorządnością, to ma ona jednak nadal podległy stosunek wobec Kopenhagi i uzależniona jest od Królestwa Danii.

Głową państwa pozostaje tym samym duński monarcha, którym obecnie, od 14 stycznia 2024 r., jest król Danii Fryderyk X. Jednak analogicznie jak w najbardziej znanej monarchii współczesnego zachodniego świata, którą jest Wielka Brytania, rola monarchy tak samo i w Królestwie Danii ogranicza się w zasadzie wyłącznie do funkcji reprezentacyjnych i ceremonialnych. W realiach monarchii konstytucyjnej jaką jest Dania w kontekście sprawowania realnej władzy wykonawczej zdecydowanie bardziej liczy się premier i tak samo jest w kontekście Grenlandii. Obecnie premierem Danii jest Mette Frederiksen. Dania odpowiada za politykę zagraniczną oraz obronę wyspy.

Realna władza w większości obszarów należy jednak do premiera Grenlandii, który jest wyłaniany po wyborach przez większość parlamentarną w grenlandzkim parlamencie, który nosi nazwę Inatsisartut – liczy on 31 miejsc oraz ma jednoizbowy charakter. Premierem Grenlandii zostaje tym samym lider zwycięskiej partii w wyborach do Inatsisartutu, czyli takiego ugrupowania, które uzyska największą liczbę głosów w wyborach, lub przywódca partii, któremu uda utworzyć się koalicję rządową. Obecnie premierem Grenlandii jest Jens-Frederik Nielsen.

Przy charakteryzacji władzy wykonawczej Grenlandii nie można pominąć innego kluczowego reprezentanta egzekutywy, w postaci Wysokiego Komisarza Grenlandii, który to obecnie urząd zajmuje Julie Præst Wilche. Grenlandzki Wysoki Komisarz jest reprezentantem króla Danii i rządu Królestwa Danii na tej zamarzniętej i skutek lodem wyspie. Co ciekawe sama Julie Præst Wilche stwierdziła, iż Dania jest gotowa pogodzić się z tym, iż pewnego dnia Grenlandia uzyska niepodległość.

Tekst dostępny na łamach Wszystko co Najważniejsze: https://wszystkoconajwazniejsze.pl/pepites/kto-rzadzi-grenlandia/

PAP/ Daniel Zyśk/ LW