Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy zaprezentowało nową wystawę stałą

Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy otwarto nową wystawę stałą. O tajemnicach początków państwa Polskiego opowiada m.in. Mieszko I i dawni mieszkańcy tych ziem, ale także nowe technologie.

O tajemnicach początków państwa polskiego na wystawie stałej opowiadać będzie Mieszko I

Jak podkreślił dyrektor Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy Andrzej Kowalczyk, mimo iż muzeum zmienia się cały czas i dostosowuje do potrzeb turystów i aktualnych trendów, to otwarcie wystawy stałej jest szczególnym wydarzeniem.

– Muzeum od kilkunastu lat nie miało wystawy stałej. Nasze zabytki w tym czasie wypożyczaliśmy na różne wystawy, m.in. do Muzeum Historii Polski z okazji Roku Koronacji Królewskich, który miał miejsce w 2025 roku. Natomiast dzisiaj, po czterech latach od kiedy udostępniliśmy naszą przestrzeń, otworzyliśmy siedzibę muzeum, otwieramy właśnie wystawę stałą – powiedział.

Dodał, że na wystawie stałej „Tajemnice początków Polski – Ostrów Lednicki”, prezentowanych jest blisko 1500 zabytków. Jak wskazał, „czasami są to zabytki wyjątkowe, nie mające analogii w Polsce i też w Europie”

– Wśród zabytków znaleźć będzie można chociażby nigdzie wcześniej nieeksponowane zabytki odkryte kilka lat temu w Jeziorze Lednica, chociażby belkę z płaskorzeźbą twarzy wykonaną w elemencie konstrukcyjnym wału, czy słynny grot włóczni nazwany „grotem książęcym”, wydobyty kilka lat temu z jeziora – powiedział.

Dyrektor muzeum zaznaczył, że o tajemnicach początków państwa polskiego na wystawie stałej opowiadać będzie m.in. Mieszko I i dawni mieszkańcy tych ziem, ale także nowe technologie.

– Przede wszystkim na wystawie charakterystyczne jest to, że prezentujemy ponad 30 postaci, ukazanych hiperrealistycznie. Oczywiście są i Mieszko I, i Bolesław Chrobry. Nie wiemy, jak oni wyglądali, w związku z tym pokazujemy ich tak, jak ich przedstawił Matejko, czyli tak jak znamy ich wszystkich, np. z banknotów. Myślę, że to są postacie bardzo czytelne i każdy turysta wchodząc na wystawę od razu ich rozpozna – a przynajmniej mamy taką nadzieję – powiedział.

Dodał, że „w przypadku pozostałych postaci, to zostały one wybrane przez naszego antropologa spośród szczątków kostnych, które pochodzą z cmentarzysk”. Jak tłumaczył, „wybrane zostały osoby, które żyły we wczesnym średniowieczu na Ostrowie Lednickim, w jego centrum osadniczym, a także w Gieczu (…) Także wchodząc na wystawę wszyscy turyści będą mieli możliwość obcowania z osobami, które mogły wyglądać tak, jak my je pokazujemy”.

Równolegle w muzeum przeprowadzono reorganizację strefy obsługi zwiedzających

.Wystawa i sama siedziba muzeum – po okresie intensywnych prac aranżacyjnych – będzie dostępna dla odwiedzających od piątku, 28 sierpnia. W pierwszej połowie 2026 roku muzeum było nieczynne dla zwiedzających ze względu właśnie na realizację nowej wystawy stałej i czasowej oraz kompleksowe urządzenie przestrzeni obsługi gości. Dzięki wsparciu finansowemu Samorządu Województwa Wielkopolskiego stworzona została nowoczesna przestrzeń ekspozycyjna. Łączna wartość tych prac to ok. 15 mln zł.

Jak podkreślił podczas uroczystości marszałek województwa wielkopolskiego Marek Woźniak, „jest to zwieńczenie ważnego etapu rozwoju Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy”. W trakcie swojego wystąpienia marszałek przywołał także rolę wieloletniego dyrektora placówki, zmarłego kilka lat temu prof. Andrzeja M. Wyrwy.

– Ze śp. Andrzejem Wyrwą prowadziliśmy rozmowy co zrobić, żeby to miejsce – muzeum lednickie, Ostrów Lednicki – miało szansę zająć właściwe miejsce w krajobrazie polskiego muzealnictwa. Pan profesor używał sformułowania „trzy polskie korony”: Lednica, Wawel i Zamek Królewski w Warszawie. Tak widział to miejsce i znaczenie tego muzeum w przestrzeni Polski. To jest wyzwanie, które realizujemy – zaznaczył marszałek.

Dodał, że Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy to „miejsce niezwykłe; narodowy skarb”, a relikty początków polskiej państwowości, osadzone są w krajobrazie, który „właściwie zachował wszystkie swoje pierwotne cechy”.

Wystawa stała „Tajemnice początków Polski – Ostrów Lednicki” została zaaranżowana na powierzchni ok. 1000 mkw. Dzięki niej zwiedzający poznają historię Ostrowa Lednickiego, jednego z najważniejszych ośrodków władzy pierwszych Piastów. Ekspozycja prezentuje blisko 1500 autentycznych zabytków archeologicznych z okresu wczesnego średniowiecza, monumentalne rekonstrukcje architektury, oryginalne belki mostów z lat 963–964, dwie łodzie jednopienne (dłubanki) oraz rekonstrukcje wyglądu dawnych mieszkańców wyspy wykonane na podstawie badań antropologicznych i analiz DNA. Całość wzbogacają nowoczesne rozwiązania multimedialne, scenografia oraz interaktywne systemy narracyjne. Jak przypomniał Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu, prace nad nową wystawą stałą rozpoczęły się już w 2017 roku; koszt inwestycji to ok. 12 mln zł.

Wraz z wystawą stałą udostępniona została również ekspozycja czasowa „Córki czasu. Słowianki, Wielkopolanki, Europejki”. To opowieść o historii Wielkopolski od czasów pierwszych Piastów po XX wiek, przedstawiona poprzez doświadczenia kobiet związanych z Wielkopolską: Świętosławy, błogosławionej Jolenty, zielarek z Gorzuchowa, Emilii Sczanieckiej, Heleny Modrzejewskiej, Marii Konopnickiej, Jadwigi z Działyńskich Zamoyskiej, Marii Dąbrowskiej oraz Wandy Błeńskiej. Narrację wystawy tworzą zabytki archeologiczne, dzieła sztuki, archiwalia, fotografie, przedmioty codziennego użytku, stroje historyczne, multimedia, a także – autorskie kompozycje zapachowe.

Równolegle w muzeum przeprowadzono reorganizację strefy obsługi zwiedzających – od holu i sklepu muzealnego po wejścia na ekspozycje, powstała również kawiarnia z widokiem na jezioro Lednica.

Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy jest marszałkowską instytucją kultury. W skład placówki wchodzą także oddziały, w tym: Wczesnopiastowska Rezydencja na Ostrowie Lednickim, Rezerwat Archeologiczny – Gród Wczesnopiastowski w Gieczu, Rezerwat Archeologiczny – Gród w Grzybowie oraz Wielkopolski Park Etnograficzny.

PAP/MB