Nieznane krokodylomorfy z Brazylii sprzed 80 mln lat

krokodylomorfy

Skamieniałe jaja krokodylomorfów, znalezione we wschodniej Brazylii, mają ponad 80 mln lat – poinformowali paleontolodzy, podsumowując badania trwające od 2020 roku.

Nieznane krokodylomorfy z Brazylii

.Krokodylomorfy – krewniacy dzisiejszych krokodyli – żyły na Ziemi co najmniej od karniku (epoka późnego triasu), który rozpoczął się około 228 mln lat temu. Skamieniałe jaja tych zwierząt sprzed ponad 80 mln lat zostały znalezione na terenie stanu Sao Paulo, we wschodniej Brazylii. Jaj jest w sumie 83, a w jednym z gniazd było ich co najmniej 47. To – jak zaznaczyli badacze – rekordowo duże zbiorowisko jaj, zniesionych przez te zwierzęta w okresie mezozoicznym, jakie dotychczas zbadano.

Według naukowców na badanym terenie doszło do co najmniej trzech zniesień. „Przestrzenny układ znalezionego gniazda jest zbliżony do tego, jaki występuje u różnych gatunków współczesnych krokodyli (…). Miejsce, w którym zniesiono jaja, ma wąski otwór i znajduje się w podłożu wyłożonym ściółką liściową” – poinformowali południowoamerykańscy paleontolodzy. Paleontolodzy z Brazylii i Argentyny natrafili również na liczne skamieniałe skorupy jaj krokodylomorfów i innych zwierząt.

Jaja należą do archozaurów z kladu Crurotarsi. Zdaniem badaczy gatunek, który złożył jaja, zamieszkiwał zarówno tereny lądowe, jak i obszary wilgotne. Wyniki ich badań, trwających od 2020 r., naukowcy podsumowali na łamach pisma „Journal of Vertebrate Paleontology”. W badaniach brali udział naukowcy z ośrodków w Brazylii i Argentynie: uniwersytetów Parana, Pampa, a także Argentyńskiego Muzeum Nauk Przyrodniczych oraz centrum badawczego z argentyńskiego miasta La Rioja.

Zachowania ratownicze u zwierząt

.Na temat zachowań altruistycznych i ratowniczych u poszczególnych gatunków zwierząt na łamach “Wszystko Co Najważniejsze” pisze prof. Ewa J. GODZIŃSKA w tekście “Czego możemy nauczyć się od zwierząt?“.

“Ważną podkategorią ryzykownych zachowań altruistycznych są tak zwane zachowania ratunkowe, czyli przychodzenie z pomocą konkretnym osobnikom, które znalazły się w niebezpieczeństwie. W r. 2002 polscy badacze Wojciech Czechowski, Ewa J. Godzińska i Marek Kozłowski zainicjowali współczesne badania takich zachowań, opisując, jak robotnice trzech gatunków mrówek ratują towarzyszki atakowane przez drapieżne larwy mrówkolwa. Szerokie spektrum zachowań ratunkowych zostało też opisane u wielu innych gatunków mrówek i u licznych kręgowców, takich jak różne gryzonie i naczelne, słonie, mangusty, psy, dziki, walenie i niektóre ptaki. W badaniach tych obserwowano i analizowano nie tylko przychodzenie z pomocą osobnikom zaatakowanym przez drapieżnika, lecz również pomoc w uwalnianiu się z różnych naturalnych i sztucznych pułapek”.

“Ofiarność i gotowość do angażowania się w ryzykowne akcje na rzecz innych osobników nie jest naiwnością, lecz ważnym przystosowaniem. Jest tak dlatego, że dla każdego osobnika ważniejsze od indywidualnego przeżycia jest tzw. dostosowanie łączne, czyli łączna zdolność do przekazania swoich genów kolejnym pokoleniom, niezależnie od tego, czy są one ulokowane w jego własnym ciele, czy też w ciałach innych osobników. Jedną z najważniejszych form altruizmu jest więc nepotyzm, czyli działania przynoszące korzyść krewnym altruisty. Drugim ważnym czynnikiem decydującym o opłacalności zachowań altruistycznych jest gotowość ich beneficjentów do odwzajemniania uzyskanych przysług”.

”Ofiarność i rycerskość podobają się płci przeciwnej. Zwierzęta mogą jednak zachowywać się w sposób altruistyczny także z innych powodów. Ryzykowne zachowania altruistyczne stanowią bowiem sygnał wysokiej jakości osobnika i w związku z tym mogą przynosić mu korzyści poprzez podnoszenie jego atrakcyjności dla płci przeciwnej. Zjawisko to zostało dobrze udokumentowane między innymi przez długoletnie badania zachowań dżunglotymali arabskich. Ptaki te uprawiają lęgi zespołowe, w których osobniki podporządkowane nie mają bezpośredniego dostępu do rozrodu, lecz pełnią funkcję pomocników pomagających w wychowywaniu potomstwa osobników dominujących”.

.”Dżunglotymale odstraszają wrogów naturalnych, w szczególności jadowite węże, stosując wobec nich tak zwane nękanie, czyli celowe przybliżanie się do intruza i konfrontację z nim. Nękanie węży to niesłychanie ryzykowne zadanie. Jednak tylko te ptaki, które nie stronią od udziału w takich odważnych akcjach, mogą zdobyć tak zwany prestiż społeczny, bez którego nie są w stanie uzyskać dostępu do rozrodu. W związku z tym nawet osobniki dominujące, które uzyskały już dostęp do rozrodu, konkurują aktywnie z osobnikami podporządkowanymi o możliwość pełnienia niebezpiecznej funkcji strażnika. Uwaga: różnica pomiędzy walką o dominację i poszukiwaniem prestiżu społecznego polega na tym, że w pierwszym przypadku osobnik rywalizuje z członkami tej samej grupy społecznej, a w drugim walczy z zewnętrznymi wrogami swojej grupy, by w ten sposób obwieścić swoją wysoką jakość i stać się atrakcyjnym kandydatem na partnera do rozrodu” – pisze prof. Ewa J. GODZIŃSKA.

PAP/MJ

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 21 marca 2026