Płocki czerwiec 1976 r. Protesty zostały brutalnie stłumione przez PZPR
W Płocku (Mazowieckie) 21 i 24 czerwca odbędą się uroczystości 50. rocznicy protestu, który jak w Radomiu i Ursusie, został brutalnie stłumiony przez władze PRL. W intencji uczestników wystąpień robotniczych z Czerwca ’76 odprawiona zostanie msza święta. Odsłonięty zostanie też pamiątkowy mural.
Płocki czerwiec 1976 r.
Protest robotników z czerwca 1976 r. to ważna część historii Polski. Trzeba o tych wydarzeniach przypominać. Zwłaszcza młodzi ludzie powinni wiedzieć i pamiętać, kto walczył w Polsce o wolność – powiedział 16 czerwca 2026 r. przewodniczący Regionu Płockiego NSZZ „Solidarność” Andrzej Burnat.
Jak zaznaczył, oprócz związku, organizatorami upamiętnienia 50. rocznicy Czerwca ’76 w Płocku, których główna część zaplanowana została tam na 21 i 24 czerwca, są również samorząd miasta z prezydentem Andrzejem Nowakowskim oraz samorząd woj. mazowieckiego z marszałkiem Adamem Struzikiem.
W ramach obchodów 21 czerwca w płockiej katedrze Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny odprawiona zostanie uroczysta msza święta w intencji uczestników wystąpień robotniczych sprzed pół wieku, której przewodniczyć będzie biskup płocki Szymon Stułkowski. Z kolei w płockiej parafii św. Stanisława Kostki złożone zostaną kwiaty przy Pomniku Błogosławionego Księdza Jerzego Popiełuszki i Protestów Robotniczych.
Widowisko historyczne „Czerwiec ’76 w Płocku”
Wśród rocznicowych wydarzeń odbędzie się również gala w Teatrze Dramatycznym im. Jerzego Szaniawskiego w Płocku, podczas której 24 czerwca uczestnicy protestu robotniczego sprzed 50 lat otrzymają pamiątkowe medale. Pokazane zostanie tam także widowisko historyczne „Czerwiec ’76 w Płocku”.
Spektakl ten, jak zapowiedział Leszek Skierski, sekretarz literacki płockiej sceny, będzie nie tylko kroniką tamtych burzliwych wydarzeń, ale „przede wszystkim opowieścią o ludzkich losach”, płockich robotnikach i mieszkańcach miasta oraz „o buncie stłumionym brutalnie przez aparat władzy”. – To również poruszająca podróż do przeszłości, która przypomina, jak wysoką cenę płaci się za prawdę i wolność – podkreślił Skierski, anonsując widowisko, w którym wykorzystane zostaną m.in. archiwalne materiały wideo.
Odsłonięcie nowego muralu upamiętniającego płocki czerwiec 1976
Częścią płockich obchodów Czerwca ’76 będzie, zaplanowane także na 24 czerwca, odsłonięcie muralu, który powstał na szczycie bloku osiedla mieszkaniowego przy ul. Narodowych Sił Zbrojnych, a jego autorem jest grafik miejski Robert Parzychowski.
– Mural przedstawia robotnika niosącego biało-czerwoną flagę, który symbolizuje wszystkich protestujących w czerwcu 1976 r. Rozchodzące się od jego postaci promienie są natomiast symbolem rozprzestrzeniania się idei buntu wobec władz PRL, który doprowadził do odzyskania wolności – wyjaśniła Alina Boczkowska z płockiego Urzędu Miasta.
Do protestu robotników i mieszkańców Płocka doszło 25 czerwca 1976 r. Na wieść o podwyżkach cen żywności i robotniczych wystąpieniach w Ursusie i Radomiu spod bramy Mazowieckich Zakładów Rafineryjnych i Petrochemicznych – obecnie Orlen wyruszył w kierunku centrum miasta spontaniczny pochód robotników, do którego dołączały kolejne osoby, w tym pracownicy innych przedsiębiorstw.
Represje po proteście w Płocku z czerwca 1976 r.
Manifestujący, w sumie około 3 tys. osób, dotarli pod budynek ówczesnego płockiego Komitetu Wojewódzkiego PZPR – obecnie Książnica Płocka. Doszło tam do starć z milicją i ściągniętymi z innych miast jednostkami ZOMO. Starcia trwały do późnego wieczora. Protestujący byli wyłapywani, bici i zatrzymywani. Do zatrzymań dochodziło także już po zajściach. Uczestników protestu identyfikowano na podstawie zdjęć, które Służba Bezpieczeństwa wykonywała m.in. podczas przemarszu manifestantów ulicami Płocka.
W sumie aresztowanych zostało 55 osób, a 34 spośród nich przedstawiono zarzuty. Wobec 18 uczestników protestu zapadły wyroki od 2 do 5 lat pozbawienia wolności. Wielu spośród protestujących było represjonowanych, np. zwalnianych z pracy.
Protest robotników i mieszkańców Płocka w czerwcu 1976 r. był przez władze PRL pomijany lub umniejszany. Było to celowe działanie propagandowe, ze względu na planowane tam w tym czasie centralne uroczystości dożynkowe z udziałem pierwszego sekretarza PZPR Edwarda Gierka i premiera Piotra Jaroszewicza. Ostatecznie komunistyczne władze nie zdecydowały o przeniesieniu organizacji dożynek do innego miasta – odbyły się one w Płocku we wrześniu 1976 r.
PAP/MJ
