Prehistoryczna kolekcja figurek sprzed 9 tys. lat. Sensacyjne odkrycie w Gürcütepe

W trakcie wykopalisk prowadzonych na terenie stanowiska Gürcütepe, które składa się na prastary region Taş Tepeler, gdzie sięgają najstarsze ślady rewolucji neolitycznej, w południowo-wschodniej Turcji przez archeologów została odkryta prehistoryczna kolekcja figurek sprzed 9 tys. lat. Odsłonięte statuetki przedstawiają ludzi oraz zwierzęta.

Prehistoryczna kolekcja figurek z Gürcütepe

.Na południowy wschód od wczesnoneolitycznego stanowiska Şanlıurfa na północno-zachodnim skraju rozległej równiny Harran (która w znacznej mierze pokrywa się z pradawnym regionem Taş Tepeler) w południowo-wschodniej Turcji znajduje się pochodzące z czasów neolitu przedceramicznego małe, prastare stanowisko Gürcütepe. W trakcie ostatniego sezonu wykopalisk w tym miejscu zostało dokonane niezwykłe odkrycie archeologiczne w postaci prehistorycznej kolekcji figurek.

Odkrycie to stanowi kolejny dowód na to, iż chociaż położone w pobliżu miasta Harran stanowisko Gürcütepe jest niewielkich rozmiarów oraz nie cieszy się taką wielką popularnością jak najstarsze znane sanktuarium w historii w postaci Göbeklitepe oraz najstarsza osada w historii Karahantepe, to jest miejsce, które jest bezcenną skarbnicą rozmaitych prehistorycznych artefaktów i zabytków, a także wiedzy na temat tego jak wyglądało życie po okresie Taş Tepeler, która charakteryzowała się monumentalnymi konstrukcjami.

Najnowsze sezon wykopalisk archeologicznych w Gürcütepe jest prowadzony przez zespół archeologów na czele którego stoi prof. Mücella Erdalkıran z Uniwersytetu Ege. Badania te stanowią część szerszego projektu archeologicznego Taş Tepeler. Celem tej inicjatywy badawczej jest dokładne poznanie historii krainy, gdzie ponad 10 tys. lat temu wynaleziono rolnictwo oraz gdzie udomowiono jedne z pierwszych zwierząt gospodarczych, takie jak owce.

To właśnie w krainie Taş Tepeler pierwsze ludzkie społeczności zaczęły przechodzić od nomadycznego trybu życia łowców-zbieraczy do bardziej osiadłego stylu życia opartego na rolnictwie i dlatego też to tutaj znajdują się najstarsze znane osady, osiedla ludzkie, miejsca kultu.

Artefakty ukazujące ewolucję religijną w Gürcütepe

.Pomimo braku megalitycznych świątyń, Gürcütepe jest stanowiskiem archeologicznym, które może pochwalić się całym szeregiem innych ważnych znalezisk. Wykopaliska prowadzone na tym terenie na dwóch kopcach ujawniły liczne wapienne oraz gliniane figurki, które zostały wykonane zarówno w stylu schematycznym, jak i naturalistycznym.

Wiele z tych odkrytych figurek przedstawia ludzi (z czego większość z tych statuetek ukazuje dokładnie kobiety), podczas gdy inne ukazują zwierzęta hodowane. Te miniaturowe przedmioty – które przybierały rozmaite formy, od prostych brył z wyrzeźbionymi konturami po starannie ukształtowane torsy – umożliwiają nam lepsze zrozumienie tego jakie były wierzenia oraz jak prezentowała się tożsamość jednych z najwcześniejszych społeczności rolniczych.

Niektóre z odkrytych figurek kobiet z Gürcütepe przypominają bardzo analogiczne przedmioty, które zostały ujawnione w na takich dobrze zbadanych stanowisk neolitycznych jak Çatalhöyük i Aşıklı Höyük. Obecność takich figurek w Gürcütepe wskazuje, iż w miejscu tym zachodziła szersza regionalna wymiana kulturowa, a także, iż pomiędzy oddalonymi względem siebie o dosyć sporo jak na standardy neolityczne osady i osiedla ludzkie występowała wspólna tradycja symboliczna lub przynajmniej wspólna tradycja stylistyczno-artystyczna, która wykraczała poza Górną Mezopotamię.

.Jak stwierdziła w rozmowie z mediami prof. Mücella Erdalkıran różnorodność figurek „odzwierciedla zarówno jak prezentował się światopogląd społeczności Gürcütepe, a także jak przebiegały ich interakcje kulturowe z regionami poza płaskowyżem Şanlıurfa”. Naukowiec podkreśliła także, iż odkryte przedmioty wskazują na przejście od religii „monumentalnej i wspólnotowej” do religii dużo bardziej indywidualnej oraz związanej ze sferą codzienną. Wnioski takie zostały wysnute na podstawie tego, że odkryte w Gürcütepe przedmioty mają dużo bardziej osobisty, prywatny oraz wiążący się z codziennym funkcjonowaniem charakter – co jest przeciwieństwem w porównaniu do monumentalnej architektury oraz masywnych płaskorzeźb i rzeźb z czasów neolitu przedceramicznego.

 Marcin Jarzębski