Kim jest Karol XVI Gustaw, najdłużej panujący monarcha Europy

Król Szwecji Karol XVI Gustaw, który odwiedzi Polskę, jest obecnie najdłużej panującym monarchą w Europie. Monarcha słynie z zamiłowania do szybkich samochodów i polowań, a w przeszłości był bohaterem skandali.

Kim jest Karol XVI Gustaw?

.Karol XVI Gustaw (Carl Gustaf Folke Hubertus Bernadotte) urodził się 30 kwietnia 1946 r. w pałacu Haga w Solnej pod Sztokholmem jako syn ówczesnego następcy tronu księcia Gustawa Adolfa z francuskiej dynastii Bernadotte. Tron objął 15 września 1973 r., w wieku 27 lat, po śmierci dziadka, króla Gustawa VI Adolfa. Ojciec króla zginął w katastrofie lotniczej w Kopenhadze w 1947 r.

W czasie igrzysk olimpijskich w Monachium w 1972 r. Karol Gustaw poznał pracującą w komitecie organizacyjnym hostessę, Niemkę Sylwię Sommerlath. 12 marca 1976 roku ogłoszono ich zaręczyny, a 19 czerwca 1976 roku w katedrze Storkyrkan w Sztokholmie odbył się uroczysty ślub. Z tej okazji słynna szwedzka grupa ABBA po raz pierwszy wykonała utwór „Dancing Queen”, który szybko stał się światowym przebojem.

Królowa Sylwia będzie towarzyszyć mężowi podczas wizyty w Polsce. W 2026 roku para obchodzi jubileusz 50-lecia małżeństwa. Król Karol XVI i królowa Sylwia doczekali się trojga dzieci: Wiktorii (urodzonej w 1977 r.), Karola Filipa (1979 r.) i Magdaleny (1982 r.) oraz dziewięciorga wnucząt. Wraz z nowelizacją konstytucji Szwecji w 1981 r. zmienił się porządek sukcesji: tron szwedzki dziedziczy najstarszy potomek niezależnie od płci. Tytuł przyszłej królowej przypadł więc księżniczce Wiktorii.

Jakie kompetencje i uprawnienia posiada szwedzki król?

.Król i królowa mieszkają w pałacu Drottningholm pod Sztokholmem, a ich oficjalną rezydencją jest Zamek Królewski w stolicy. Zgodnie z ustawą zasadniczą Szwecji z 1974 r. obowiązki króla mają głównie charakter reprezentacyjny i protokolarny. Monarcha posiada najwyższy stopień wojskowy w siłach zbrojnych. Zgodnie z konstytucją król jest wyznania ewangelicko-luterańskiego.

Karol XVI Gustaw każdego roku 10 grudnia w Sztokholmie wręcza Nagrody Nobla, jest też gospodarzem bankietu noblowskiego. W 2019 r. przy honorowym stole obok króla zasiadła polska pisarka Olga Tokarczuk, laureatka literackiej Nagrody Nobla.

Król już w dzieciństwie przejawiał zainteresowanie przyrodą i sportem. Wcześnie został członkiem skautingu, a od 1977 r. jest honorowym przewodniczącym Światowej Fundacji Skautowej (WSF). Nadal uczestniczy w różnych imprezach ruchu skautowego w Szwecji i za granicą. W 1988 r. stanął na czele szwedzkiego oddziału działającej na rzecz ochrony środowiska organizacji World Wildlife Fund (WWF).

Karol XVI Gustaw jest miłośnikiem motoryzacji, bierze udział w rajdzie starych samochodów Svenska Kungsrallyt na Olandii, w którym prowadzi Volvo PV 60. Jest też właścicielem kilku sportowych samochodów i był wielokrotnie, o czym z upodobaniem donosiły tabloidy, zatrzymywany za przekroczenie dopuszczalnej prędkości.

Skandale związane ze szwedzkim monarchą

.Władca Szwecji jest zapalonym myśliwym, co roku uczestniczy w tradycyjnym polowaniu na łosie, co jest krytykowane przez ekologów. Wielu docenia jego poczucie humoru, również w oficjalnych sytuacjach, gdy król spontanicznie dyryguje orkiestrą lub macha ręką do publiczności. Zdarzają mu się również szeroko komentowane gafy, np. pochwalenie wolności słowa w łamiącym prawa człowieka Brunei podczas oficjalnej wizyty w tym kraju w 2004 roku.

W czasie swojego panowania monarcha nie uniknął skandali. Jednym z najpoważniejszych ciosów w wizerunek szwedzkiej rodziny królewskiej była opublikowana w 2010 r. nieautoryzowana biografia króla „Karol XVI Gustaw -monarcha wbrew woli”, ujawniająca pikantne szczegóły z jego życia prywatnego.

W książce autorstwa szwedzkich dziennikarzy jest mowa m.in. o rzekomym romansie króla w latach 90. z piosenkarką Camillą Henemark, członkinią szwedzkiej grupy pop Army of Lovers. Autorzy publikacji dotarli także do świadków, którzy potwierdzili, że król wraz ze swoimi wysoko postawionymi kolegami regularnie bywał w nielegalnym nocnym klubie Club Power. Lokal prowadził serbski eksbokser z półświatka, Mille Markovicia, a król miał bawić się w jacuzzi w towarzystwie młodych kobiet. Karol XVI Gustaw rewelacje po ich ujawnieniu skomentował jako „należące do przeszłości”.

Szwedzi lubią swojego władcę i opowiadają się za utrzymaniem monarchii. W opublikowanym na początku marca badaniu Akademii Mediów dwór królewski cieszy się dużym zaufaniem 53 proc. ankietowanych; to najwięcej w historii tej ankiety. W opublikowanym w 2023 r. w sondażu Ipsos dla gazety „Dagens Nyheter” monarchę poparło 62 proc. ankietowanych, wobec 25 proc. domagających się wprowadzenia w kraju republiki. Blisko dwie trzecie (64 proc.) badanych uważa, że król dobrze sprawuje swoje obowiązki. Król Karol XVI Gustaw wraz z królową Sylwią odwiedzili Polskę w 2011 r., będąc gośćmi prezydenta RP Bronisława Komorowskiego, a także w 1993 r., gdy prezydentem był Lech Wałęsa.

Szwecja dysponuje największym złozami metali ziem rzadkich w Europie

.Na temat największego złoża metali ziem rzadkich w Europie, które zostało odkryte w Szwecji w 2023 r., na łamach „Wszystko Co Najważniejsze” pisze Carl BILDT w tekście „Głównym wkładem Szwecji w NATO mogą być metale rzadkie, niezbędne przy budowie małych satelitów i nie tylko„.

„Jednak być może najważniejszym wydarzeniem minionego tygodnia był przyjazd do Kiruny całej Komisji Europejskiej na formalne rozpoczęcie szwedzkiej prezydencji UE. Dzień wcześniej szwedzkie przedsiębiorstwo LKAB ogłosiło, że zidentyfikowało duże złoże metali ziem rzadkich, bezpośrednio przylegające do istniejących rud żelaza w Kirunie”.

„Złoże zostało określone jako największe znane w Europie. Odkrycie to może mieć ogromne znaczenie dla całej Europy, pod warunkiem że podejmiemy teraz wysiłek, aby wydobyć nowo odnalezione zasoby. Cała zielona transformacja zależy w ogromnym stopniu od tych minerałów, lecz obecnie rynek jest niemal całkowicie zdominowany przez wydobycie i produkcję w Chinach”

„Tu właśnie Szwecja może odegrać kluczową rolę. Drugie największe złoże ciężkich metali ziem rzadkich w Europie – do ubiegłego tygodnia największe – znajduje się również w Szwecji, w Norra Kärr. Z kolei trzecie co do wielkości złoże, bynajmniej nie bezproblemowe, jest niezagospodarowane i znajduje się w Grenlandii – terytorium zależnym od Danii, ale położonym w Ameryce Północnej. Przy normalnym tempie wydobycia i przy założeniu, że procesu nie zakłócą żadne poważne problemy, wprowadzenie nowego złoża do produkcji zajęłoby około 10–15 lat. Wiążą się z tym rzecz jasna wyzwania”.

.”Wydobywanie tych minerałów jest procesem wymagającym pod względem środowiskowym, w związku z czym z pewnością nie obędzie się bez licznych protestów. Jeżeli jednak chcemy mieć pojazdy elektryczne, turbiny wiatrowe czy cokolwiek innego, to rozsądnie jest robić wszystko, co w naszej mocy, aby przyspieszyć proces osiągania tych celów” – pisze Carl BILDT.

PAP/Daniel Zyśk/MJ