Bułgaria wprowadza Dzień Polsko-Bułgarskiej Przyjaźni i Współpracy
Bułgarski parlament przyjął 1 kwietnia 2026 r. uchwałę o ogłoszeniu 14 lutego Dniem Polsko-Bułgarskiej Przyjaźni i Współpracy. Decyzję podjęto na podstawie wspólnej inicjatywy prezydentów obu państw Andrzeja Dudy i Rumena Radewa przedstawionej w 2025 roku.
Dzień Polsko-Bułgarskiej Przyjaźni i Współpracy
.Inicjatywa ma na celu podniesienie rangi współpracy międzyparlamentarnej i przyczyni się do umocnienia tradycyjnie dobrych stosunków dwustronnych, stwierdza się w uchwale. Data Dnia Polsko-Bułgarskiej Przyjaźni i Współpracy została wybrana symbolicznie, ponieważ 14 lutego w Kościele katolickim jest obchodzone święto liturgiczne świętych Cyryla i Metodego, apostołów Słowian, których papież Jan Paweł II ogłosił patronami Europy.
Bułgarska Cerkiew Prawosławna obchodzi tego dnia święto Wniebowzięcia św. Konstantyna Cyryla Filozofa. W uchwale podkreśla się rolę świętych Cyryla i Metodego w budowaniu duchowej jedności cywilizacji europejskiej.
Wspólną inicjatywę Dnia Polsko-Bułgarskiej Przyjaźni i Współpracy obchodzonego 14 lutego ogłosił prezydent Rumen Radew podczas wizyty Andrzeja Dudy w Sofii 7 maja 2025 roku. Podkreślił wówczas, że obaj chcieliby pracować nad „silną, bezpieczną i rozwiniętą Europą”. Uchwałę poparło 165 posłów w Zgromadzeniu Narodowym, nikt nie głosował przeciw ani nie wstrzymał się od głosu. Wniosek złożyli posłowie z Grupy Przyjaźni Bułgarsko-Polskiej.
Bułgarzy nie powiedzieli sobie prawdy o komunizmie
.Celem inicjatywy „25 lat Wolnej Bułgarii” jest szczera rozmowa o komunizmie i transformacji ustrojowej, tak abyśmy mogli – na wspólnym i trwałym gruncie prawdy – budować naszą przyszłość. Zjednoczyliśmy się w imię obiektywnego odczytu naszej historii. Ponieważ wierzymy, że tylko mówiąc otwarcie o naszej przeszłości, będziemy w stanie spojrzeć w przyszłość, wyzbywając się uprzedzeń i oswobadzając się z kłamstw i manipulacji. Ostatnie badania socjologiczne wskazują, że tylko 6 proc. młodych ludzi w wieku od 16 do 30 lat posiada wiedzę o rozwoju Bułgarii w latach 1944-1989.
becnie żadna instytucja kultury ani placówka naukowa nie prowadzi systematycznych badań nad funkcjonowaniem i ideologią komunizmu. Media, szkoły, uniwersytety, muzea ignorują tę tematykę, pozostawiając młode pokolenie, aby w poszukiwaniu wiedzy ograniczało się do rozmów w kręgu rodzinnym, często czerpiąc informacje tylko ze wspomnień starszych, które z biegiem lat zyskały inne znaczenie, były definiowane na nowo, zapominane i wypaczane.
To najwyższy czas, aby odkryć przed naszymi dziećmi fakty, takimi jakie są i wyciągnąć wnioski. To najwyższy czas, aby lata komunizmu zostały właściwie opisane w podręcznikach do historii.
Główny cel tej inicjatywy jest jasny – chcemy opowiedzieć się po stronie prawdy. Chcemy powiedzieć, gdzie jesteśmy teraz, ale i skąd się rozpoczęła i jak przebiegała nasza droga, jaki będzie jej kres. Opowiadamy się po stronie prawdziwych wartości, które skłaniają wszystkich do patriotyzmu, do miłości do ojczyzny.
Demokracja zerwała z komunizmem Naszym zamiarem było, aby to wydarzenie i towarzyszące mu inicjatywy stały się kolejnym krokiem w stronę odbudowy zaufania w bułgarskim społeczeństwie, które jest podzielone jak nigdy dotąd, i w którym debata polityczna jest całkowicie pozbawiona perspektywy strategicznej oraz podstawy do budowania narodowego porozumienia. Rozgraniczenie między demokratycznymi wartościami i zasadami, a nieludzkim reżimem komunistycznym ma fundamentalne znaczenie dla Bułgarii – niezależnie, czy patrzymy w przeszłość, czy spoglądamy ku przyszłości, gdzie znajdujemy się w politycznym spektrum i jaki jest nasz status społeczny.
.Kiedy 25 lat temu komunistyczne reżimy w Europie Środkowej i Wschodniej upadały jeden po drugim, zakończył się również sztuczny podział Europy na wolne i otwarte społeczeństwa, na zniewolonych i ciemiężonych. Ludzie spojrzeli z nadzieją i entuzjazmem na jednoczącą się Europę, której zawsze byli częścią – zarówno kulturowo, jak i historycznie. Dlatego dzisiaj dla nas, Bułgarów, nadszedł czas rozliczenia. Nadszedł czas zadania sobie pytania: co nam się udało, ale i w czym popełniliśmy błędy podczas przejścia od systemu totalitarnego do pluralizmu i demokracji, i szczerej na nie odpowiedzi.
PAP/Ewgenia Manołowa/MJ
