Kim jest Ülle MADISE?

Ülle Madise, obecna kanclerz sprawiedliwości, jest jedyną zarejestrowaną kandydatką w wyborach prezydenckich, które odbędą się w parlamencie Estonii na początku września. Pod jej nominacją podpisało się 75 ze 101 deputowanych – poinformowała krajowa komisja wyborcza.

Ülle Madise uchodzi za zdecydowaną faworytkę głosowania

Oficjalnie zakończył się proces rejestracji i urzędowej weryfikacji zgłoszonych kandydatów. Deklarację poparcia dla Madise wyraziły 4 z 6 partii w parlamencie, dwie rządowe: Partia Reform (RE) premiera Kristena Michala oraz liberalna Eesti 200, a także socjaldemokraci (będący do niedawna w koalicji rządowej) jak również konserwatywna „Ojczyzna” (Isamaa).

Jej wcześniejszy kontrkandydat rektor Uniwersytetu Technicznego w Tallinnie Tiit Land, wspierany przez partię Centrum (KE), nie mając szans na uzyskanie wystarczających 21 podpisów nominacyjnych, wycofał się z wyborów. Według tej partii estońskie „wybory prezydenckie” nie mają formy właściwych wyborów ale są jedynie „porozumieniem” polityków co do tego, kto ma zostać kolejnym prezydentem.

Według sondażu opinii publicznej Norstat przeprowadzonego w dniach 19-20 sierpnia 43 proc. respondentów popiera wybór Madise na prezydenta, a 36 proc. jest temu przeciw.

W wywiadzie dla telewizji ETV Madise przyznała, że chce aby Estonia dbała o własne interesy pozostając jednocześnie cennym partnerem dla sojuszników. Zapowiedziała też, że w kwestiach polityki zagranicznej i bezpieczeństwa będzie współpracować z szefem dyplomacji, krytykiem polityki zagranicznej obecnego prezydenta.

Alar Karis, który postanowił nie ubiegać się o drugą kadencję, był krytykowany za kontrowersyjne oświadczenia postulujące jak najszybsze negocjacje z Rosją.MSZ uznał je za sprzeczne z polityką Estonii i Unii Europejskij. Minister Margus Tsahkna też ostro skrytykował słowa prezydenta sugerujące, że Ukraina mogłaby zostać zmuszona do oddania części terytoriów na rzecz Rosji w celu zakończenia wojny.

I tura głosowania w wyborach prezydenckich w Riigikogu odbędzie się 2 września. Kandydat by zostać wybranym na urząd prezydenta musi uzyskać poparcie co najmniej 2/3 składu, czyli 68 deputowanych w 101-os. zgromadzeniu.

Ülle Madise uchodzi za zdecydowaną faworytkę głosowania. Jej kandydaturę poparły ugrupowania koalicyjne – Estońska Partia Reform i Eesti 200 – a także opozycyjni socjaldemokraci oraz konserwatywna Isamaa. Poparcia odmówiły natomiast Partia Centrum i prawicowo-populistyczna EKRE, które krytykują wybory z udziałem tylko jednej kandydatki. ERR News

Urodzona w 1974 roku w Tartu Ülle Madise jest prawniczką specjalizującą się w prawie konstytucyjnym. Ukończyła studia prawnicze oraz magisterskie na Uniwersytecie w Tartu z wyróżnieniem, a następnie uzyskała stopień doktora na Politechnice Tallińskiej. Pracowała między innymi w estońskim Ministerstwie Sprawiedliwości, była doradczynią parlamentarnej komisji konstytucyjnej, członkinią krajowej komisji wyborczej oraz dyrektorką departamentu kontroli w Państwowym Urzędzie Audytowym. W latach 2009–2015 pełniła funkcję doradczyni prawnej prezydenta Estonii. Oficjalny życiorys Ülle Madise

Kandydatka przedstawia siebie jako osobę niezależną od bieżących sporów partyjnych

Od 2015 roku Ülle Madise zajmuje stanowisko kanclerza sprawiedliwości, a w grudniu 2021 roku parlament powierzył jej drugą siedmioletnią kadencję. Estoński kanclerz sprawiedliwości nie jest ministrem ani członkiem rządu, lecz niezależnym strażnikiem konstytucji, łączącym zadania rzecznika praw obywatelskich z kontrolą zgodności działań władz z prawem. Ülle Madise wielokrotnie zabierała głos w sprawach ochrony praw podstawowych, proporcjonalności ograniczeń nakładanych przez państwo oraz zabezpieczenia wolności obywatelskich w sytuacjach kryzysowych. Jest również redaktorką naczelną komentowanego wydania konstytucji Estonii.

Kandydatka przedstawia siebie jako osobę niezależną od bieżących sporów partyjnych. W rozmowie z estońskim nadawcą publicznym podkreśliła, że prezydent powinien być bezstronnym mediatorem, stojącym na straży konstytucji i zdolnym do utrzymywania kontaktu zarówno z rządem, jak i opozycją. Za priorytet uznała zachowanie estońskiej tożsamości, języka i kultury, a także przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu. W polityce zagranicznej opowiada się za silnymi więziami z NATO i Unią Europejską, zaznaczając jednocześnie, że Estonia powinna kierować się własnym interesem oraz wzmacniać odporność gospodarki i bezpieczeństwo dostaw. Wywiad Ülle Madise dla ERR

Madise cieszy się również największym poparciem społecznym spośród osób rozważanych wcześniej jako kandydaci. W sondażu instytutu Emor przeprowadzonym w dniach 12–19 sierpnia wskazało ją 35 proc. ankietowanych, wobec 14 proc. dla rektora Politechniki Tallińskiej Tiita Landa i 12 proc. dla polityka EKRE Marta Helmego. Była najczęściej wybieraną kandydatką wśród zwolenników wszystkich partii poza EKRE, a jej poparcie rosło wraz z poziomem wykształcenia respondentów. Jeśli zostanie wybrana, będzie drugą kobietą na stanowisku prezydenta Estonii po Kersti Kaljulaid, która sprawowała urząd w latach 2016–2021.

PAP/MB