Komety mogą przenosić wodę do obszarów, w których powstają planety

egzokomety

Egzokomety mogą uczestniczyć w transporcie wody z zewnętrznych, zimnych obszarów młodych układów planetarnych do miejsc, w których powstają planety. Naukowcy znaleźli dowody wskazujące na istnienie takich obiektów wokół młodej gwiazdy PDS 70, oddalonej od Ziemi o około 370 lat świetlnych.

Egzokomety wokół młodej gwiazdy PDS 70

W ramach nowego badania naukowcy z Lund University odkryli dowody wskazujące na istnienie egzokomet, czyli komet w innych układach planetarnych, krążących wokół młodej gwiazdy podobnej do Słońca. Obserwacje wskazały na możliwość istnienia mechanizmu transportowania wody z zimnych, zewnętrznych obszarów układu planetarnego do regionów, w których powstają planety. Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie „Nature Communications”.

Jak opisują astronomowie, układ planetarny PDS 70 ma niewiele ponad 5 milionów lat i znajduje się około 370 lat świetlnych od Ziemi. Posiada on co najmniej dwa gazowe olbrzymy krążące wokół gwiazdy nieco chłodniejszej od Słońca. Para wodna została wykryta w pobliżu centralnego obiektu już w 2023 roku. Naukowcy w nowych analizach wykazali, że zmiany ilości sodu w stanie gazowym przed gwiazdą mogły być oznaką istnienia komet przemieszczających się przez wewnętrzne części układu.

Sód może zdradzać obecność komet

Badacze sugerują, że komety mogły odpowiadać za transportowanie wody do wewnętrznych części układu planetarnego, gdzie mogły powstawać planety. Podobny proces mógł zachodzić we wczesnym Układzie Słonecznym.

Naukowcy przeanalizowali obserwacje z 2018 roku i wykryli sód w formie gazu przemieszczający się z prędkością kilku kilometrów na sekundę względem gwiazdy. Gaz pojawiał się i znikał w ciągu kilku nocy, co odpowiadało wzorcowi, jakiego astronomowie oczekiwali w przypadku komet przechodzących przed gwiazdą. Kiedy obiekt tego typu zbliża się do swojej gwiazdy, nagrzewa się, a lód na jego powierzchni przechodzi bezpośrednio w stan gazowy. Proces ten nazywany jest sublimacją. Uwolniony gaz może następnie pozostawić ślad w świetle gwiazdy, który może zostać wykryty przez badaczy.

Jest to pierwszy przypadek, gdy udało się zaobserwować dowody na istnienie egzokomet krążących wokół stosunkowo chłodnej gwiazdy, podobnej do Słońca. Jest to również najmłodszy układ, w którym dotychczas zaproponowano występowanie aktywności tego typu obiektów.

Komety mogą przenosić wodę do obszarów, w których powstają planety

Naukowcy przeprowadzili również symulacje orbit komet. Wyniki wskazały, że obiekty znajdujące się w zewnętrznych obszarach układu planetarnego mogły być pod wpływem grawitacji gazowych olbrzymów kierowane w stronę gwiazdy. Zdaniem astronomów było to szczególnie interesujące, ponieważ komety powstają w zimnych, zewnętrznych regionach układów słonecznych, gdzie woda może występować w postaci lodu. Jeśli zostaną skierowane do wewnątrz, mogą transportować ją i inne substancje lotne do regionu, w którym formują się planety.

Podobny proces mógł zachodzić we wczesnym Układzie Słonecznym

Może to przypominać możliwy proces zachodzący we wczesnym Układzie Słonecznym, w którym komety mogły przyczynić się do dostarczenia wody na młodą Ziemię.

Jak podkreślają badacze, pochodzenie wody na Ziemi wciąż pozostaje niejasne, a bogate w wodę asteroidy i komety są dwoma możliwymi źródłami. PDS 70 daje naukowcom możliwość badania podobnego procesu, gdy układ planetarny wciąż znajduje się we wczesnym etapie rozwoju.

Emil Gołoś

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 5 września 2026
Fot. Ilustracja wygenerowana przez AI.