Lista podręczników na rok szkolny 2027/2028. Kiedy szkoła ją ogłosi?

Kiedy szkoły opublikują listy podręczników na rok 2027/2028? Przepisy nakazują dyrektorom corocznie ogłaszać szkolne zestawy, ale nie wyznaczają jednej daty dla całej Polski. Wyjaśniamy, czym lista konkretnej szkoły różni się od wykazu MEN i co sprawdzić przed zakupem książek dla pierwszego rocznika reformy.

.Rodzic ucznia, który we wrześniu 2027 roku rozpocznie liceum, technikum albo branżową szkołę I stopnia, może znaleźć książkę opisaną jako zgodna z nową podstawą programową i nadal nie wiedzieć, czy powinien ją kupić. Ministerstwo Edukacji Narodowej dopuszcza podręczniki do użytku szkolnego, ale nie układa jednego obowiązkowego zestawu dla wszystkich pierwszych klas w Polsce. Listę książek potrzebnych w danej szkole podaje do publicznej wiadomości jej dyrektor. Dopiero zestawienie tych dwóch informacji pozwala przygotować zakupy na rok szkolny 2027/2028.

To rozróżnienie będzie szczególnie ważne dla pierwszego rocznika reformy w szkołach ponadpodstawowych. Nowe podstawy programowe mają zacząć obowiązywać w pierwszych klasach od września 2027 roku, podczas gdy starsi uczniowie będą kontynuowali naukę według wcześniejszych wymagań. W jednej szkole mogą więc znaleźć się roczniki korzystające z różnych wydań książek do tego samego przedmiotu. Harmonogram zmiany oraz stan przygotowań do wydania nowych podręczników opisujemy w głównym materiale tej linii tekstów: „Podręczniki do nowej podstawy programowej 2027. Liceum, technikum i szkoła branżowa”.

Czym różni się lista szkoły od wykazu podręczników MEN?

Wykaz MEN jest rejestrem podręczników dopuszczonych do użytku szkolnego. Pozwala sprawdzić między innymi przedmiot, typ szkoły, zakres kształcenia, dane wydawcy oraz numer ewidencyjny książki. Znalezienie publikacji w tej bazie potwierdza jej urzędowy status, lecz nie oznacza, że została wybrana przez liceum lub technikum, do którego przyjęto ucznia. Sposób korzystania z rejestru przedstawiamy osobno w artykule „Wykaz podręczników MEN do nowej podstawy programowej”.

Szkolna lista odpowiada na inne pytanie: z jakich podręczników i materiałów mają korzystać uczniowie tej placówki w danym roku. Dwie szkoły mogą wybrać różne dopuszczone książki do matematyki lub języka polskiego, a w obrębie jednego liceum znaczenie mogą mieć zakres podstawowy i rozszerzony oraz poziom nauczania języka obcego. W technikum dochodzi potrzeba odróżnienia przedmiotów ogólnych od materiałów związanych z konkretnym zawodem. Dlatego ogólnokrajowy wykaz nie zastąpi informacji przygotowanej dla szkoły i właściwej klasy.

Kto wybiera podręczniki na rok 2027/2028?

Zgodnie z ustawą zespoły nauczycieli przedstawiają dyrektorowi propozycje podręczników, materiałów edukacyjnych i ćwiczeniowych. Dyrektor ustala szkolny zestaw na podstawie tych propozycji, po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej i rady rodziców, a następnie co roku podaje do publicznej wiadomości materiały obowiązujące w danym roku szkolnym. Przepisy pozwalają uwzględnić różne podręczniki między innymi ze względu na poziom języka obcego, zakres podstawowy lub rozszerzony oraz kształcenie w zawodzie. Nie istnieje więc jedna decyzja MEN wskazująca rodzicom konkretną serię dla wszystkich szkół.

Nie każdy przedmiot musi mieć przypisany osobny podręcznik. Nauczyciel może realizować program z wykorzystaniem książki, materiałów edukacyjnych lub ćwiczeniowych, a przepisy dopuszczają także prowadzenie zajęć bez wskazywania podręcznika. Brak tytułu przy danym przedmiocie na szkolnej liście nie musi być pomyłką ani oznaczać, że rodzic powinien sam wybrać książkę w księgarni. W takim przypadku warto sprawdzić informację szkoły o materiałach używanych podczas lekcji.

Kiedy szkoła ogłosi listę podręczników na rok 2027/2028?

Obowiązujące przepisy nakazują dyrektorowi corocznie podać szkolny zestaw do publicznej wiadomości, lecz nie wskazują jednej daty ogólnopolskiej dla wszystkich szkół. Nie można zatem już dziś obiecać rodzicom, że każda placówka opublikuje listę na rok 2027/2028 w tym samym dniu czerwca lub lipca. Pojawiająca się czasem w starszych materiałach data 15 czerwca wynika z dawnych przepisów i nie powinna być przedstawiana jako obecny termin ustawowy. Najbardziej użyteczna będzie informacja przekazana przez szkołę, do której uczeń został przyjęty.

Pierwszy rok nowych podstaw może wymagać od szkół uważnego sprawdzenia książek przygotowywanych przez wydawców. Wcześniejsze ogłoszenie serii przez wydawnictwo albo pojawienie się tytułu w urzędowym wykazie nie przesądza o jego wyborze przez nauczycieli. Rodzina nie musi więc kupować podręczników przed zakończeniem rekrutacji do szkoły ponadpodstawowej tylko dlatego, że dana publikacja jest już dostępna w sprzedaży. Właściwym punktem odniesienia będzie aktualny zestaw dla szkoły i oddziału, w którym uczeń rozpocznie naukę.

Jak sprawdzić, czy szkolna lista dotyczy właściwej klasy?

Najpierw trzeba ustalić rok szkolny i typ szkoły wskazane w zestawie. W pierwszych klasach od września 2027 roku istotna będzie zgodność materiałów z nową podstawą, natomiast starsze roczniki będą potrzebowały książek odpowiadających programowi, według którego rozpoczęły naukę. Rodzic powinien następnie porównać nazwę przedmiotu, zakres nauczania, część serii, autora i wydawnictwo, jeżeli szkoła podaje te dane. Sam podobny tytuł albo niemal identyczna okładka nie wystarczą do stwierdzenia, że znaleziony egzemplarz jest właściwy.

W liceum trzeba zwrócić szczególną uwagę na zakres rozszerzony i języki obce. Lista przygotowana dla jednego oddziału może różnić się od listy sąsiedniej klasy, nawet jeśli oba oddziały rozpoczną naukę tego samego dnia. Rodzice pierwszoklasistów znajdą szersze wyjaśnienie tej sytuacji w materiale „Podręczniki do liceum od 2027 roku. Co będzie potrzebne w pierwszej klasie?”. W technikum dodatkowo należy sprawdzić, które pozycje dotyczą kształcenia ogólnego, a które zależą od wybranego zawodu; opisujemy to w artykule „Podręczniki do technikum od 2027 roku. Które książki obejmie nowa podstawa programowa?”.

Przy zakupie egzemplarza używanego potrzebne jest porównanie pełnych danych książki ze szkolną listą, nie tylko jej stanu i ceny. Dla pierwszego rocznika reformy rynek podręczników odkupowanych od starszych uczniów może być ograniczony, ponieważ starsi koledzy rozpoczęli szkołę według wcześniejszych wymagań. Obecne książki nie tracą przez to automatycznie przydatności dla ich własnych roczników. O tym, kogo zmiana może skłonić do zakupu nowych wydań, piszemy w tekście „Czy w 2027 roku trzeba będzie kupić nowe podręczniki?”.

Co zrobić, gdy lista jest niepełna albo zmieni się po publikacji?

Jeżeli szkoła podała część zestawu, rozsądnie jest kupować pozycje jednoznacznie potwierdzone, a z pozostałymi poczekać na jej wyjaśnienie. Pytania mogą dotyczyć zwłaszcza poziomu języka obcego, przedmiotów rozszerzonych, materiałów zawodowych, zeszytów ćwiczeń lub dostępu cyfrowego. Rodzic nie powinien uzupełniać luk na podstawie listy innej placówki ani reklamy wydawcy. W pierwszym roku nowej podstawy taka ostrożność zmniejszy ryzyko kupienia niewłaściwego wydania.

Przepisy przewidują możliwość zmiany zestawu przez dyrektora na wniosek zespołu nauczycieli, jeżeli wskazanego podręcznika lub materiału nie można kupić; dopuszczają również uzupełnienie zestawu. Szkolna lista jest więc podstawą zakupów, ale warto korzystać z jej aktualnej wersji, zwłaszcza gdy pierwsza informacja została opublikowana dużo wcześniej. Jeśli dane książki w ogłoszeniu są zbyt ogólne, najlepiej poprosić szkołę o doprecyzowanie tytułu, części lub zakresu, zanim rodzina poniesie koszt. Podstawę prawną zasad ustalania i ogłaszania zestawu stanowi art. 22ab ustawy o systemie oświaty.

Szkolny wybór książek ma również znaczenie dla rodzin, które mogą ubiegać się o zwrot kosztów zakupu. Uprawniony rodzic powinien wiedzieć, jakie materiały są potrzebne uczniowi, zachować dowody zakupu i sprawdzić termin złożenia wniosku właściwy dla szkoły. Warunki programu obowiązującego także w roku szkolnym 2027/2028 przedstawiamy w materiale „Dofinansowanie podręczników w 2027 roku. Kto może otrzymać do 534 zł?”. Samo prawo do dofinansowania nie wskazuje jednak, którą serię podręczników wybierze placówka.

Dwie informacje potrzebne przed zakupem

Przed zakupem podręczników na rok szkolny 2027/2028 rodzina będzie potrzebowała dwóch potwierdzeń. Szkolna lista pokaże, z których książek ma korzystać uczeń, a wykaz MEN pozwoli sprawdzić dopuszczenie wskazanego podręcznika i dane jego wydania. Dla pierwszego rocznika nowej podstawy dojdzie jeszcze kontrola, czy informacja dotyczy właściwej klasy, zakresu i programu, a nie książek starszego rocznika. Taka kolejność jest prostsza i bezpieczniejsza od kompletowania zestawu na podstawie zapowiedzi wydawnictw.

Karolina Jaszowiecka