Giorgia MELONI stawia na rodziny przed wyborami w 2027 roku
Budżet Włoch na 2027 rok ma przynieść ulgi klasie średniej, większe wsparcie rodzicom i zachęty do zatrudniania młodych. Giorgia Meloni przedstawia pakiet wart około 26 mld euro jako dalszy ciąg polityki prowadzonej od początku kadencji. Przed przyszłorocznymi wyborami musi jednak pogodzić oczekiwania własnej koalicji z wysokim zadłużeniem państwa i perspektywą powolnego wzrostu gospodarczego.
.Rząd w Rzymie zatwierdził projekt ustawy budżetowej 28 października 2026 r. Jest to piąty budżet gabinetu Giorgii Meloni, przygotowywany przed wyborami parlamentarnymi oczekiwanymi w 2027 r. Kwota 26 mld euro oznacza wartość pakietu działań podatkowych i wydatkowych, a około 9 mld euro ma służyć przedłużeniu rozwiązań, które wygasłyby z końcem bieżącego roku. Znaczna część wysiłku finansowego zostanie więc przeznaczona na utrzymanie dotychczasowych instrumentów wsparcia.
„Le Figaro” opisuje ten projekt jako próbę zaspokojenia najważniejszych oczekiwań wszystkich części większości parlamentarnej. Forza Italia może wskazywać na ulgi dla klasy średniej, Liga Matteo Salviniego na rozwiązania dla samozatrudnionych i fundusz wcześniejszych emerytur, a Bracia Włosi na politykę rodzinną. Budżet pomaga w ten sposób utrzymać spójność obozu rządzącego u progu kampanii. Szersze uwarunkowania tej rywalizacji przedstawia analiza wyborów we Włoszech w 2027 roku.
Budżet Włoch na 2027 rok pod presją długu
Skalę gospodarczych ograniczeń pokazują październikowe dokumenty włoskiej Izby Deputowanych. W rządowym scenariuszu uwzględniającym planowane działania wzrost PKB ma wynieść 0,8 proc. w 2027 r. i 0,9 proc. w 2028 r. To odpowiednio o 0,2 i 0,1 punktu procentowego więcej niż w wariancie bez tych działań. Oznacza to przewidywany, niewielki impuls dla gospodarki, której tempo rozwoju pozostaje niskie.
Równie istotne są prognozy dotyczące zadłużenia. W scenariuszu programowym dług publiczny ma odpowiadać 138,5 proc. PKB w 2027 r., a deficyt, po uwzględnieniu dodatkowych wydatków związanych z europejskimi klauzulami elastyczności, sięgnąć 3,4 proc. PKB. Rząd podtrzymuje zarazem prognozę deficytu poniżej 3 proc. PKB za 2026 r., co ma umożliwić zakończenie procedury nadmiernego deficytu, jeśli spełnione zostaną wymagane warunki. Dokumentacja parlamentarna wskazuje jako możliwy moment tej decyzji okres po wiosennych prognozach Komisji Europejskiej w 2027 r.
Veronica De Romanis z rzymskiego uniwersytetu Luiss, cytowana przez „Le Figaro”, widzi w projekcie kontynuację szerszej włoskiej praktyki gospodarczej. Jej zdaniem kolejne gabinety od około dwóch dekad, niezależnie od orientacji politycznej, koncentrują się na ochronie istniejących grup społecznych i ich dochodów, poświęcając zbyt mało uwagi reformom, inwestycjom i trwałemu wzrostowi. Ekonomistka obejmuje tą oceną również rząd Maria Draghiego. W przypadku Meloni dostrzega jednocześnie konsekwencję w realizowaniu wcześniejszych obietnic oraz umiejętność pogodzenia interesów koalicjantów.
Rodziny i młodzi w centrum polityki Meloni
Polityka rodzinna zajmuje w projekcie szczególne miejsce, a dane demograficzne pokazują skalę problemu. Według opublikowanego 21 października raportu Istat w 2025 r. we Włoszech urodziło się 355 772 dzieci, o 3,8 proc. mniej niż rok wcześniej. Współczynnik dzietności obniżył się do 1,14 dziecka na kobietę, natomiast wstępny szacunek dla pierwszych siedmiu miesięcy 2026 r. wynosi 1,13. Od 2008 r. roczna liczba urodzeń zmniejszyła się o ponad 38 proc., co sprawia, że działania na rzecz rodziny dotyczą również przyszłej liczby pracowników i trwałości systemu zabezpieczenia społecznego.
W przedstawionych przez rząd rozwiązaniach urlop rodzicielski wynagradzany na poziomie 80 proc. ma zostać wydłużony z trzech do czterech miesięcy, z pięcioma miesiącami przy drugim dziecku i sześcioma od trzeciego. Projekt przewiduje również indywidualny rachunek oszczędnościowy dla dzieci urodzonych od 2027 r., z państwowym wkładem wynoszącym 100 euro rocznie do pełnoletności. Rodzina mogłaby dopłacać do tego rachunku własne środki. AgenSIR, przedstawiając rządowy komunikat, wskazuje także na planowane bony dla rodziców prowadzących działalność gospodarczą, przeznaczone na opiekę nad dzieckiem.
Osobny zestaw propozycji dotyczy młodych pracowników i kosztów mieszkania. LaPresse informuje o zapowiedzianej premii dla zatrudnionych przed trzydziestką, wynoszącej 2500 euro i opodatkowanej stawką 1 proc., a także o zachętach do zatrudniania młodych. Dla właścicieli mieszkań wynajmowanych na podstawie umów z uzgodnionym czynszem rząd proponuje obniżenie zryczałtowanego podatku z 10 do 5 proc., a przy najmie osobom do 35. roku życia do 1 proc. Korzyść podatkowa dla wynajmujących ma zachęcać do oferowania mieszkań na takich warunkach.
Analitycy wiążą te zapowiedzi z protestami młodzieży przeciwko wysokim kosztom życia, które w części włoskich miast doprowadziły do starć. Meloni przedstawia działania rządu jako wsparcie dla młodych, którzy chcą się uczyć, pracować i usamodzielniać. Wśród zapowiedzianych inwestycji znalazł się również program montażu klimatyzatorów i pomp ciepła w szkołach. Łączy on poprawę warunków nauki z wydatkami na bezpieczeństwo i modernizację energetyczną budynków publicznych.
Pakiet obejmuje także ochronę zdrowia i dochody klasy średniej. Zgodnie z rządowymi zapowiedziami przywoływanymi przez ANSA środki Narodowego Funduszu Zdrowia mają wzrosnąć o 3,4 mld euro, do 146,3 mld euro w 2027 r. Górna granica drugiego przedziału podatku dochodowego IRPEF, objętego stawką 33 proc., ma zostać przesunięta z 50 do 55 tys. euro, co dawałoby maksymalnie 500 euro oszczędności rocznie. Na wcześniejsze kończenie aktywności zawodowej przewidziano fundusz 850 mln euro, którego szczegółowe zasady mają zostać dopracowane.
Banki i europejska elastyczność mają pomóc sfinansować pakiet
Po stronie finansowania rząd zwraca się przede wszystkim do sektora finansowego i korzysta z przestrzeni negocjowanej z Brukselą. Reuters podaje, że banki i ubezpieczyciele mają wnieść około 5 mld euro, a firmy energetyczne około 700 mln euro. W zestawieniu Sky TG24 szersza kwota obejmująca sektor finansowy oraz podwyższenie podatku od transakcji finansowych wynosi 5,5 mld euro. Zapowiedziano ponadto około 700 mln euro z sektora gier i zakładów oraz 1 mld euro oszczędności w wydatkach ministerstw i urzędu premiera.
Około 12 mld euro przestrzeni finansowej rząd wiąże z europejskimi klauzulami elastyczności dotyczącymi obronności i bezpieczeństwa energetycznego. Mechanizm ten pozwala, po spełnieniu warunków i uzyskaniu odpowiednich decyzji, czasowo odejść od uzgodnionej ścieżki wydatków. Komisja Europejska podkreśla przy tym wymóg zachowania stabilności finansów publicznych w średnim okresie. Wyższe wydatki pozostają zobowiązaniem państwa, a obsługa zaciągniętego długu obciąża przyszłe budżety.
Troska o siłę nabywczą i przemysł odpowiada argumentom, które Giorgia Meloni przedstawiała również na łamach „Wszystko co Najważniejsze”. W tekście „Trzydzieści lat ślepej wiary w globalizację minęło” zwracała uwagę na koszty zmian gospodarczych ponoszone przez rodziny i przedsiębiorstwa oraz osłabienie klasy średniej. Opowiadała się za stopniowym wprowadzaniem reform i uwzględnianiem możliwości finansowych obywateli. W jej argumentacji ochrona gospodarstw domowych i konkurencyjności przemysłu stanowiła ważne kryterium oceny polityki europejskiej.
Projekt musi jeszcze przejść przez parlament, który powinien uchwalić ustawę do końca grudnia. Opozycja zapowiada krytyczną ocenę, zarzuca rządowi brak długofalowej wizji i wskazuje na ryzyko pogorszenia usług wskutek oszczędności w ministerstwach. Meloni przekonuje natomiast, że konsekwentnie koncentruje ograniczone środki na tych samych priorytetach. Polityczne źródła tego sposobu rządzenia przedstawia szerzej tekst o życiorysie i poglądach Giorgii Meloni.
Budżet na rok wyborczy ma przede wszystkim ochronić dotychczasowe osiągnięcia i utrzymać koalicję. Rodziny, młodzi pracownicy, samozatrudnieni i część klasy średniej otrzymują adresowane do nich rozwiązania, podczas gdy państwo nadal mierzy się z wysokim długiem. Prognozowany wpływ pakietu na wzrost pozostaje ograniczony. Przed wyborami w 2027 r. Meloni będzie musiała przekonać obywateli, że kontynuacja tej polityki daje im wystarczającą perspektywę poprawy warunków życia.
Sebastian Nizio
