Podręczniki do matematyki od 2027 roku. Jedna książka czy dwie w pierwszej klasie?

podręczniki do matematyki 2027

Podręcznik do matematyki dla ucznia rozpoczynającego liceum lub technikum we wrześniu 2027 roku nie jest dziś pozycją, którą można bezpiecznie wybrać po samym tytule. Projekt nowej podstawy przewiduje wspólny „rok bazowy”, ale nie określa liczby książek, które kupi uczeń. Wyjaśniamy, czym różni się zakres podstawowy od rozszerzonego, jak sprawdzać przyszłe wydania i dlaczego z zakupami trzeba poczekać na listę szkoły.

.Wybór książki do matematyki wydaje się prosty dopóty, dopóki patrzymy tylko na nazwę przedmiotu. W liceum i technikum istotne są również zakres nauczania, część serii, podstawa programowa oraz sposób zorganizowania pierwszej klasy. Dwie książki z napisem „matematyka 1” mogą odpowiadać różnym wymaganiom, a podręcznik wydany niedawno nie musi być przygotowany dla rocznika rozpoczynającego naukę w 2027 roku.

Pytanie o matematykę jest częścią większej zmiany dotyczącej podręczników do nowej podstawy programowej 2027. Tu chodzi jednak o jedną, konkretną decyzję rodziny: czy uczeń pierwszej klasy będzie potrzebował książki do zakresu podstawowego, rozszerzonego, obu zakresów, czy też dodatkowego zbioru zadań. Dziś nie ma na to wspólnej odpowiedzi dla wszystkich szkół.

Co wiemy o matematyce w pierwszej klasie od 2027 roku?

Instytut Badań Edukacyjnych przedstawił projekty podstaw programowych dla szkół ponadpodstawowych, w tym projekt dotyczący matematyki w liceum i technikum. Instytut proponuje, by pierwsza klasa była rokiem bazowym: czasem uporządkowania wiedzy ze szkoły podstawowej i zbudowania podstaw do dalszej specjalizacji. Według tej propozycji rozszerzenia mogłyby rozpoczynać się od drugiej klasy. Są to jednak projekty, które Ministerstwo Edukacji Narodowej ma jeszcze przeanalizować i przełożyć na przepisy.

„Rok bazowy” opisuje zamysł organizacji nauki, a nie nazwę obowiązkowego podręcznika. Nie wynika z niego, że wydawcy muszą wydać osobny tom „matematyka – rok bazowy”, ani że wszystkie szkoły wybiorą jedną serię. Książka dla pierwszej klasy będzie musiała odpowiadać ostatecznym wymaganiom i programowi realizowanemu przez nauczyciela; jej konkretna postać pozostanie decyzją wydawcy, a wybór spośród dopuszczonych pozycji – szkoły.

Nie należy też przenosić na reformę 2027 zasad obecnie stosowanych w starszych rocznikach. Dzisiejsze książki i obowiązujący dotąd sposób rozpoczynania rozszerzeń powstały dla innej podstawy. Zarówno projekt pierwszego roku, jak i jego konsekwencje dla podręczników trzeba oceniać na podstawie dokumentów dotyczących pierwszego rocznika reformy, a nie wykazu książek uczniów, którzy już chodzą do liceum.

Czy zakres podstawowy i rozszerzony oznaczają dwa podręczniki?

Nie. Zakres kształcenia określa wymagania i sposób prowadzenia nauki, ale sam w sobie nie wyznacza liczby tomów w plecaku ucznia. Wydawca może przygotować odrębne wersje serii, książkę obejmującą oba zakresy albo podręcznik uzupełniany zadaniami i materiałami wskazanymi przez nauczyciela. O tym, który wariant będzie potrzebny w pierwszej klasie, rozstrzygną dopiero ostateczna podstawa, dopuszczone publikacje i szkolny wykaz.

Nawet uczeń myślący o maturze rozszerzonej z matematyki nie powinien dziś kupować dwóch książek „na zapas”. Jeżeli zostanie przyjęty proponowany rok bazowy, to pierwsza klasa ma służyć przede wszystkim budowaniu wspólnego fundamentu, a nie kompletowaniu od razu całego cyklu dla późniejszego rozszerzenia. Jeżeli ostateczne przepisy i organizacja szkoły będą wyglądały inaczej, informację o zakresie i terminie zakupu powinna przekazać sama placówka.

Trzeba także odróżnić podręcznik od zbioru zadań. Wykaz klasy może zawierać książkę wykorzystywaną do prowadzenia kursu oraz osobny zbiór ćwiczeń, lecz dwie pozycje na liście nie muszą oznaczać dwóch podręczników do dwóch zakresów. Najrozsądniej sprawdzić przy każdej pozycji jej funkcję, pełny tytuł i informację, od kiedy uczeń ma jej używać.

Dlaczego „nowa edycja” nie musi być książką do reformy 2027?

W ministerialnym wykazie można znaleźć podręcznik do matematyki, którego tytuł zawiera określenie „Nowa edycja”, a numer ewidencyjny zawiera rok 2026. Ten sam rekord wskazuje jednak podstawę programową 2017/2018 oraz pozycję 3/4 w serii. Data decyzji i słowo „nowa” nie czynią z takiej publikacji książki dla pierwszej klasy rozpoczynającej naukę według podstawy planowanej na 2027 rok. Jest to prawidłowo opisany podręcznik przeznaczony do wcześniejszego cyklu, a nie wada książki.

Ten przykład pokazuje, dlaczego sama okładka, rok wydania i nazwa przedmiotu nie wystarczą. Przy sprawdzaniu przyszłej pozycji trzeba porównać podstawę programową, typ szkoły, zakres, numer i część serii z informacjami podanymi przez szkołę. Książka używana przez starsze rodzeństwo może nadal pomagać w rozwiązywaniu zadań, ale jej przydatność jako głównego podręcznika dla nowego rocznika powinien potwierdzić nauczyciel.

Sposób odczytywania numeru dopuszczenia i pól ministerialnej bazy przedstawia poradnik Wykaz podręczników MEN do nowej podstawy programowej. Urzędowy wpis potwierdza dopuszczenie konkretnej publikacji; nie oznacza jeszcze, że wybrała ją szkoła, do której trafi uczeń. To dwa różne etapy, których pomylenie może skończyć się zakupem właściwie dopuszczonej, lecz niepotrzebnej w danej klasie książki.

Czy liceum i technikum wybiorą tę samą matematykę?

Projekt podstawy matematyki dla liceum i technikum udostępniono w jednym dziale materiałów IBE, ale nie oznacza to automatycznie wspólnej listy książek dla wszystkich oddziałów. Szkoły mogą inaczej rozłożyć naukę w kolejnych latach i wybrać inne programy oraz serie. W technikum trzeba ponadto uwzględnić plan zajęć ogólnych obok kształcenia zawodowego, choć sama matematyka pozostaje przedmiotem kształcenia ogólnego.

Rodzina powinna więc korzystać z wykazu swojej szkoły, a nie z listy dowolnego liceum, technikum lub starszej klasy. Szersze zasady doboru książek do pierwszej klasy wyjaśniają materiały o podręcznikach do liceum od 2027 roku oraz o podręcznikach do technikum od 2027 roku. Niniejszy tekst dotyczy wyłącznie wyboru materiałów do matematyki w tych dwóch typach szkół; szkoły branżowe mają własne projekty podstaw i odrębne potrzeby.

Kiedy kupić podręcznik do matematyki na rok 2027/2028?

Nie przed opublikowaniem listy dla konkretnej klasy. Najpierw musi zostać ustalona ostateczna podstawa, następnie mogą zostać dopuszczone odpowiadające jej książki, a szkoła wskaże tytuły wybrane do swojego programu. Sam projekt IBE nie jest podstawą do zamawiania podręcznika ani potwierdzeniem, że oferta opisana przez wydawcę jako „matematyka 2027” znajdzie się później w ministerialnym wykazie.

Gdy szkoła opublikuje zestaw, warto sprawdzić, czy wskazuje pełną nazwę serii, autora, wydanie, część, zakres i numer dopuszczenia. Jeżeli napisze tylko „matematyka 1”, trzeba poprosić o doprecyzowanie przed zakupem, zwłaszcza gdy księgarnia pokazuje kilka podobnych okładek. Jeżeli placówka zdecyduje się na materiały inne niż tradycyjny podręcznik, sama obecność projektu podstawy nie stworzy obowiązku kupienia książki na własną rękę.

Warto też oddzielić wybór pierwszego podręcznika od przygotowań do przyszłej matury. Uczniowie rozpoczynający czteroletnie liceum w 2027 roku mają przystąpić do pierwszej matury w nowej formule w 2031 roku, a ich rówieśnicy w pięcioletnim technikum rok później. Nie znamy jeszcze pełnych szczegółów tej formuły, dlatego napis „matura 2031” na okładce nie może zastąpić sprawdzenia zgodności książki z podstawą oraz decyzji szkoły.

Podręcznik do matematyki na 2027 rok będzie właściwym zakupem dopiero wtedy, gdy trzy informacje okażą się zgodne: ostateczne wymagania dla rocznika, status konkretnego wydania w wykazie MEN i lista przyjęta przez szkołę. Rok bazowy może zmienić sposób rozłożenia nauki, lecz nie pozwala dziś obliczyć liczby książek potrzebnych każdemu uczniowi. Zamiast kupować „podstawę i rozszerzenie” na wszelki wypadek, lepiej poczekać na rozstrzygnięcia, które będą dotyczyć własnej klasy.

Karolina Jaszowiecka

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 5 listopada 2026