Aleksandria nad Tygrysem. Zaginione starożytne miasto odnalezione

Przez międzynarodowy zespół archeologów prowadzący wykopaliska na terenie stanowiska Dżabal Chajjaber w południowym Iraku zostało odkryte starożytne zaginione miasto Aleksandria nad Tygrysem. Jak wykazały badania ten antyczny ośrodek miejski był położony w strategicznie ważnym miejscu znajdującym się na trasie z Mezopotamii do Indii i Azji Środkowej.

Aleksandria nad Tygrysem odnaleziona

.Jeden z największych wodzów starożytnego świata oraz w całej historii Aleksander Wielki w trakcie wojen prowadzonych przez siebie w latach 336-323 p.n.e. zdobył ogromne połacie terytoriów wcześniej należących do Imperium Perskiego rządzonego przez ostatniego przedstawiciela dynastii Achemenidów Dariusza III. Aleksander Macedoński na ziemiach rozciągających się od Anatolii poprzez Egipt, a skończywszy na Mezopotamii założył od kilkunastu do kilkudziesięciu miast, które zostały nazwane od jego imienia Aleksandriami.

Najbardziej znana Aleksandria została założona przez macedońskiego króla w 331 r. p.n.e. w Egipcie u zachodniego krańca delty Nilu, pomiędzy Morzem Śródziemnym a słonym jeziorem Mareotis. Takich Aleksandrii, różnej wielkości, było dużo więcej. Jedna z nich znajdowała się w regionie Mezopotamii. To zaginione miasto było poszukiwane przez wiele dekad przez archeologów – po dekadach w końcu udało się odkryć pozostałości tego antycznego ośrodka miejskiego, który jak okazuje się był położony w Dżabal Chajjaber na obszarze współczesnego Iraku w pobliżu jego granicy z Iranem.

Niezwykłe odkrycie zostało dokonane przez międzynarodowy zespół badawczy na czele którego stoi prof. Stefan Hauser z Uniwersytetu w Konstancji. Jak wynika z badań naukowców ta zaginiona metropolia sprzed 2300 lat pełniła kluczową rolę w handlu międzynarodowym starożytnego świata.

Archeolodzy wykazali, że ten ośrodek miejski został zaplanowany z rozmysłem w miejscu pełniącym rolę hubu transportowego łączącego ruch rzeczny z Mezopotamii z morskimi szlakami handlowymi prowadzącymi przez Zatokę Perską. Tym samym to do Aleksandrii nad Tygrysem trafiały towary sprowadzane z Indii i Azji Środkowej, gdyż był to jeden z kluczowych punktów tranzytowych prowadzących w zachodnim kierunku. Aleksandria nad Tygrysem łączyła tym samym region Mezopotamii z subkontynentem indyjskim i Azją Centralną.

.Pierwsze sugestie, iż ruiny dawnej Aleksandrii nad Tygrysem znajdują się na obszarze Dżabal Chajjaber pojawiły się jeszcze w latach 60. XX wieku. To wtedy brytyjski badacz John Hansman twierdził, że rozpoznał zarysy miasta i murów na zdjęciach lotniczych RAF. Proces pełnoprawnej identyfikacji pozostałości starożytnego miasta oraz ustalenie jego tożsamości rozpoczął się jednak za sprawą badań archeologicznych prowadzonych w Dżabal Chajjaber najpierw na małą skalę w 2014 r., a następnie już na dużą skalę od 2016 r. Od samego początku archeolodzy byli zaskoczeni rozmachem i skalą ruin, w postaci rozciągającego się na odcinku kilku kilometrów murów miejskiego, który to w poszczególnych miejscach nadal sięgał 8 metrów wysokości.

Marcin Jarzębski