Andrzej POCZOBUT z Orderem Orła Białego
Po latach odsiadywania wyroku więzienia, który został wydany przez białoruski reżim Łukaszenki, Andrzej Poczobut odbierze w Warszawie najwyższe polskie odznaczenie państwowe, jakim jest Order Orła Białego. Uroczystość na Zamku Królewskim podczas obchodów 3 Maja ma wymiar nie tylko symboliczny, lecz także polityczny – to wyraźny sygnał wsparcia dla Polaków prześladowanych za granicą.
Andrzej POCZOBUT z Orderem Orła Białego
.Podczas obchodów Święta Narodowego Trzeciego Maja, które w niedzielę odbędą się na Zamku Królewskim w Warszawie, Andrzej Poczobut odbierze z rąk prezydenta Karola Nawrockiego Order Orła Białego – poinformował w sobotę 2 maja 2026 r. szef gabinetu prezydenta Paweł Szefernaker.
We wtorek 28 kwietnia 2026 r. na granicy Polski i Białorusi doszło do wymiany więźniów na zasadzie „pięciu za pięciu”, w ramach której władze w Mińsku zwolniły trzech Polaków i dwóch obywateli Mołdawii. Jednym z uwolnionych był Andrzej Poczobut, dziennikarz i działacz mniejszości polskiej na Białorusi, który przebywał w więzieniu od 2021 r.
„Jutro, podczas obchodów Święta Narodowego Trzeciego Maja na Zamku Królewskim w Warszawie, Andrzej Poczobut odbierze z rąk Prezydenta RP Karola Nawrockiego Order Orła Białego. Prezydent odznaczył tego niezłomnego Polaka, więźnia reżimu Aleksander Łukaszenka, 11 listopada 2025 roku” – napisał na platformie X Paweł Szefernaker.
Odznaczenie przyznane wcześniej, wręczone dziś
.Andrzej Poczobut Orderem Orła Białego został odznaczony – w formie zaocznej – przez Karola Nawrockiego już w czasie Narodowego Święta Niepodległości 2025. Odznaczenie zostało mu przyznane „w uznaniu znamienitych zasług w działalności na rzecz Polaków na Białorusi, w szczególności za walkę o prawa człowieka i niezłomną postawę w konfrontacji z przejawami odradzających się reżimów totalitarnych”.
Prezydent, mówiąc wtedy o Poczobucie, zaznaczył, że przebywa on w więzieniu białoruskiego reżimu, choć na to nie zasłużył. Zauważył, że nie opuścił on Białorusi, walcząc o ważne dla niego wartości. Karol Nawrocki podkreślił, że odznaczenie wysyła jasny sygnał, iż Polska zawsze będzie upominać się o swoich obywateli oraz tych, którzy walczą o polskość i język ojczysty.
Order Orła Białego to najwyższy order Rzeczypospolitej, ustanowiony w 1705 r., reaktywowany w 1921 r. Nadawany jest za znamienite zasługi cywilne i wojskowe dla państwa, zarówno w czasie pokoju, jak i wojny.
Lata represji i izolacji
.Dziennikarz i działacz polskiej mniejszości na Białorusi, obywatel tego kraju, od marca 2021 r. był więziony przez reżim Łukaszenki. Najpierw był przetrzymywany w areszcie, a po procesie – uznawanym za polityczny – trafił do kolonii karnej w Nowopołocku w obwodzie witebskim na północy Białorusi.
Został skazany na osiem lat więzienia o zaostrzonym rygorze za rzekome „wzniecanie nienawiści” oraz „wzywanie do działań przeciwko bezpieczeństwu państwa”. Organizacje praw człowieka uznały go za więźnia politycznego.
Andrzej Poczobut przez wiele lat współpracował z polskimi mediami, w tym z „Gazetą Wyborczą” i TVP Polonia, relacjonując sytuację na Białorusi. Za krytyczne wypowiedzi pod adresem Aleksandra Łukaszenki wielokrotnie trafiał do aresztu i stawał przed sądem, m.in. w 2011 r., kiedy otrzymał wyrok w zawieszeniu.
Sprawa o wymiarze międzynarodowym
.Jako działacz zdelegalizowanego w 2005 r. Związku Polaków na Białorusi Andrzej Poczobut angażował się w dokumentowanie losów Polaków na tych terenach. Został zatrzymany 25 marca 2021 r., a władze przypisywały jego działalności znamiona „rehabilitacji nazizmu”.
Przez większość czasu spędzonego w areszcie i więzieniu był niemal całkowicie odcięty od świata zewnętrznego. Informacje o jego stanie zdrowia były szczątkowe, choć wiadomo, że zmagał się z problemami zdrowotnymi i znaczną utratą wagi.
.Po ogłoszeniu wyroku w 2023 r. Polska zamknęła przejście graniczne w Bobrownikach, uzależniając jego ponowne otwarcie od zakończenia prześladowań Poczobuta. W kolejnych miesiącach stopniowo przywracano funkcjonowanie przejść granicznych. W grudniu ubiegłego roku córka działacza, Jana Poczobut, odebrała w jego imieniu w Parlamencie Europejskim Nagrodę im. Sacharowa za Wolność Myśli 2025.
PAP/MJ
