Hubble uchwycił odległą gromadę kulistą. Arp-Madore 1 w gwiazdozbiorze Zegara

Arp-Madore 1

Kosmiczny Teleskop Hubble’a uchwycił gromadę kulistą Arp-Madore 1 – odległe, sferoidalne skupisko gwiazd związane grawitacyjnie z Drogą Mleczną. Obiekt znajduje się ponad 400 tysięcy lat świetlnych od Układu Słonecznego, w gwiazdozbiorze Zegara.

Odkrycie gromady kulistej Arp-Madore 1

.Jak tłumaczą badacze z NASA, na obrazie z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a widoczna jest gromada kulista znana jako Arp-Madore 1. Jest ona oddalona o około 402 tysięcy lat świetlnych od Układu Słonecznego i znajduje się w gwiazdozbiorze Zegara. Po raz pierwszy została zaobserwowana w 1975 roku na płytach fotograficznych wykonanych w Europejskim Obserwatorium Południowym, a w 1979 roku astronomowie Halton Arp i Barry F. Madore potwierdzili, że jest to gromada kulista. Arp-Madore 1 jest powiązana grawitacyjnie z Drogą Mleczną i jest położona ponad 406 tysięcy lat świetlnych od jądra Galaktyki.

Fot. NASA/ESA/STScI Hubble Space Telescope

Cechy i znaczenie gromad kulistych w Drodze Mlecznej

.Gromady kuliste, takie jak Arp-Madore 1, to zdaniem naukowców, sferoidalne grupy gwiazd, które są połączone grawitacyjnie, a największa koncentracja tych obiektów występuje w centrum struktur. Gromady kuliste mogą zawierać od kilkudziesięciu tysięcy do wielu milionów gwiazd, z których wszystkie krążą w stabilnej, zwartej formacji. Te kosmiczne obiekty są podobne w formie do karłowatych galaktyk sferoidalnych. Droga Mleczna zawiera co najmniej 150 gromad kulistych, a kilka kolejnych prawdopodobnie znajduje się ukrytych za jej dyskiem – są one trudne do znalezienia z powodu gęstego pyłu wypełniającego centrum galaktyki.

Gwiazdozbiór Zegara – położenie i charakterystyka

.Zegar (łac. Horologium) jest mało wyraźnym, 58. co do wielkości gwiazdozbiorem nieba południowego. Jest jednym z kilkunastu, które w latach 1752–1763 wprowadził francuski astronom Nicolas-Louis de Lacaille. W Polsce jest on praktycznie niewidoczny. Liczba gwiazd dostrzegalnych w nim gołym okiem wynosi około 20. Gwiazdy Zegara znajdują się na południowym niebie, w związku z czym starożytni astronomowie mieli trudności, by je zauważyć, przez co nie istnieją związane z tą konstelacją opowieści mitologiczne. Gwiazdozbiór został nazwany, tak jak wiele innych opisanych Lacaille’a, jako instrument nauki lub techniki.

Teleskop Hubble’a i badania Wszechświata

.Kosmiczny Teleskop Hubble’a, został wystrzelony na niską orbitę okołoziemską w 1990 roku i od tej pory pomaga naukowcom lepiej poznawać Wszechświat. Nie był on pierwszym teleskopem kosmicznym, ale jest jednym z największych i najbardziej wszechstronnych, przez co jest jednym z najważniejszych narzędzi badawczych w historii ludzkości. Teleskop Hubble’a został nazwany na cześć astronoma Edwina Hubble’a. Space Telescope Science Institute (STScI) wybiera cele Hubble’a i przetwarza uzyskane dane, podczas gdy Goddard Space Flight Center (GSFC) kontroluje sam statek kosmiczny.

Eliasz Goldberg

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 12 kwietnia 2026
Fot. NASA/ESA/STScI Hubble Space Telescope