David LISNARD wychodzi poza Instagram i zmienia układ sił na prawicy
David Lisnard osiąga 10 proc. w trzech wariantach sondażu Cluster17 przed wyborami prezydenckimi we Francji w 2027 roku. Mer Cannes, zwolennik liberalnych reform gospodarczych i decentralizacji, staje się coraz poważniejszym konkurentem dla dotychczasowych liderów prawicy. Paul Cébille na łamach „Le Figaro” wskazuje na rolę Instagrama w jego awansie. Za internetową popularnością stoi jednak polityk z wieloletnim doświadczeniem samorządowym i programem głębokiej przebudowy państwa.
.W rywalizacji o Pałac Elizejski pojawia się pytanie, którego jeszcze niedawno najważniejsi pretendenci nie musieli traktować jako pilnego: jak daleko może dojść David Lisnard? Mer Cannes buduje rozpoznawalność poza tradycyjnym obiegiem politycznym, a najnowsze badania pokazują, że zainteresowanie jego wypowiedziami znajduje odbicie w deklaracjach wyborczych
To kolejny wątek zmieniający obraz wyborów prezydenckich we Francji w 2027 roku. Obok przewagi Zjednoczenia Narodowego, rywalizacji na lewicy i walki o wyborców Emmanuela Macrona coraz większego znaczenia nabiera konkurencja wewnątrz samej prawicy.
Dlaczego „Le Figaro” pisze o kandydaturze zrodzonej w internecie?
Paul Cébille, analityk opinii publicznej związany z Observatoire Hexagone, w komentarzu opublikowanym 12 listopada przez „Le Figaro” przedstawia Davida Lisnarda jako pierwszy wiarygodny przypadek francuskiej kandydatury prezydenckiej, której dynamika narodziła się w mediach społecznościowych. Jest to interpretacja autora dotycząca źródeł obecnego awansu polityka.
Według przywoływanych przez Cébille’a danych Lisnard zwiększył liczbę obserwujących na Instagramie z około dziesięciu tysięcy w sierpniu do 650 tysięcy. Nagranie jego wystąpienia przed organizacją pracodawców Medef, poświęconego pomocy publicznej dla przedsiębiorstw, miało osiągnąć 2,5 miliona wyświetleń. Autor wskazuje również na znaczenie późniejszych wypowiedzi dotyczących protestów licealistów i przemocy.
W tej interpretacji przełom nastąpił na platformie docierającej do szerokiej publiczności, podczas gdy X, ważny dla dziennikarzy i polityków, pozostał na uboczu. Cébille zwraca uwagę na bezpośrednią formę nagrań i wyrazistość przekonań Lisnarda. Jednocześnie zaznacza, że internetowy zasięg stał się politycznie użyteczny dzięki jego wiarygodności jako mera i przewodniczącego Stowarzyszenia Merów Francji.
Ta ostatnia uwaga pomaga zrozumieć granice samej tezy o kandydaturze „z internetu”. Media społecznościowe mogły przyspieszyć ogólnokrajowy awans człowieka, który wcześniej przez lata zdobywał doświadczenie w instytucjach publicznych. Liczba wyświetleń nie wyjaśnia samodzielnie, dlaczego odbiorca miałby powierzyć komuś kierowanie państwem.
Kim jest David Lisnard i skąd bierze się jego wiarygodność?
David Lisnard ma 57 lat. Ukończył Sciences Po w Bordeaux w 1992 roku. Pracował w otoczeniu Jacques’a Pélissarda, mera Lons-le-Saunier, następnie wrócił do Cannes, gdzie prowadził rodzinny handel i związał się z miejscowym samorządem. W 2001 roku został zastępcą mera, a w 2014 roku objął urząd mera Cannes. Od 2021 roku przewodniczy Association des maires de France.
Na czele Nouvelle Énergie przedstawia się jako rzecznik wolności gospodarczej, odpowiedzialności jednostki i sprawnego państwa. W jego publicznym wizerunku istotne miejsce zajmują doświadczenie przedsiębiorcy, praca samorządowa oraz zainteresowanie kulturą. Jest współautorem książek o wspólnocie, kulturze i Georges’u Pompidou, a także autorem manifestu liberalnego „Ainsi va la France”. Szerszą drogę polityczną przedstawiamy w sylwetce „Kim jest David LISNARD?”.
Przewodniczenie organizacji merów daje mu ogólnokrajową widoczność i kontakt ze środowiskiem lokalnych władz. Nie należy jednak utożsamiać funkcji w ponadpartyjnym stowarzyszeniu z poparciem jego członków dla kandydatury prezydenckiej. Polityczną koalicję Lisnard musi zbudować osobno, co robi właśnie bardzo intensywnie.
Program Davida Lisnarda obejmuje gospodarkę, emerytury i szkołę
Najbardziej wyrazistym elementem jego propozycji gospodarczych jest ograniczenie wydatków publicznych. W październikowej rozmowie z medium Le Crayon, opisanej na stronie Nouvelle Énergie, Lisnard wskazywał cel 80 miliardów euro oszczędności w pierwszym roku oraz 200 miliardów po pełnym wdrożeniu zmian. Z tej drugiej kwoty 120 miliardów chciałby przeznaczyć na zmniejszenie składek i zwiększenie dochodów z pracy. Są to cele kandydata, których realizacja wymagałaby szczegółowych decyzji budżetowych i ustawowych.
W zapisanym programie ugrupowania reforma emerytalna obejmuje podniesienie ustawowego wieku do 65 lat oraz przebudowę systemu łączącą repartycyjny fundament z kapitalizacją. W sprawach bezpieczeństwa, sprawiedliwości i migracji Lisnard opowiada się za silniejszą zdolnością państwa do egzekwowania reguł. Jego oferta łączy zatem liberalizm ekonomiczny z naciskiem na porządek publiczny.
W edukacji proponuje większą autonomię dyrektorów, w tym możliwość rekrutowania i oceniania nauczycieli, oraz stopniowe odejście od rejonizacji szkół. Decentralizacja miałaby objąć również samą strukturę administracyjną kraju: program przewiduje trzy zasadnicze poziomy, państwo, prowincje i blok gminny. Prowincje zastępowałyby obecne regiony i departamenty, a zmiana wymagałaby zatwierdzenia w referendum konstytucyjnym.
Odrębny rozdział dotyczy Europy. Nouvelle Énergie opowiada się za współpracą przy wielkich projektach technologicznych, energetycznych i badawczych, a jednocześnie za zwiększeniem demokratycznej odpowiedzialności instytucji unijnych. W sytuacjach blokowania suwerenności państwa przez reguły ponadnarodowe proponuje możliwość arbitrażu obywateli w referendum, co wiąże z postulatem częściowego przekształcenia hierarchii norm.
Ważną część tej wizji Lisnard przedstawił również w tekście „Jak odnowić funkcjonowanie instytucji V Republiki?”, napisanym dla „Wszystko co Najważniejsze”. Postuluje ograniczenie ustaw do podstawowych zasad, mocniejszą parlamentarną kontrolę rządu i większą swobodę samorządów w stosowaniu prawa. Prezydent miałby koncentrować się na decyzjach strategicznych, najpoważniejszych kryzysach i podtrzymywaniu więzi narodowej.
W listopadowej wypowiedzi dla BFMTV uzupełnił program o metodę działania: niewielki rząd z zadaniami na pierwszych 200 dni, nadzwyczajną sesję parlamentu latem 2027 roku i ocenę ministrów według postępów reform. To zapowiedź szybkiego początku rządzenia. Jej wykonanie zależałoby również od większości parlamentarnej i zdolności uzyskania poparcia dla poszczególnych ustaw.
David Lisnard w sondażach zyskuje poparcie
Najnowszy raport Cluster17 dla „Politico” pozwala doprecyzować obraz przedstawiony w „Le Figaro”. W badaniu z 9–10 listopada Lisnard otrzymuje po 10 proc. w trzech wariantach, w których centrum reprezentuje odpowiednio Édouard Philippe, Gabriel Attal albo Christine Lagarde. Bruno Retailleau ma w nich od 5 do 6 proc.
Lisnard pozostaje jednak za reprezentantami centrum: Philippe uzyskuje 13,5 proc., Attal 11 proc., a Lagarde 14 proc. Nie można więc uznać, że w tych konfiguracjach wyprzedza Attala. W odrębnym wariancie z osiemnastoma nazwiskami Lisnard i Philippe mają po 8 proc., a Attal 2 proc. To porównanie różnych list kandydatów, nie kolejnych etapów wzrostu.
W trzech węższych konfiguracjach Marine Le Pen osiąga od 30,5 do 31 proc., a Jean-Luc Mélenchon od 20 do 20,5 proc. Dziesięcioprocentowy wynik zwiększa znaczenie Lisnarda na prawicy, ale nadal pozostawia go daleko od dwóch pierwszych miejsc.
Wzrost w czasie widać natomiast w porównywalnych scenariuszach Toluna Harris Interactive dla M6 i RTL. W wariancie z Philippe’em i de Villepinem Lisnard przeszedł z 7 proc. w badaniu z 19–21 października do 9 proc. w pomiarze z 3–5 listopada. W konfiguracji z Attalem wzrósł z 8 do 9 proc., zrównując się z byłym premierem.
Dokumentacja złożona w Commission des sondages pozwala sprawdzić zarówno listy nazwisk, jak i podstawy obliczeń. Listopadowe badanie objęło 2101 zarejestrowanych wyborców; deklaracje głosu w dwóch opisanych wariantach obliczono odpowiednio dla 1370 i 1367 osób. Zmiany o jeden lub dwa punkty należy oceniać z uwzględnieniem niepewności pomiaru.
Osobnym sygnałem jest listopadowy barometr popularności Cluster17 dla „Le Point”. Lisnard uzyskuje 25 proc. ocen pozytywnych, o 6 punktów więcej niż wcześniej, i awansuje z dziewiętnastej na piątą pozycję. To suma poparcia i sympatii wobec polityka, a nie deklaracja oddania na niego głosu w wyborach. Nie wolno zatem przedstawiać 25 proc. popularności jako jego wyniku prezydenckiego.
Szerzej te różnice oraz wcześniejsze pomiary opisaliśmy w analizie listopadowych notowań Davida Lisnarda.
Co awans Lisnarda zmienia przed wyborami we Francji w 2027 roku?
Obecne wyniki stawiają przed prawicą problem polityczny: kogo uznać za jej najbardziej perspektywicznego reprezentanta i jak to rozstrzygnąć? Rozpoznawalność byłego premiera czy przywództwo dużej partii nie wystarczają już, by pomijać mera Cannes przy układaniu wyborczych scenariuszy.
Awans Lisnarda można odczytywać jako zwiększenie przestrzeni dla oferty łączącej liberalną gospodarkę, decentralizację i bezpieczeństwo. Nie oznacza to jednak, że sondaże dowodzą poparcia dla każdej z jego reform. Wyborca może cenić styl polityka, ufać jego doświadczeniu i jednocześnie mieć zastrzeżenia do wieku emerytalnego, skali cięć wydatków lub przebudowy administracji.
Dla kampanii zasadnicze będą teraz trwałość zainteresowania i zdolność poszerzania elektoratu. W miarę wzrostu rozpoznawalności więcej osób pozna również kosztowne politycznie elementy programu. Następne pomiary pokażą, czy Lisnard zachowa poparcie w warunkach intensywniejszej debaty i większej presji konkurentów.
Przypadek mera Cannes rozszerza zatem pytanie o francuską prezydenturę. Obok tego, kto odziedziczy wyborców Macrona i kto zmierzy się ze Zjednoczeniem Narodowym, pojawia się kwestia, czy liberalna prawica zdoła zbudować własną, dostatecznie szeroką ofertę. Lisnard ma już wyniki, które każą traktować tę możliwość poważnie. Nie ma jeszcze poparcia pozwalającego uznać drogę do drugiej tury za otwartą. Układ pozostałych badań przedstawiamy w zestawieniu sondaży wyborów prezydenckich we Francji 2027.
Arkadiusz Jordan
Paryż
