Éric ZEMMOUR przenosi „Francuskie samobójstwo” na ekran
Dla polskich czytelników Érica Zemmoura informacja o ekranizacji Le Suicide français ma znaczenie szczególne. To właśnie ta książka, wydana we Francji w 2014 roku, uczyniła z niego jednego z najważniejszych uczestników debaty publicznej nad przyszłością Francji. Zanim został kandydatem w wyborach prezydenckich, zanim założył partię Reconquête i zanim zaczął rywalizować z Marine Le Pen o przywództwo na francuskiej prawicy, był przede wszystkim autorem tej właśnie książki.
.Le Suicide français stanowi fundament całej późniejszej twórczości Zemmoura. To w niej pojawiają się niemal wszystkie wielkie tematy, które następnie rozwinął w wydanej przez Wydawnictwo „Wszystko co Najważniejsze” książce Francja nie powiedziała ostatniego słowa: kryzys państwa narodowego, osłabienie suwerenności, przemiany kulturowe, masowa imigracja, rozpad tradycyjnych struktur społecznych, zmiana elit oraz pytanie o ciągłość francuskiej cywilizacji.
Nowy serial dokumentalny nie jest więc zwykłą adaptacją bestselleru. Jest próbą przedstawienia w formie obrazu i archiwalnych materiałów tej samej opowieści o Francji, którą Zemmour buduje od ponad dekady. Sam autor podkreśla, że opisuje epokę, w której telewizja stała się głównym medium kształtującym pamięć zbiorową. Dlatego postanowił przełożyć swoją narrację historyczną na język filmu.
Dla czytelników Francja nie powiedziała ostatniego słowa szczególnie interesujące będzie dostrzeżenie ciągłości między obiema książkami. Jeśli Le Suicide français było diagnozą francuskiego kryzysu, to późniejsza książka wydana po polsku przez „Wszystko co Najważniejsze” była już próbą przejścia od diagnozy do działania politycznego. Zemmour pisał w niej nie tylko o Francji, ale także o własnej decyzji wejścia do polityki i kandydowania w wyborach prezydenckich.
Ekranizacja pojawia się w szczególnym momencie. Francja wchodzi właśnie w okres poprzedzający wybory prezydenckie 2027 roku. Sam Zemmour nie jest dziś głównym kandydatem prawicy, jednak pozostaje jednym z najważniejszych intelektualnych inspiratorów debaty o tożsamości, migracji, bezpieczeństwie i przyszłości państwa narodowego. Wiele tematów obecnych dziś w kampaniach Jordana Bardelli, Marine Le Pen czy części polityków centroprawicy pojawiało się wcześniej właśnie w książkach Zemmoura.
Dla polskiego czytelnika serial może być również interesujący z innego powodu. Pozwala zrozumieć źródła sporów, które od kilku lat definiują francuską politykę. Bez znajomości argumentów Zemmoura trudno zrozumieć, dlaczego kwestie demografii, tożsamości, integracji imigrantów czy relacji między państwem a cywilizacją stały się centralnymi tematami debaty publicznej nad Sekwaną.
Niezależnie od tego, czy ktoś zgadza się z diagnozami Érica Zemmoura, czy zdecydowanie je odrzuca, trudno zaprzeczyć, że Le Suicide français należy do grona książek, które najmocniej wpłynęły na intelektualny krajobraz Francji XXI wieku. Ekranizacja tej pracy pokazuje, że ponad dekadę po premierze książka nadal pozostaje jednym z punktów odniesienia francuskiej debaty o przyszłości kraju.
.Dla czytelników Francja nie powiedziała ostatniego słowa jest to zarazem okazja do spojrzenia na źródło projektu intelektualnego i politycznego Érica Zemmoura – projektu, który wciąż wywołuje we Francji emocje, spory i dyskusje daleko wykraczające poza tradycyjne podziały prawicy i lewicy.
Arkadiusz Jordan
Paryż
