Jak ewoluował zmysł węchu u ssaków?
Badacze przeanalizowali prehistoryczne skamieniałości zwierząt, aby lepiej poznać to jak ewoluował zmysł węchu u ssaków.
.Zmysł węchu jest niezwykle ważny dla zwierząt, ponieważ pomaga im znaleźć pożywienie, chronić się przed drapieżnikami i nawiązywać kontakty społeczne. W ramach nowego badania, naukowcy z State Museum of Natural History Stuttgart, odkryli, że niektóre obszary czaszki mogą pomóc lepiej zrozumieć, jak działał i ewoluował on u ssaków. Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie Proceedings of the National Academy of Sciences.
Zdaniem paleontologów, szczególnie istotna była objętość i kształt struktury kostnej w czaszkach, znanej jako olfactory bulb, która często jest dobrze zachowana nawet w niezwykle starych skamielinach. Jej wielkość jest ściśle związana z liczbą receptorów odpowiedzialnych za węch. Analiza tych obszarów w skamieniałościach pozwoliła lepiej zrozumieć jak zmysł ten działał nawet u wymarłych gatunków, takich jak wczesne wieloryby czy tygrysy szablozębne.
Zrozumienie rozwoju zmysłu węchu stanowiło poważne wyzwanie dla naukowców, zwłaszcza w przypadku dawno wymarłych zwierząt, których zachowania nie można już obserwować. U ssaków objętość kory mózgowej odpowiada w przybliżeniu objętości mózgu. Jednak nowe badania sugerują, że im większa była przednia część czaszki, w której znajduje się olfactory bulb, tym więcej receptorów węchowych mogło posiadać zwierzę, zdaniem naukowców była to ważna wskazówka dotycząca ewolucji tego zmysłu.
„Nasze podejście – od mózgu do genów – łączyło anatomię czaszki z informacjami genetycznymi. Pomogło nam to lepiej zrozumieć ewolucję zmysłu węchu u ssaków” –mówi Quentin Martinez z State Museum of Natural History Stuttgart.
W ramach badania paleontolodzy analizowali czaszki wszystkich rzędów ssaków za pomocą tomografii komputerowej.
„Nasze próbki obejmowały zarówno ryjówki, słonie, wieloryby, nosorożce, naczelne i wiele innych gatunków. Skanowanie szczególnie dużych czaszek wymagało użycia specjalistycznego sprzętu do tomografii komputerowej i stanowiło wyzwanie techniczne” – zaznacza Eli Amson z State Museum of Natural History Stuttgart.
Dzięki kompleksowym badaniom anatomicznym i genetycznym oraz szczegółowej analizie skamieniałości i kości żyjących obecnie zwierząt, naukowcy byli w stanie ocenić, jak wyglądał zmysł węchu wielu różnych wymarłych ssaków.
„Zbadaliśmy między innymi skamieniałości wczesnych wielorybów, tygrysów szablozębnych, a także innych wymarłych gatunków. Szczególnie ekscytujące było dla nas odkrycie, że niektóre wczesne wieloryby nadal miały wyraźnie zaznaczoną olfactory bulb. Sugeruje to, że miały one dobry węch – w przeciwieństwie do współczesnych przedstawicieli tych zwierząt, takich jak delfiny, których ta struktura kostna znacznie się skurczyła w trakcie ewolucji. Prawdopodobnie zatem te prehistoryczne ssaki miały bardzo dobry węch” – twierdzi Quentin Martinez.
.Łącząc cechy anatomiczne czaszki z informacjami genetycznymi, jak opisują paleontolodzy, badanie pozwoliło lepiej zrozumieć ewolucję i rozwój zmysłu węchu. Analizy dostarczyły również nowych informacji na temat stylu życia i adaptacji współczesnych ssaków oraz tych, które wyginęły miliony lat temu.
Oprac. EG
