Jak mózgi astronautów zmieniają się w kosmosie?
Badacze odkryli, że loty kosmiczne powodują, że mózgi astronautów przesuwają się, rozciągają i ściskają w warunkach mikrograwitacji.
.Wiadomo już, że loty kosmiczne mają negatywny wpływ na zdrowie fizyczne astronautów, powodując zanik mięśni, osłabienie kości i przemieszczanie się płynów ustrojowych. W ramach nowego badania naukowcy, pod kierownictwem Rachel Seidler z University of Florida, odkryli również, że do tej listy można dodać jeszcze jeden istotny wpływ – przebywanie w warunkach mikrograwitacji sprawia, że mózgi astronautów zmieniają kształt. Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie PNAS.
Na Ziemi grawitacja pomaga utrzymać mózg w miejscu, a otaczający go płyn mózgowo-rdzeniowy działa jak poduszka. Naukowcy wiedzieli odkryli już, że bez stałego oddziaływania tej siły, organ ten przesuwa się w górę, ale nowe badania wykazały, że w niektórych obszarach ulega on również rozciąganiu i ściskaniu.
W ramach badania, naukowcy przeanalizowali wyniki badań MRI (obrazowania metodą rezonansu magnetycznego) 26 astronautów wykonanych przed i po ich misjach na Międzynarodową Stację Kosmiczną. Następnie porównali je z wynikami badań 24 ochotników, którzy wzięli udział w eksperymencie polegającym na leżeniu w pozycji pochylonej głową w dół. Przez 60 dni leżeli oni pod kątem sześciu stopni w dół, aby naśladować sposób, w jaki stan nieważkości powoduje przemieszczanie się płynów ustrojowych i narządów w kierunku głowy.
Badacze odkryli znaczące różnice między organami astronautów a mózgami ochotników. Chociaż w obu grupach nastąpiła zmiana, mózgi astronautów przesunęły się bardziej w górę. Im dłużej przebywali w kosmosie, tym zmiany te były bardziej wyraźne. Część mózgu znana jako dodatkowa kora ruchowa (która pomaga kontrolować ruch) przesunęła się w górę o około 2,5 milimetra u astronautów w czasie misji trwających rok.
Jednak jak wskazują naukowcy, przesunięcia mózgu nie były równomierne. Odkryli oni, że wraz z przesunięciem organu dochodzi do jego ściśnięcia w górnej i dolnej części, podczas gdy inne obszary ulegają rozciągnięciu. Tego rodzaju zmiany miały zauważalny wpływ na równowagę i koordynację. W testach astronauci, u których wystąpiły największe zniekształcenia w mózgu, mieli również największe trudności z utrzymaniem równowagi po powrocie na Ziemię.
„Wykazaliśmy znaczne zmiany położenia mózgu w obrębie czaszki po locie kosmicznym i przebywaniu w środowisku testowym. Odkrycia te mają kluczowe znaczenie dla zrozumienia wpływu lotów kosmicznych na ludzki mózg i zachowanie” – zaznaczają naukowcy.
.Chociaż mózgi astronautów w większości powróciły do normalnego położenia po kilku miesiącach spędzonych na Ziemi, badacze nadal muszą pozyskać więcej danych, aby móc zapewnić bezpieczniejsze warunki dla członków załogi podczas dłuższych misji, takich jak loty na Marsa.
Oprac. EG
