Kim jest Mohammed bin SALMAN? Życiorys, władza i transformacja Arabii Saudyjskiej

Mohammed bin Salman to saudyjski polityk i następca tronu Arabii Saudyjskiej, który odgrywa kluczową rolę w przekształcaniu jednego z najważniejszych państw Bliskiego Wschodu. Jest jednym z najbardziej wpływowych przywódców współczesnego świata, a jego decyzje wpływają na rynek energii, układ sił w regionie oraz relacje między największymi mocarstwami.

Mohammed bin Salman – życiorys

Mohammed bin Salman urodził się 31 sierpnia 1985 roku w Rijadzie. Jego działalność publiczna związana jest z systemem władzy Arabii Saudyjskiej.

„Mohammed bin Salman jest prawdziwym synem pustyni, pochodzącym z prestiżowej rodziny. Jego dziadek ze strony ojca, Abd al-Aziz ibn Su’ud (znany także jako Ibn Saud), założył najnowsze królestwo saudyjskie po trzydziestu latach walk plemiennych. Matka Mohammeda bin Salmana pochodzi ze znanego plemienia Ajman, które słynie z nieustępliwego sprzeciwu wobec Ibn Sauda. „Nic dziwnego, że odziedziczył najlepsze wartości beduińskie po ojcu i matce” – mówi minister handlu Majid al-Qasabi, który zna Mohammeda bin Salmana od czasów jego młodości. Minister wyjaśnił, że wartości te to „autentyczność, lojalność i hojność. Taki właśnie jest Mohammed bin Salman” – pisze laureatka Pulitzera Karen Elliott House w książce „The Man Who Would Be King: Mohammed bin Salman and the Transformation of Saudi Arabia”, której fragment opublikowano w Polsce we „Wszystko co Najważniejsze”.

W krótkim czasie Mohammed bin Salman stał się jedną z najważniejszych postaci politycznych kraju i regionu.

Kariera polityczna

Kariera Mohammeda bin Salmana rozwijała się dynamicznie, prowadząc go do objęcia kluczowej roli w strukturze władzy państwowej.

Jako następca tronu posiada realny wpływ na decyzje strategiczne Arabii Saudyjskiej.

Poglądy i styl rządzenia

Styl rządzenia Mohammeda bin Salmana opiera się na silnym przywództwie oraz ambicji modernizacji państwa. Jego polityka łączy elementy reform gospodarczych z utrzymaniem kontroli nad systemem władzy.

„Wiele osób, które mają do czynienia z księciem, mówi o jego pewności siebie i braku pretensjonalności. Jared Kushner, który współpracował z MBS podczas pierwszej kadencji administracji Trumpa w zakresie naprawy stosunków między Katarem a Arabią Saudyjską oraz na rzecz nawiązania stosunków dyplomatycznych między królestwem a Izraelem, nazywa go dumnym saudyjskim nacjonalistą. „Zabrał mnie na pustynię, gdzie zatrzymaliśmy się w namiotach z piętnastoosobową grupą jego przyjaciół. Żartowali i droczyli się z nim. Traktowali księcia jak jednego ze swoich” – zdradza. Izraelski Amerykanin, który spędza dużo czasu na Bliskim Wschodzie, wspomina popołudnie spędzone z młodym MBS w Abu Zabi kilka lat przed objęciem tronu przez jego ojca. On również był pod wrażeniem braku pretensjonalności księcia. „Był ubrany w saudyjski strój narodowy i uważnie słuchał innych, co rzadko się zdarza członkom rodziny królewskiej” – mówi. Ponadto wielu saudyjskich książąt, na przykład miliarder Al-Walid ibn Talal, stara się zaimponować obcokrajowcom swoją zachodnią elegancją, zauważa. Ale nie MBS. „Jest pełen szacunku, ale nie ma w nim nic uległego czy pokornego” – zauważa Karen Elliott House.

Mohammed bin Salman na tle innych przywódców świata

Na tle liderów takich jak Recep Tayyip Erdoğan czy Benjamin Netanyahu Mohammed bin Salman reprezentuje model przywództwa skoncentrowany na transformacji państwa przy jednoczesnym zachowaniu silnej władzy centralnej.

 „Jego determinacja, by odgrywać niezależną i asertywną rolę na arenie międzynarodowej, stawiając „Arabię Saudyjską na pierwszym miejscu”, nieuchronnie wpłynie na Stany Zjednoczone i bezpieczeństwo gospodarcze świata w nadchodzących dziesięcioleciach” – ocenia Karen Elliott House.

Znaczenie dla świata

Znaczenie Mohammeda bin Salmana wynika z roli Arabii Saudyjskiej jako jednego z kluczowych państw w globalnym systemie energetycznym i politycznym.

Arabia Saudyjska jest czymś więcej niż tylko kolejną monarchią arabską. Znajdują się tu dwa najświętsze miejsca islamu. Ponadto królestwo posiada prawie 20 proc. potwierdzonych światowych zasobów ropy naftowej. Oba te fakty zapewniają państwu ogromny wpływ i znaczenie.

Decyzje Mohammeda bin Salmana mają bezpośredni wpływ na gospodarkę światową oraz stabilność regionu.

Mohammed bin Salman a Europa / Polska

Relacje Arabii Saudyjskiej z Europą są ważnym elementem polityki międzynarodowej. Z perspektywy Polski mają znaczenie w kontekście gospodarki i bezpieczeństwa energetycznego.

Mohammed bin Salman wziął udział 16 października 2024 r. w pierwszym w historii szczycie Unii Europejskiej z przywódcami krajów Zatoki Perskiej. UE za sprawą tego wydarzenia chce docenić wzrost roli na arenie globalnej partnerów z Bliskiego Wschodu.

W 2018 r. zachodni świat potępił księcia koronnego Muhammada ibn Salmana za zabójstwo amerykańskiego dziennikarza Dżamala Chaszukdżiego w konsulacie generalnym Arabii Saudyjskiej w Stambule. Amerykański wywiad w przeciągu kilku lat śledztwa ustalił, iż niewątpliwie saudyjski książę zatwierdził tę operację. Pozostawiło to pewne rysy w relacjach UE-Arabia Saudyjska, ale w miarę jak kraje Unii Europejskiej potrzebowały nowych dostawców surowców energetycznych – co uległo szczególnemu nasileniu zwłaszcza po pełnowymiarowej inwazji Rosji na Ukrainę – to zachodni przywódcy złagodzili swoje stanowisko.

Mohammed bin Salman dziś

Mohammed bin Salman pozostaje centralną postacią polityki Arabii Saudyjskiej, a jego działania mają bezpośredni wpływ na dynamikę Bliskiego Wschodu oraz globalną gospodarkę, szczególnie w obszarze energii.

„Zmiany społeczne i kulturowe, które MBS wprowadza za pomocą swojej ambitnej, a wręcz monumentalnej Wizji 2030, z każdym rokiem stają się coraz bardziej odczuwalne. Żadne państwo nie przeszło tak dramatycznych zmian w tak krótkim czasie. To, co kiedyś było sennym społeczeństwem przypominającym niemy film, w którym niedołężni starcy nic nie mówią i nic nie robią, teraz jest jak produkcja IMAX wyświetlana w przyspieszonym tempie. Saudyjczycy, którzy kiedyś skupiali się wyłącznie na życiu w zaświatach, dziś koncentrują się na tu i teraz” – pisze Karen Elliott House.

Dlaczego warto obserwować Mohammeda bin Salmana

Mohammed bin Salman jest jednym z najważniejszych architektów zmian zachodzących na Bliskim Wschodzie. Jego decyzje mają wpływ na przyszłość regionu oraz globalnej polityki.

Sebastian Nizio