Marine LE PEN z największym zaufaniem Francuzów w sprawie długu publicznego

Marine Le Pen wyprzedza konkurentów w badaniu zaufania do zdolności ograniczenia francuskiego długu publicznego. Taką ocenę wystawia jej około 41 proc. respondentów sondażu Ifop dla Vae Solis, przygotowanego we współpracy z „Le Figaro”. Wyniki pokazują zarazem, jak trudno będzie zwycięzcy wyborów prezydenckich 2027 pogodzić oczekiwanie oszczędności z ochroną siły nabywczej, emerytur i usług publicznych.

.Marine Le Pen zajmuje pierwsze miejsce w badaniu dotyczącym jednego z najważniejszych gospodarczych wyzwań przed wyborami prezydenckimi we Francji w 2027 roku. Zaufanie do jej zdolności zmniejszenia długu publicznego deklaruje 40,8 proc. badanych, wobec 29,1 proc. w przypadku Édouarda Philippe’a i 27,5 proc. w przypadku Bruna Retailleau. David Lisnard uzyskuje 24,9 proc., Gabriel Attal 24,8 proc., a Jean-Luc Mélenchon 17,7 proc.

Sondaż, którego wyniki opisały „Le Figaro” oraz „Journal du Dimanche”, przeprowadzono przez internet 27 i 28 października 2026 roku na reprezentatywnej metodą kwotową próbie 1500 dorosłych mieszkańców Francji. Respondenci oceniali osobno poszczególnych polityków, odpowiadając, czy ufają im w sprawie ograniczenia zadłużenia po ewentualnym zwycięstwie w wyborach. Badanie pozwala więc porównać wiarygodność przypisywaną kandydatom w konkretnej dziedzinie, bez konieczności opowiedzenia się za jednym z nich.

Marine Le Pen i dług publiczny przed wyborami 2027

Przewaga Marine Le Pen nad najbliższym konkurentem wynosi w tym pomiarze blisko 12 punktów procentowych. Żadna z przedstawionych respondentom osób nie zdobywa jednak zaufania większości, a „Journal du Dimanche” zwraca uwagę, że 46 proc. badanych w ogóle nie ufa Le Pen w sprawie redukcji długu. Jej pierwszemu miejscu towarzyszy zatem utrzymujący się silny sprzeciw części społeczeństwa.

Gospodarczy wymiar tego wyniku wpisuje się w opisywaną już na łamach „Wszystko co Najważniejsze” ewolucję jej politycznej oferty. Obok suwerenności, kontroli migracji i bezpieczeństwa coraz większe znaczenie w kolejnych kampaniach Marine Le Pen miały koszty życia, ochrona krajowej produkcji i sytuacja gospodarstw domowych. Drogę od przejęcia Frontu Narodowego do obecnej pozycji w kampanii przedstawiamy w opracowaniu „Kim jest Marine LE PEN? Biografia, poglądy, program i wybory prezydenckie 2027”.

Wyniku około 41 proc. nie należy odczytywać jako deklaracji głosowania na Marine Le Pen ani porównywać go wprost z jej poparciem w pierwszej czy drugiej turze. Zaufanie do zdolności rozwiązania jednego problemu może współistnieć z inną preferencją wyborczą, ponieważ o wyborze kandydata decyduje więcej kwestii. Pomiary zamiaru głosowania i testowane przez pracownie warianty rywalizacji gromadzimy osobno w zestawieniu sondaży wyborów prezydenckich we Francji 2027.

Francuski dług ogranicza swobodę następcy Macrona

Według opublikowanych 29 września danych INSEE na koniec drugiego kwartału 2026 roku francuski dług publiczny wynosił 3595,5 mld euro, czyli 119 proc. produktu krajowego brutto. W ciągu kwartału zwiększył się o 59,6 mld euro. Skala zobowiązań sprawia, że propozycje nowych wydatków, obniżania podatków i ochrony świadczeń są przedstawiane w warunkach bardzo ograniczonej swobody finansowej. Szerzej wyjaśnia to nasza analiza, dlaczego dług publiczny może stać się jednym z głównych tematów wyborów we Francji 2027.

W badaniu Ifop poprawa wynagrodzeń i siły nabywczej pozostaje najczęściej wskazywanym bezwzględnym priorytetem gospodarczym, uzyskując około 62 proc. takich ocen. Ograniczenie długu publicznego za bezwzględnie priorytetowe uważa połowa respondentów, a ochronę usług publicznych około 43 proc. Walka z bezrobociem otrzymuje około 37 proc. wskazań, podczas gdy według porównania przywołanego przez „Journal du Dimanche” w 2012 roku było to 76 proc.

Hierarchia ta pokazuje, że oczekiwanie uporządkowania finansów współistnieje z bardzo konkretnymi potrzebami materialnymi. Przyszły prezydent będzie oceniany również przez pryzmat płac, dostępności leczenia, funkcjonowania szkół i bezpieczeństwa emerytalnego. Gospodarcze tło tych oczekiwań oraz ostrzeżenia przed kryzysem zadłużeniowym przedstawialiśmy w tekście „Czy Francji grozi grecki scenariusz? Dług staje się tematem wyborów 2027”.

Gdzie Francuzi dopuszczają oszczędności?

Na pytanie, czy w odpowiedzi na deficyty państwa należy przede wszystkim zmniejszać wydatki, czy podnosić podatki, 91,4 proc. badanych wybiera pierwsze rozwiązanie. Za zwiększaniem podatków opowiada się 8,6 proc. Jednocześnie gotowość do osobistych wyrzeczeń na rzecz naprawy finansów kraju deklaruje 43,7 proc. respondentów. Poparcie dla ogólnego kierunku oszczędności jest więc znacznie szersze niż gotowość do ponoszenia ich kosztów osobiście.

Kiedy respondenci mogą wskazać najwyżej trzy dziedziny, w których ograniczenie środków byłoby najbardziej akceptowalne, najczęściej wybierają kulturę i wypoczynek, z wynikiem około 38 proc. Emerytury wymienia około 9 proc., ochronę zdrowia 5 proc., a edukację i szkolnictwo wyższe 4 proc. Wyniki te opisują społeczną akceptację cięć w poszczególnych obszarach, bez określania kwot, jakie można byłoby w nich zaoszczędzić.

Preferencje zależą przy tym od politycznych sympatii. Jak relacjonuje „Journal du Dimanche”, sympatycy Francji Nieujarzmionej częściej wskazują pomoc dla przedsiębiorstw, z wynikiem 54 proc., oraz obronność, z wynikiem 49 proc. Wśród sympatyków Zjednoczenia Narodowego są to pomoc społeczna, wskazywana przez 45 proc., oraz transformacja ekologiczna, wybierana przez 42 proc. Zwolennicy Republikanów częściej dopuszczają ograniczenie wydatków na kulturę, z wynikiem 52 proc., i politykę rodzinną, z wynikiem 49 proc.

Osobne pytanie dotyczy sposobu ograniczenia deficytów systemu zabezpieczenia społecznego. Około 27 proc. respondentów wybiera odejście od powszechności świadczeń zdrowotnych i rodzinnych, a 25 proc. obniżenie wysokości świadczeń społecznych, co łącznie daje nieco ponad połowę odpowiedzi. Wydłużenie minimalnego okresu składkowego i podniesienie wieku emerytury w pełnej wysokości oraz zwiększenie czasu pracy uzyskują po około 12 proc. wskazań. Zwiększenie obciążeń podatkowych i składkowych wybiera około 4 proc. badanych.

Wiarygodność gospodarcza w kampanii Marine Le Pen

Badanie obejmuje również ocenę propozycji Jean-Luca Mélenchona dotyczącej zamrożenia części francuskiego długu znajdującego się w posiadaniu Europejskiego Banku Centralnego. W przedstawionym respondentom wariancie zobowiązania miałyby zostać przekształcone w wieczysty dług o zerowym oprocentowaniu. Około 46 proc. badanych uznaje tę propozycję za nierealistyczną, a blisko 38 proc. za mało realistyczną, lecz zasługującą na dyskusję.

Marine Le Pen wiąże natomiast część poszukiwanych oszczędności ze zmianą relacji finansowych Francji z Unią Europejską. W wywiadzie dla „Financial Times” z 14 października zapowiedziała ograniczenie francuskiego wkładu do unijnego budżetu o 11 mld euro w pierwszym roku ewentualnej prezydentury. Polityczne znaczenie tej deklaracji i warunki jej realizacji omawiamy w analizie programu europejskiego Marine Le Pen.

Wynik Ifop daje Le Pen przewagę w ocenie zdolności zmierzenia się z problemem, który dotyczy całego francuskiego modelu państwa. Kolejne miesiące kampanii będą czasem przedstawiania sposobów pogodzenia naprawy finansów z oczekiwaniami dotyczącymi poziomu życia i ochrony najważniejszych świadczeń. Sylwetki kandydatów oraz pozostałe osie tej rywalizacji przedstawia kompendium wyborów prezydenckich we Francji w 2027 roku.

Arkadiusz Jordan
Paryż