Meteoryt z Marsa skrywał niezwykłą tajemnicę. Po raz pierwszy odkryto w nim minerał granat

Meteoryt z Marsa ujawnił niezwykłą tajemnicę. Naukowcy po raz pierwszy odkryli w nim granat – minerał, który może pomóc odtworzyć 4,5 miliarda lat historii geologicznej Czerwonej Planety i rzucić nowe światło na jej ewolucję.

Meteoryt z Marsa ujawnił niezwykły minerał

W ramach nowego badania naukowcy pod kierownictwem Tanyi Kizovski z Brock University zidentyfikowali zupełnie nowy typ skały pochodzącej z Marsa i po raz pierwszy odkryli w niej minerał znany jako granat. Oferuje to rzadki wgląd w odległą przeszłość Czerwonej Planety i może pomóc astronomom odtworzyć 4,5 miliarda lat jej historii geologicznej. Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie „Geochemical Perspectives Letters”.

Granat w geologii jest minerałem o fundamentalnym znaczeniu, dostarczającym cennych informacji o siłach tektonicznych, procesach powstawania rud oraz oddziaływaniach między płynami a skałami, które kształtują skorupę i płaszcz Ziemi. Ten pochodzący z Marsa jest niejako geologiczną kapsułą czasu, która zachowała w sobie ślady temperatur, ciśnień i procesów kształtujących planetę.

„To odkrycie poszerzy naszą wiedzę o procesach geologicznych, które mogły zachodzić na Marsie. Ten nowy typ skały zawierającej granat może dostarczyć wskazówek na temat tego, jak Czerwona Planeta zmieniała się na przestrzeni swojej historii, oraz nowych informacji o dawnych środowiskach, w których mogły powstać granat i powiązane z nim minerały” – mówi Tanya Kizovski z Brock University.

Naukowcy odkryli obecność granatu podczas analizy fragmentu marsjańskiego meteorytu znanego jako NWA 8171, należącego do zbiorów Royal Ontario Museum (ROM). Badacze postanowili zidentyfikować minerały oraz skład chemiczny tego fragmentu.

„Ten niewielki fragment meteorytu wyglądał interesująco, a jego skład chemiczny okazał się szczególnie nietypowy. Początkowo założyliśmy, że jest to minerał zwany piroksenem, który występuje bardzo powszechnie, ale potem postanowiliśmy dokładniej się mu przyjrzeć” – twierdzi Tanya Kizovski.

Jak granat mógł powstać na Marsie?

Naukowcy dzięki szczegółowym analizom odkryli w próbce granat – minerał, którego do tej pory nie zidentyfikowano na Marsie – oraz wysunęli hipotezy dotyczące jego pochodzenia.

„Granat jest klasycznym przykładem minerału często występującego w skałach metamorficznych na Ziemi. Proces ten przekształca skały magmowe lub osadowe w nową formę pod wpływem ekstremalnie wysokiej temperatury, dużego ciśnienia lub gorących płynów. Na Marsie ciepło i ciśnienie niezbędne do powstania granatu w wyniku metamorfizmu mogły pochodzić z uderzenia meteorytu w powierzchnię Marsa, z magmy wznoszącej się ku marsjańskiej skorupie lub z obu tych procesów jednocześnie” – tłumaczy Tanya Kizovski.

Astronomowie podkreślają jednak, że badania nie wskazały jednoznacznie, czy skała zawierająca granat powstała na Marsie, czy też została dostarczona na Czerwoną Planetę i znalazła się na jej powierzchni w wyniku upadku meteorytu, pozostawiając możliwość jej „pozamarsjańskiego” pochodzenia. Naukowcy planują obecnie zbadać sygnatury izotopowe granatu, aby potwierdzić, czy powstał on pierwotnie na Marsie, czy na innym ciele planetarnym.

Badania izotopów mogą rozwiązać zagadkę

„Pomiary izotopów tlenu w samej skale zawierającej granat pomogłyby potwierdzić, czy ma ona marsjańskie pochodzenie, czy też pochodzi od meteorytu uderzeniowego. Izotopy to zbiór atomów mających taką samą liczbę protonów i elektronów, ale różną liczbę neutronów. Proces ten wymagałby jednak zniszczenia części próbki, czego dotychczas unikano ze względu na jej wyjątkową rzadkość, ponieważ może to być jedyna marsjańska skała zawierająca granat, jaką mamy do badań” – podkreśla Tanya Kizovski.

„Mamy nadzieję, że dzięki dalszym analizom i porównaniom z danymi z łazików oraz obserwacji orbitalnych uda nam się dowiedzieć więcej o pochodzeniu i historii granatu na Marsie” – podsumowuje.

Emil Gołoś