Niezwykły egipski kompleks grobowy. W jego wnętrzu odkryto starożytne amulety ochronne i fajansowe figurki

Podczas wykopalisk prowadzonych na terenie starożytnej egipskiej nekropolii Tell Athar Quesna w prowincji gubernatorskiej (muhafazie) w Egipcie przez archeologów został odkryty niezwykły kompleks grobowy. W jego wnętrzu oprócz ludzkich szczątków znajdowało się kilkaset fajansowych figurek, amulety ochronne oraz pochodząca z importu ceramika.

Niezwykły kompleks grobowy ze starożytnej egipskiej nekropolii

Najnowsze zaskakujące odkrycie dokonane w Tell Athar Quesna dostarcza nowych informacji na temat praktyk pogrzebowych oraz dalekosiężnych kontaktów handlowych w Egipcie w okresie późnorzymskim i bizantyjskim. Niezwykły kompleks grobowy, obejmujący cały szereg cennych artefaktów, odkryli egipscy archeolodzy z Najwyższej Rady ds. Starożytności.

Stanowisko archeologiczne w Quesnie jest jedną z najważniejszych starożytnych nekropolii ze środkowej części Delty Nilu. Ujawniony w tym miejscu kompleks grobowy składa się z centralnej sali połączonej z kilkoma komorami grobowymi za pomocą cofniętych wejść. Dobrze zachowane elementy architektoniczne tego kompleksu grobowego umożliwiły archeologom odtworzenie znacznej części jego pierwotnego układu.

560 fajansowych figurek uszebti

Wewnątrz komór grobowych archeolodzy odkryli liczne szczątki ludzkie, które zachowały się w różnym stopniu, a także pokaźną kolekcję darów pogrzebowych, które były związane z rytuałami funeralnymi. Pośród najważniejszych znalezisk ujawnionych wewnątrz tego kompleksu grobowego znalazło się 560 fajansowych figurek uszebti (szabti).

Uszebti to niewielkie figurki ze starożytnego Egiptu, które najczęściej przedstawiały minimumie z dwiema motykami w rękach i workiem na plecach. Były one wkładane do grobowców wraz z ciałem zmarłego. Najczęściej były one wykonywane właśnie z fajansu, acz często również z drewna, gliny, wosku, brązu, czy szkła.

Fajansowe figurki uszebti z nowo odkrytego kompleksu grobowego z Quesny zostały wykonane w tradycyjnej formie związanej z Ozyrysem – starożytnym egipskim bogiem płodności, zaświatów, zmarłych i wegetacji. Na kilku figurkach zachowały się inskrypcje zawierające fragmenty słynnej „Księgi Umarłych”, nazywanej także jako Księgą Wyjścia w Dzień i która była staroegipskim zbiorem magicznych tekstów, modlitw i hymnów. Znalezisko to jest dowodem na kontynuowanie tradycyjnych egipskich zwyczajów pogrzebowych długo po zakończeniu epoki faraonów.

Amulety ochronne

Oprócz tego we wnętrzu kompleksu grobowego znajdowała się kolekcja amuletów ochronnych wykonanych z kamieni półszlachetnych. Na odkrytych amuletach znajdują się przedstawienia Oka Horusa (Wedżat), Węzła Izydy (Tyet) oraz Amuletu Palca – będących jednymi z najważniejszych symboli w starożytnym Egipcie – a oprócz tego również wizerunki różnych egipskich bóstw. I tego typu przedmioty były powszechnie umieszczane przy zmarłych w starożytnym Egipcie, ponieważ mieszkańcy krainy faraonów nad Nilem wierzyli, że te funeralne przedmioty zapewnią zmarłym boską ochronę w życiu pozagrobowym.

Na terenie samego kompleksu grobowego, już nie wewnątrz samych miejsc pochówku, badacze zidentyfikowali także liczne naczynia ceramiczne, w tym misy, naczynia magazynowe, fajansowe pojemniki oraz gliniane dzbany. Znaleziono także duże ilości niebieskich i zielonych fajansowych paciorków, które mogły stanowić część siatki pogrzebowej okrywającej jedno z ciał.

Marcin Jarzębski