PLLuM. Polski model językowy

Współpracę nad rozwojem nowego wariantu PLLuM, polskiego modelu językowego tworzonego z myślą o wykorzystaniu AI w rodzimym sektorze publicznym i prywatnym, zakłada podpisane w poniedziałek porozumienie pomiędzy Politechniką Wrocławska a firmą IBM.

Rewolucja AI to nie „bańka, która pryśnie”

.Nowy model z serii PLLuM będzie opracowywany przez naukowców z Politechniki Wrocławskiej, Politechniki Łódzkiej oraz specjalistów Laboratorium Oprogramowania IBM w Krakowie. Do tych prac będzie wykorzystywany IBM Granite 4.0 jako otwarty model bazowy – poinformowano w poniedziałek we Wrocławiu podczas podpisania umowy o współpracy pomiędzy na Politechniką Wrocławską a firmą IBM.

Rektor Politechniki Wrocławskiej prof. Arkadiusz Wójs podkreślił, że rewolucja AI to nie „bańka, która pryśnie”. – To jest wielka transformacja naszej cywilizacji. Będzie ona dotyczyć każdego obszaru działalności człowieka, a w szczególności badań naukowych – mówił prof. Wójs.

Rektor zwrócił przy tym uwagę, że za olbrzymimi możliwościami rozwoju, jakie daje AI, idzie również niebezpieczeństwo. – Dlatego duże uczelnie powinny zajmować się rozwojem sztucznej inteligencji, zwłaszcza uczelnie interdyscyplinarne, na których mogą spotykać się różne perspektyw patrzenia na tę rewolucję, na to narzędzie – mówił prof. Wójs, podkreślając odpowiedzialną rolę uczelni w tym zakresie. Rektor przypomniał przy tym, że rozwój informatyki i sztucznej inteligencji jest priorytetem badawczym wrocławskiej uczelni.

Marcin Gajdziński, dyrektor generalny IBM na Polskę, Kraje Bałtyckie i Ukrainę, podkreślił, że firmie zależy na rozwijaniu polskich kompetencji w zakresie AI. – To wpisuje się w technologiczną, geopolityczną i makroekonomiczną strategię suwerenności systemowej – mówił.

Jak będzie działał model PLLuM?

.Dodał, że współpraca z Politechniką Wrocławską dotyczy nie tylko rozwoju AI, ale też technologii kwantowych. – Chcemy, by i tu kompetencje były rozwijane w Polsce – zaznaczył dyrektor. Dodał, że wdrożenie do administracji publicznej i polskiego biznesu nowoczesnych rozwiązań z zakresu AI opracowanych w Polsce zwiększy konkurencyjność polskiej gospodarki w skali globalnej. – To jest jeden z głównych elementów napędzających rozwój kraju – mówił dyrektor.

W rozmowie z dziennikarzami Gajdziński podkreślił, że Politechnika Wrocławska jest motorem rozwoju modelu językowego i narzuca tempo zmian. – IBM ma zapewnić zaplecze technologiczne w zakresie tego, co nowe w obszarze modeli językowych na świecie. Ta technologia zmienia się z tak dużą dynamiką, że trudno, aby jednostka wykonawcza – Politechnika Wrocławska – na bieżąco śledziła tempo tych zmiana i wybierała dla siebie właściwe kierunki, tu będziemy się starać pomóc Politechnice dobierać właściwe rozwiązania wykorzystywane w tworzeniu polskiego modelu – zapowiedział dyrektor.

Żyjemy w czasie przełomowym, pełnym innowacji i zmian

.Jesteśmy obecnie w roku prawdziwie przełomowym dla naszej przyszłości. Przełomowym, bo wymagającym uświadomienia sobie wreszcie przez decydentów, że niezbędne wydatki na takie obszary, jak zdrowie, bezpieczeństwo czy energetyka, nie mogą zastępować wydatków na przemyślane wspieranie innowacyjności. Właśnie od tego zależy, czy staniemy się konkurencyjni i czy będziemy w stanie rywalizować gospodarczo z resztą świata – pisze prof. Michał KLEIBER

Mimo olbrzymich w wielu krajach potrzeb budżetowych, dotyczących z jednej strony wydatków na bezpieczeństwo, a z drugiej na ochronę zdrowia, edukację, ochronę środowiska czy politykę społeczną, powszechne już dzisiaj kryzysy polityczne nie wpływają negatywnie na rozwój technologii, a nawet raczej go przyspieszają. I dotyczy to nie tylko oczywistego w dzisiejszym świecie powodu tej sytuacji, czyli potrzeby tworzenia nowych technologii militarnych, ale także wielu innych obszarów, w których wobec społecznych oczekiwań, szeroko rozbudzonych dotychczasowymi osiągnięciami, przedsiębiorcy liczą na pokaźne zyski. Spójrzmy, co może się wydarzyć w tym zakresie w nadchodzącym roku.

Pisząc o rozwoju technologii, nie sposób nie zacząć od sztucznej inteligencji. Także dlatego, że w bieżącym roku zapowiada się nie tylko jej dalszy dynamiczny rozwój, ale i szerokie i niełatwe sprawdzanie skuteczności jej zastosowań. Dyskusje toczące się wokół AI zapowiadają, że rok 2026 przyniesie więcej niż dotychczas jej rzetelnej oceny, pomiarów i pytań o realną użyteczność. Przez lata zwlekano z takimi działaniami, ponieważ do takiej oceny niezbędna jest przejrzystość stosowanych metod, często zaniedbywana przez wdrażających je innowatorów.

Wśród trendów wymienia się w szczególności nowe formy interfejsów AI, wykraczające poza klasyczne chatboty. Jednocześnie prognozuje się nacisk na tworzenie mniejszych, ale nie mniej przydatnych zbiorów danych, na których będą działać nowe modele. Szybki będzie rozwój bazujących na AI narzędzi wideo, co prawdopodobnie zwiększy liczbę sporów o prawa autorskie. Kluczowa staje się kwestia konstrukcji stosowanych systemów, takich jak np. wewnętrzna zawartość używanych sieci neuronowych. Niezwykle ciekawe jest podanie do publicznej wiadomości przez IBM, że rok 2026 będzie rokiem, w którym komputer kwantowy stanie się mocniejszy niż komputer klasyczny, lepiej rozwiązując wszelkie problemy i otwierając drogę do przełomów w rozwoju farmaceutyki, operacjach finansowych, materiałoznawstwie i wielu innych branżach stojących wobec złożonych wyzwań.

Przechodząc do konkretnych, dziedzinowych zastosowań AI, zacząć chyba powinniśmy od systemów mających służyć celom militarnym, dotyczącym zarówno obronności, jak i niestety także agresji. Wykorzystywanie sztucznej inteligencji będzie tu coraz szersze, a według szacunków globalne wydatki na ten rozwój przekroczą w przyszłym roku 40 mld dolarów. Konieczne staje się wyposażanie wojsk w urządzenia analizujące potencjalne zagrożenia na podstawie wielkich zbiorów danych, także danych wizualnych dostarczanych przez drony. Urządzenia te coraz lepiej potrafią wykrywać, klasyfikować i oceniać możliwe niebezpieczeństwa. W połączeniu z urządzeniami noszonymi na ciele przez żołnierzy poszerzać to będzie ich świadomość co do aktualnej sytuacji w obszarze zagrożeń.

W celu minimalizacji zagrożeń dla walczących żołnierzy szybko będzie się rozwijać idea militarnej robotyki. Coraz szerzej tworzone będą w pełni zautomatyzowane systemy militarne umożliwiające samodzielną identyfikację, śledzenie, analizę i atakowanie celów strategicznych. Dotyczyć to będzie w szczególności produkcji dronów i pojazdów wojskowych. Według przewidywań służb wywiadowczych państw NATO jest także bardzo prawdopodobne, że Rosja opracowuje nową broń, zdolną do zniszczenia sieci satelitów. Jak podkreślono, ograniczyłoby to przewagę Zachodu w kosmosie, dzięki której na przykład Ukraina zachowała zdolności komunikacyjne mimo ataków Moskwy. Niezwykłe zagrożenie dla bezpieczeństwa stanowić będą pociski hipersoniczne, użyte po raz pierwszy w Rosji, ale obecnie produkowane także w innych państwach. Nie można w powyższym kontekście nie zauważyć, że rozwój militarnych zastosowań AI będzie wywoływać na świecie wiele poważnych dylematów etycznych.

Prawdopodobnie najsilniejszym w najbliższym okresie rozwojowym trendem w dziedzinie sztucznej inteligencji będzie GenAI, czyli generatywna sztuczna inteligencja. Generatory tekstów i obrazów na czele z ChatGPT stały się już powszechnie darmowo dostępne, co umożliwia ich wykorzystywanie przez użytkowników nawet nieposiadających przygotowania informatycznego. GenAI będzie coraz częściej integrowana z wieloma aplikacjami, dzięki czemu możliwe będzie szybkie tworzenie treści i ich tłumaczenie na różne języki, z czego korzystać na co dzień będą zarówno organizacje, jak i osoby prywatne. Można się spodziewać w tym roku wzrostu liczby takich integracji, zmieniających sposób, w jaki komunikujemy się ze sobą, niezależnie od tego, czy chodzi o relacje między przyjaciółmi i rodziną, klientami i firmami, czy pracodawcami i pracownikami.

Tekst dostępny na łamach Wszystko co Najważniejsze: https://wszystkoconajwazniejsze.pl/prof-michal-kleiber-zyjemy-w-czasie-przelomowym-pelnym-innowacji/

PAP/MB