Polacy nie chcą umowy z Mercosur [Sondaże]
Niniejsza analiza przedstawia aktualny stan opinii publicznej w Polsce dotyczący umowy handlowej UE-Mercosur, na podstawie najnowszych badań ze stycznia 2026 roku. Umowa handlowa między Unią Europejską a krajami bloku Mercosur (Argentyna, Brazylia, Paragwaj, Urugwaj, Boliwia) budzi w Polsce znaczące kontrowersje i dominuje negatywny odbiór społeczny. Co sądzą Polacy o Mercosur?
Polacy o Mercosur
- W mediach społecznościowych aż 78% komentarzy (na podstawie analizy 207 tys. wzmianek) wyraża krytyczny stosunek do umowy
- 63% Polaków obawia się żywności z krajów Mercosur (sondaż Ibris, styczeń 2026)
- 89% ankietowanych uważa, że żywność importowana z Mercosur powinna być produkowana według standardów europejskich
- Największe obawy dotyczą upadku polskich gospodarstw rodzinnych (85% negatywnych komentarzy), niższych standardów produkcji (82%) oraz pestycydów i antybiotyków (78%)
- Sprzeciw wobec umowy łączy niemal wszystkie ugrupowania polityczne, z najsilniejszym sprzeciwem wśród elektoratów PiS i Konfederacji
Metodologia badania
Analiza oparta jest na dwóch głównych źródłach danych zebranych w okresie grudzień 2025 – styczeń 2026:
Uwaga: Analiza uwzględnia także dane kontekstowe z badań jakościowych CBOS przeprowadzonych wśród rolników (lipiec 2025).
Analiza mediów społecznościowych
Kolektyw analityczny Res Futura przeanalizował ponad 207 tysięcy wzmianek o umowie Mercosur na platformach Facebook, TikTok, X (dawny Twitter) oraz portalach internetowych w okresie od 8 grudnia 2025 do 8 stycznia 2026 roku. Analiza wykorzystała narzędzia sztucznej inteligencji do kategoryzacji sentymentu i identyfikacji głównych tematów.
Rozkład opinii w mediach społecznościowych
Zdecydowana większość dyskusji w mediach społecznościowych ma charakter krytyczny wobec umowy. Jedynie 12% komentarzy przedstawia pozytywne aspekty porozumienia, podkreślając potencjalne korzyści dla polskiego przemysłu i możliwość dywersyfikacji partnerów handlowych. Rozkład ten wskazuje na głęboką polaryzację opinii, przy dominacji narracji negatywnej.
Identyfikacja głównych obaw
Analiza treści komentarzy ujawnia pięć dominujących obszarów obaw:
Upadek polskich gospodarstw rodzinnych (85%): Rolnicy i osoby związane z rolnictwem wyrażają obawy o konkurencyjność polskiej produkcji rolnej wobec tańszej żywności z Ameryki Południowej.
Niższe standardy produkcji (82%): Podkreślana jest różnica w wymaganiach regulacyjnych między UE a krajami Mercosur, szczególnie w zakresie dobrostanu zwierząt.
Pestycydy i antybiotyki (78%): Obawy dotyczą stosowania w krajach Mercosur pestycydów i antybiotyków zakazanych w Unii Europejskiej.
Podporządkowanie interesom Niemiec (65%): Pojawiają się komentarze o forsowaniu umowy przez Niemcy kosztem polskiego rolnictwa.
Dobrostan zwierząt (58%): Krytyka dotyczy warunków hodowli zwierząt w krajach Ameryki Południowej.
Polacy o Mercosur w badaniu IBRIS
Sondaż Ibris przeprowadzony na zlecenie branży mięsnej na próbie 1000 dorosłych Polaków w styczniu 2026 roku potwierdza dominację obaw w społeczeństwie.
Obawy dotyczące żywności z Mercosur
Wynik 63% Polaków obawiających się żywności z krajów Mercosur stanowi silny sygnał polityczny. Jest to istotnie wyższy odsetek niż w przypadku innych kontrowersyjnych tematów polityki europejskiej. Jedynie 30% respondentów nie wyraża obaw, co sugeruje, że temat umowy Mercosur ma potencjał mobilizacyjny, szczególnie w kontekście zbliżających się wyborów samorządowych.
Oczekiwania wobec standardów produkcji
Praktycznie jednomyślność społeczna (89%) w kwestii wymagania standardów europejskich od importowanej żywności stanowi kluczowe wyzwanie dla implementacji umowy. Ten wynik przekracza podziały polityczne i społeczno-demograficzne, co jest rzadkością w polskiej przestrzeni publicznej.
Wymiar polityczny kontrowersji
Umowa Mercosur stała się jednym z nielicznych tematów, który łączy niemal całą polską scenę polityczną w sprzeciwie. Analiza stanowisk partyjnych i ich elektoratów ujawnia rzadki konsensus.
Stanowiska partii politycznych różnicują się w stopniu sprzeciwu, ale nie w jego kierunku:
PiS i Konfederacja: Zdecydowany sprzeciw, wykorzystanie tematu jako narzędzia krytyki rządu, mobilizacja elektoratu wiejskiego.
PSL (Trzecia Droga): Oficjalnie przeciw, ale sygnały o pragmatycznym podejściu ze strony niektórych polityków formacji.
Koalicja Obywatelska: Sprzeciw retoryczny, ale brak wiary w możliwość zablokowania umowy, nacisk na „klauzule ochronne”.
Polska 2050: Najbardziej umiarkowane stanowisko, niektórzy politycy nazywają umowę „bezwzględnie dobrą”.
Lewica: Sprzeciw, ale mniejsza mobilizacja wokół tematu, nacisk na aspekty ekologiczne i klimatyczne.
Kontekst ekonomiczny – kontyngenty
Kluczowym elementem debaty jest skala rzeczywistego zagrożenia dla polskiego i europejskiego rolnictwa. Umowa przewiduje stopniowe wprowadzanie kontyngentów importowych, które stanowią niewielki ułamek produkcji unijnej.
Szczegółowe dane dotyczące głównych produktów:
Źródło: Dane Komisji Europejskiej, 2025. Kontyngenty będą osiągane stopniowo w okresie 5-10 lat od wejścia umowy w życie.
Wnioski i implikacje
Na podstawie przeprowadzonej analizy statystycznej można sformułować następujące kluczowe wnioski:
1. Silny sprzeciw społeczny: Dane z mediów społecznościowych (78% negatywnych opinii) i sondaży (63% obaw) wskazują na głęboko zakorzeniony sceptycyzm wobec umowy.
2. Przekrojowy charakter obaw: Obawy przekraczają podziały polityczne i społeczne, co jest rzadkością w spolaryzowanej polskiej przestrzeni publicznej.
3. Dysonans percepcji i rzeczywistości: Rzeczywista skala kontyngentów (1-1,5% produkcji UE) kontrastuje z percepcją masowego „zalewu” rynku.
4. Kwestia zaufania: Dominacja narracji o „podporządkowaniu interesom Niemiec” wskazuje na głębsze problemy z zaufaniem do instytucji europejskich.
5. Potencjał mobilizacyjny: Temat ma silny potencjał mobilizacji politycznej, szczególnie w kontekście zbliżających się wyborów samorządowych.
Opracowanie: Analiza statystyczna na podstawie danych z mediów społecznościowych i sondaży opinii publicznej, Styczeń 2026
Oprac. Arkadiusz Jordan
