Sandały z trawy sprzed 2 tys. lat. Nosili je górnicy ze starożytnej Hiszpanii

Starożytni górnicy z Półwyspu Iberyjskiego nosili buty wykonane ze specjalnej trawy esparto. Tradycja noszenia takiego obuwia istniała tam przez cztery stulecia. Do tej pory archeolodzy odkryli osiem trawiastych sandałów na terenie dawnej osady górniczej Urium – informuje czasopismo „Pyrenae”.

Sandały z trawy esparto sprzed 2400 lat

Prace archeologiczne prowadzone na terenie starożytnej kopalni i osady górniczej Urium położonej we współczesnej południowo-zachodniej Hiszpanii doprowadziły do odkrycia ośmiu sandałów, których podeszwy były wykonane z trawy esparto. Przeprowadzona przez naukowców analiza i dalsze badania wykazały, że tego typu obuwie było noszone na Półwyspie Iberyjskim przez kilkaset lat, od wczesnej epoki żelaza po czasy rzymskie.

Pozostałości starożytnego obuwia z trawy esparto zostały wydobyte z dwóch dużych warstw popiołu, jakie pozostały po oczyszczaniu pieców hutniczych znajdujących się w kopalni Urium, a dokładnie w jego sektorze Nuevo Filón Norte 1. Do naszych czasów zachowały się wyłącznie podeszwy tych sandałów. Przetrwały one upływ 2400 lat wyłącznie dzięki popiołowi, który sprawił, że włókna roślinne esparto znajdowały się w wyjątkowo dobrych warunkach, sprzyjających zachowaniu i konserwacji.

Przedmioty o unikatowym charakterze

Już fakt tego, że buty te przetrwały ponad 2 milenia czyni to odkrycie sensacyjnym i niezwykłym, ponieważ przedmioty organiczne tego typu zazwyczaj ulegają rozkładowi i z tego też powodu podobne znaleziska należą do rzadkości.

Podeszwy starożytnych sandałów wykonano z trawy esparto (Stipa tenacissima), wytrzymałej rośliny występującej na obszarze południowo-zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego. Od starożytności wykorzystywano ją do wyrobu lin, koszy i wielu innych przedmiotów codziennego użytku. Archeolodzy podkreślili, że włókna roślinne tego typu miały ogromne znaczenie w życiu codziennym dawnych społeczności.

Trawiaste sandały, w których chodzono przez kilka stuleci

Wyniki badań naukowców wykazały, że ten typ sandałów produkowanych z trawy esparto pozostawał w użyciu od epoki żelaza aż po okres rzymski, ulegając w międzyczasie jedynie niewielkim zmianom.

Jeden egzemplarz badacze datowali na okres między II a I wiekiem p.n.e., drugi na I wiek n.e., z kolei najstarszy z sandałów pochodził z okresu pomiędzy IV a II wiekiem p.n.e. Wyniki tego datowania pokazują, że ten sam rodzaj obuwia był używany przez stulecia, nawet po tym, kiedy Półwysep Iberyjski stał się częścią Republiki Rzymskiej.

Solea spartae

Według archeologów popularność trawiastych sandałów z esparto pośród starożytnych iberyjskich górników wynikała z tego, że bardzo dobrze praktycznie sprawdzały się one w trudnym, górniczym środowisku. Obuwie to najpewniej zapewniało lepszą przyczepność oraz chroniło stopy podczas poruszania się po nierównym terenie. Naukowcy są przekonani, że odkryte w osadzie górniczej Urium sandały to dokładnie to samo obuwie, co opisywane w rzymskich tekstach solea spartae.

Jak długo chodzono w trawiastych sandałach?

Większość podeszew odkrytych sandałów nosiła wyraźne ślady intensywnego zużycia, szczególnie w okolicach pięty i przedniej części stopy. Niemal wszystkie z nich były pozbawione sznurków, które pierwotnie mocowały je do stopy. Badacze uważają, że sandały wyrzucano dopiero wtedy, gdy były całkowicie zużyte i nie nadawały się już do naprawy. Wskazuje to, że były one prostym obuwiem roboczym, a nie kosztownymi przedmiotami osobistymi.

Szczegółowe analizy wykazały, że każdy egzemplarz został starannie zaprojektowany. Grube sploty zastosowano w miejscach podeszwy najbardziej narażonych na obciążenia, natomiast cieńsze wykorzystano do wykonania pasków oraz elementów łączących.

Osada górnicza Urium

Kopalnia i osada górnicza Urium jest położona w dzisiejszym Riotinto w południowo-zachodniej Hiszpanii i stanowi część dawnego okręgu górniczego w regionie doliny rzeki Río Tinto. Tereny te były miejscem odkrycia już wielu niezwykłych zabytków, artefaktów i skarbów z przeszłości.

Ujawniony w tym miejscu zbiór starożytnych sandałów należy do największej kolekcji tego typu obuwia pochodzącego z czasów na tuż przed ekspansją Rzymu i już z okresu rzymskiego, jakie odkryto do tej pory na Półwyspie Iberyjskim.

Jak stwierdzili archeolodzy, buty te stwarzają wyjątkową możliwość porównania wyposażenia górników z różnych stanowisk starożytnej prowincji Hispania oraz uzupełniają luki w badaniach nad odzieżą i obuwiem wykonywanymi z materiałów organicznych, które bardzo rzadko zachowują się w materiale archeologicznym.

Marcin Jarzębski