Śmiechoterapia wspomaga leczenie
Stosowana przez pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc śmiechoterapia może zmniejszyć trudności z oddychaniem równie skutecznie jak tradycyjne ćwiczenia oddechowe – ogłoszono na kongresie Europejskiego Towarzystwa Oddechowego w Barcelonie.
Pacjenci zostali nauczeni, jak stosować celowy śmiech jako ćwiczenie oddechowe
Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) to przewlekła, postępująca choroba układu oddechowego, która utrudnia przepływ powietrza przez płuca. Dotyka miliony ludzi na całym świecie i jest ważną przyczyną niepełnosprawności i zgonów. Osoby z POChP często odczuwają duszność, nawet podczas prostych codziennych czynności. To obniża ich jakość życia i sprawia, że stają się coraz bardziej zależne od opieki innych osób. Leczenie POChP wymaga holistycznego podejścia, które pomoże radzić sobie z objawami, fizycznym obciążeniem choroby oraz jej emocjonalnym i psychologicznym wpływem. Oprócz leków i ćwiczeń zalecane są też szczepienia przeciwko chorobom układu oddechowego.
Wyniki badania klinicznego przedstawiła dr Goncagul Aldan, wykładowczyni i pielęgniarka, absolwentka Wydziału Pielęgniarstwa Uniwersytetu Hacettepe w Ankarze (Turcja).
Badanie objęło 63 osoby z POChP leczone w szpitalu miejskim Ankara Bilkent. Jedną trzecią pacjentów losowo przydzielono do terapii śmiechem, jedną trzecią do ćwiczeń oddechowych, a jedna trzecia nie wykonywała ćwiczeń oddechowych.
Pacjenci zostali nauczeni, jak stosować celowy śmiech jako ćwiczenie oddechowe, a wyniki porównano bezpośrednio z wynikami pacjentów stosujących tradycyjne ćwiczenia oddechowe oraz grupy kontrolnej (żadnych ćwiczeń oddechowych).
„W ramach tych badań chcieliśmy sprawdzić, czy dodatkowe, proste i niedrogie techniki mogłyby uzupełnić istniejącą opiekę. – mówiła dr Aldan. Terapia śmiechem wykazała już obiecujące rezultaty w leczeniu wielu innych chorób przewlekłych. Jej przystępność i przyjemny charakter sugerują, że może ona pomóc pacjentom z POChP, nie tylko w radzeniu sobie z codziennym stresem związanym z życiem z chorobą przewlekłą, ale także bezpośrednio wspierać zdrowie układu oddechowego”.
Ćwiczenia oddechowe z zaciśniętymi ustami, w których pacjenci uczą się wdychać powietrze przez nos i powoli wydychać przez zaciśnięte usta, to uznana technika stosowana u pacjentów z POChP, która pomaga w usunięciu zalegającego w płucach powietrza. W ramach terapii śmiechem pacjentów uczono wykonywania serii ćwiczeń, w tym rytmicznego klaskania z odgłosami wokalnymi; ćwiczeń takich, jak naśladowanie rozruchu motocykla lub ryku lwa; medytacji śmiechu ze spontanicznym, niewymuszonym śmiechem oraz relaksacji z spokojnym oddechem i uśmiechem. W obu przypadkach pacjentów uczono wykonywania przypisanych ćwiczeń osobiście, a następnie proszono o ćwiczenie przez 30 minut, trzy razy w tygodniu przez osiem tygodni. Wspierano ich za pomocą wideorozmowy i wiadomości tekstowych.
Przed, w trakcie i po terapii pacjenci byli oceniani pod kątem trudności z oddychaniem, ogólnego stanu zdrowia i opieki, jakiej potrzebowali na co dzień.
Śmiechoterapia jest skuteczna i niedroga
Po okresie leczenia pacjenci poddawani terapii śmiechem i pacjenci stosujący ćwiczenia oddechowe z zaciśniętymi ustami mieli mniejsze trudności z oddychaniem w porównaniu z pacjentami, którzy nie stosowali żadnego z tych ćwiczeń. Pacjenci z obu grup terapeutycznych również cieszyli się lepszym ogólnym stanem zdrowia, ale nie było różnic ilościowych dotyczących potrzebnej opieki.
„W POChP drogi oddechowe mają tendencję do zapadania się podczas wydechu, zatrzymując zalegające powietrze w płucach. Oddychanie z zaciśniętymi ustami tworzy delikatne przeciwciśnienie, które pozwala temu uwięzionemu powietrzu wydostać się na zewnątrz, spowalnia tempo oddechu i pomaga pacjentom poczuć większą kontrolę nad swoim oddechem. Śmiech może ćwiczyć mięśnie oddechowe, sprzyjać głębszemu wydechowi i wyzwalać wydzielanie endorfin, przynosząc ulgę zarówno fizyczną, jak i emocjonalną. Terapia śmiechem ma na celu wywołanie w organizmie efektów autentycznego śmiechu. Jednak mechanizmy leżące u podstaw terapii śmiechem w POChP pozostają słabo poznane i potrzebne są bardziej kompleksowe badania”- wskazała dr Aldan.
Autorzy badania podkreślają, że śmiechoterapia jest skuteczna i niedroga, zaś pacjenci mogą stosować ją w domu bez specjalistycznego sprzętu ani wsparcia, równolegle z innymi metodami leczenia.
PAP/MB
