Teleskop Hubble’a wykonał obserwacje pary zderzających się galaktyk w gwiazdozbiorze Wolarza

Markarian 848

Naukowcy za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a uchwycili parę zderzających się galaktyk oznaczoną jako Markarian 848, znajdującą się w gwiazdozbiorze Wolarza.

.Jak tłumaczą badacze z ESA, na obrazie z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a widoczna jest pada zderzających się galaktyk znana jako Markarian 848. Jest ona oddalona o około 550 milionów lat świetlnych od Układu Słonecznego i znajduje się w gwiazdozbiorze Wolarza.

Fot. NASA, ESA, the Hubble Heritage Team (STScI/AURA)-ESA/Hubble Collaboration

.Jak tłumaczą astronomowie, zderzenia galaktyk, takie jak UGC 4881, to zjawiska astronomiczne, które zachodzi, gdy dwie lub więcej tego rodzaju obiektów zbliża się lub nachodzi na siebie, w wyniku czego ciała niebieskie w nich obecne narażone są na oddziaływania grawitacyjne, co zaburza ich ruch. Proces taki trwa zwykle setki milionów lat i często prowadzi do połączenia się galaktyk w jedną większą strukturę. Odległości między gwiazdami w galaktykach są znacznie większe od tych obiektów, a nawet od układów planetarnych, dlatego w czasie tych zdarzeń dochodzi do bardzo niewielu kolizji gwiazd. Mijanie się gwiazd zaburza jednak orbity okrążających je planet, niszcząc niektóre układy planetarne. Jednak jak wskazują naukowcy, mieszanie się obłoków międzygwiazdowych prowadzi do powstawania nowych gwiazd i planet je okrążających. Zderzenia galaktyk są powszechnym zjawiskiem w ewolucji Wszechświata. Galaktyki mają rozmiary rzędu setek tysięcy lat świetlnych, a wewnątrz grup tych obiektów dzielące je odległości sięgają nawet milionów lat świetlnych. Najpowszechniejszym rodzajem zderzeń są połączenia małych galaktyk satelitarnych z większymi, które okrążają.

Markarian 848, jak opisują naukowcy, ma dwa długie, mocno zakrzywione ramiona składające się z gazu i gwiazd, które wyłaniają się z centralnego obszar, gdzie znajdują się dwa jądra pierwotnych galaktyk. Jedno ramię, zakrzywione zgodnie z ruchem wskazówek zegara, rozciąga się do górnej części obiektu, gdzie wykonuje zwrot o 180 stopni i łączy się z drugim, które zakrzywia się w dół przeciwnie do ruchu wskazówek zegara. Jądra galaktyk macierzystych są oddalone od siebie o 16 tysięcy lat świetlnych. Astronomowie uważają, że para ta znajduje się w połowie procesu łączenia się.

Wolarz (łac. Bootes) jest jednym z wyraźnych gwiazdozbiorów nieba północnego, jest 13. co do wielkości i był znany już w starożytności. W Polsce jest widoczny od zimy do lata. Liczba gwiazd widocznych w nim gołym okiem wynosi około 90. Najjaśniejszą gwiazdą konstelacji jest Arktur (Alfa Wolarza), który jest trzecią pod względem jasności gwiazdą na niebie, a drugą, jeśli brać tylko pod uwagę gwiazdy widziane w szerokościach geograficznych Polski. Najstarszym źródłem, w którym podana jest nazwa tego gwiazdozbioru jest „Odyseja” Homera. W mitologii greckiej Boötes, syn Zeusa i nimfy Kallisto, ciągle pogania Wielką Niedźwiedzicę, wokół bieguna północnego z pomocą dwóch psów myśliwskich, reprezentowanych przez gwiazdozbiór Psów Gończych.

.Kosmiczny Teleskop Hubble’a, został wystrzelony na niską orbitę okołoziemską w 1990 roku i od tej pory pomaga naukowcom lepiej poznawać Wszechświat. Nie był on pierwszym teleskopem kosmicznym, ale jest jednym z największych i najbardziej wszechstronnych, przez co jest jednym najważniejszych narzędzi badawczych w historii ludzkości. Teleskop Hubble’a został nazwany na cześć astronoma Edwina Hubble’a. Space Telescope Science Institute (STScI) wybiera cele Hubble’a i przetwarza uzyskane dane, podczas gdy Goddard Space Flight Center (GSFC) kontroluje sam statek kosmiczny.

Oprac. EG

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 6 stycznia 2026
Fot. NASA, ESA, the Hubble Heritage Team (STScI/AURA)-ESA/Hubble Collaboration