Teleskop Hubble'a zobrazował galaktykę spiralną z poprzeczką w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy

IC 758

Naukowcy za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a zobrazowali galaktykę spiralną z poprzeczką oznaczoną jako IC 758, znajdującą się w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy.

.Jak tłumaczą badacze z NASA, na obrazie z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a widoczna jest galaktyka spiralna z poprzeczką znana jako IC 758. Znajduje się ona w odległości około 60 milionów lat świetlnych od Układu Słonecznego, w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy. Została odkryta przez astronoma Lewisa Swifta 17 kwietnia 1888 r.

Fot. ESA/Hubble & NASA, C. Kilpatrick

.IC 758, jak opisują astronomowie, wydaje się spokojna, a jej niebieskie ramiona spiralne łagodnie zakrzywiają się wokół zamglonego centrum. Jednak naukowcy zaobserwowali w niej potężną gwiezdną eksplozję. Supernowa SN 1999bg oznaczała dramatyczny koniec gwiazdy znacznie masywniejszej od Słońca.

Badacze nie wiedzą dokładnie, jak masywna była ta gwiazda przed wybuchem, ale wykorzystają obserwacje Hubble’a do zmierzenia mas gwiazd w sąsiedztwie SN 1999bg. Pomiary te pomogą oszacować masę obiektu, który wybuchła jako supernowa. Obserwacje mogą również pomóc ujawnić, czy gwiazda miała towarzysza – co dostarczyłoby dodatkowych wskazówek na temat jej życia i śmierci.

Supernowe to nie tylko śmierć pojedynczych gwiazd – to także potężna siła, która może kształtować otoczenie. Gdy masywny obiekt zapada się, wywołując eksplozję, jego zewnętrzne warstwy odbijają się od skurczonego jądra. Wybuch wzbudza międzygwiezdny gaz i pył, z których powstają nowe gwiazdy. Ten wstrząs może rozproszyć i podgrzać pobliskie obłoki materiału, zapobiegając formowaniu się nowych gwiazd, lub może je skompresować, tworząc wybuch formowania się nowych. Wyrzucone warstwy wzbogacają ośrodek międzygwiazdowy w ciężkie pierwiastki wytworzone w jądrze supernowej, dzięki czemu mogą one rozchodzić się po Wszechświecie.

Wielka Niedźwiedzica (łac. Ursa Major) jest gwiazdozbiorem okołobiegunowym nieba północnego, a zarazem trzecią co do wielkości konstelacją na niebie. W Polsce jest widoczna przez cały rok. Liczba gwiazd widoczna w niej gołym okiem wynosi około 125. Siedem najjaśniejszych gwiazd, często niesłusznie utożsamianych z Wielką Niedźwiedzicą, ponieważ stanowią tylko część gwiazdozbioru, tworzy charakterystyczny i łatwy do odszukania na niebie układ Wielkiego Wozu. Oś tylnych kół, Wielkiego Wozu, wskazuje na położoną tuż obok bieguna niebieskiego Gwiazdę Polarną, pełniącą w przeszłości ważną rolę w orientacji na niebie.

.Kosmiczny Teleskop Hubble’a, został wystrzelony na niską orbitę okołoziemską w 1990 roku i od tej pory pomaga naukowcom lepiej poznawać Wszechświat. Nie był on pierwszym teleskopem kosmicznym, ale jest jednym z największych i najbardziej wszechstronnych, przez co jest jednym najważniejszych narzędzi badawczych w historii ludzkości. Teleskop Hubble’a został nazwany na cześć astronoma Edwina Hubble’a. Space Telescope Science Institute (STScI) wybiera cele Hubble’a i przetwarza uzyskane dane, podczas gdy Goddard Space Flight Center (GSFC) kontroluje sam statek kosmiczny.

Oprac. EG

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 24 lipca 2025
Fot. ESA/Hubble & NASA, C. Kilpatrick