Wynalazki i odkrycia coraz mniej odkrywcze

Wynalazki i odkrycia coraz mniej odkrywcze

Prace naukowe, patenty i wynalazki ze wszystkich dziedzin od dekad stają się coraz mniej innowacyjne. Wskazała na to analiza 45 milionów publikacji i prawie 4 mln patentów z okresu od 1945 roku.

.Jak przypominają specjaliści z University of Minnesota w Minneapolis, nowe odkrycia i wynalazki to naturalna konsekwencja rozwoju naukowych teorii i technologicznych przemian. Działa to tak, że wcześniej zgromadzona wiedza umożliwia dalszy postęp.

Zasób gromadzonej wiedzy naukowej i technicznej od dekad rośnie w sposób wykładniczy, jednak nowa analiza przedstawiona w periodyku „Nature” wskazuje, że postęp w różnych głównych dziedzinach spowalnia.

Różne rodzaje przełomów naukowych

.Opracowanie powstało na bazie 25 milionów prac naukowych oraz 3,9 mln patentów z okresu sześciu dekad. Jego autorzy uwzględnili przy tym dwa rodzaje przełomów – wzbogacające obecną wiedzę, czyli wspierające status quo – oraz takie, które zastany system wiedzy burzą, kierując jej rozwój w nowe strony.

We wszystkich dyscyplinach zdolność do zaburzania status quo naukowych prac i wynalazków dramatycznie spadła.

W latach 1945-2010 dla nauki spadek ten wyniósł od 91,9 do 100 proc., a dla patentów, w latach 1980-2010 – od 78,7 do 91,45 proc.

Od roku 1980 spadek był mniej wyraźny dla biologii, medycyny i fizyki, a najsilniej utrzymywał się dla nauk społecznych i technologii.

Badacze uzyskali podobne wyniki w kolejnej, opartej na innych wskaźnikach analizie, która objęła dodatkowych 20 mln publikacji.

Ich zdaniem spadek innowacyjności wynika z tego, że specjaliści opierają się na coraz węższych obszarach wiedzy. Naukowcy sugerują więc, że potrzebne jest dokładniejsze zrozumienie spadku liczby przełomowych dokonań oraz przemyślenie organizacji naukowych badań i prac nad nowymi technologiami.

Znaczenie badań naukowych i rozwoju wiedzy

.Mimo że badanie naukowców zUniversity of Minnesota dowodzi spadku ilości powstających wynalazków i patentów, rozwój wiedzy poprzez wzbogacanie obowiązującego status quo, pozostaje ważny.

Jak zauważa prof. Andrzej JAJSZCZYK, wiceprzewodniczący Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych (ERC),„współczesne badania naukowe obejmują praktycznie wszystkie obszary naszej egzystencji, a liczba osób uprawiających obecnie naukę, jak twierdzą niektórzy, jest większa niż sumaryczna liczba uczonych żyjących od starożytności do czasów współczesnych”.

„Trudno jest przecenić rolę badań naukowych w tym, co osiągnęła nasza cywilizacja. Wyniki pracy naukowców spowodowały, że żyjemy dziś znacznie dłużej niż jeszcze sto lat temu, głód stał się udziałem wyłącznie osób mieszkających w krajach upadłych i nękanych wojnami, podróże po całym świecie są już dostępne prawie dla każdego, przynajmniej w krajach bogatszych, a tania łączność zmieniła życie miliardów ludzi, nawet w najbiedniejszych zakątkach naszego globu. Dzięki badaniom naukowym nie tylko wiemy, jak żyli nasi przodkowie tysiące lat temu, ale także, jak funkcjonują rynki i co wpływa na nasze zbiorowe działania. Nauka służy także zaspokajaniu naszej zwykłej, ludzkiej ciekawości, przy okazji pozwalając odkrywać rzeczy, które dają szanse na zmianę naszego życia na lepsze. Co prawda nie zawsze chcemy czy umiemy skorzystać z tego, co nam podpowiada nauka, ale w krajach, które to potrafią, żyje się na ogół znacznie lepiej niż tam, gdzie badania naukowe się lekceważy” – piszeprof. Andrzej JAJSZCZYK. [LINK]

PAP/Marek Matacz/WszystkoCoNajważniejsze/PP

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 9 stycznia 2023