Zatopione średniowieczne miasto z Kirgistanu. Zgubę przyniosło mu wielkie trzęsienie ziemi
W trakcie podwodnych wykopalisk prowadzonych nad jeziorem Issyk-Kul w Kirgistanie archeolodzy odkryli zatopione średniowieczne miasto. Dawny ośrodek miejski, który pełnił funkcję lokalnego centrum handlowego, zniknął pod wodą na skutek katastrofalnego trzęsienia ziemi z XV wieku.
Zatopione średniowieczne miasto z Kirgistanu
Zaskakujące odkrycie zostało dokonane podczas podwodnych wykopalisk prowadzonych w płytkich wodach jeziora Issyk-Kul, na głębokości 1-4 metrów. Projekt archeologiczny nad jeziorem Issyk-Kul jest realizowany w ramach wspólnego projektu badawczego Rosyjskiej Akademii Nauk i Kirgiskiej Akademii Nauk. Podwodne prace archeologiczne naukowców pozwoliły zmapować znaczną część dawnej osady, jaka znajdowała się niegdyś nad jeziorem Issyk-Kul – pośród zidentyfikowanych struktur średniowiecznego centrum handlowego znalazły się drogi, budynki publiczne oraz rozległy cmentarz.
Położona nad północno-zachodnim brzegiem jeziora Issyk-Kul średniowieczna osada Toru-Aygyr znajdowała się w kluczowym pod kątem strategicznym miejscu, gdzie przebiegała jedna z tras Jedwabnego Szlaku. Podwodna ekspedycja archeologiczna, w której uczestniczyli nurkowie oraz drony podwodne, doprowadziła do ujawnienia czterech części średniowiecznego środkowoazjatyckiego miasta Toru-Aygyr. W trakcie nurkowania zespół podwodnych archeologów, na czele którego stoją Maxim Menshikow i Valery Kolchenko, wykonał również specjalne odwierty badawcze.
W wodach jeziora Issyk-Kul naukowcy natknęli się na wykonane z wypalanej cegły ściany dawnych budynków, ruiny kamiennego młynu oraz pozostałości starannie zaprojektowanych konstrukcji architektonicznych. Przeprowadzone przez archeologów badania ujawniły, że miasto Toru-Aygyr było ważnym centrum handlowym, a w jego obrębie znajdowały się meczety, łaźnie i medresy.
Muzułmańska nekropolia z Toru-Aygyr
Pośród odsłoniętych struktur składających się na dawne średniowieczne miasto Toru-Aygyr znalazła się również muzułmańska nekropolia. Cmentarzysko zajmowało w sumie powierzchnię 14 akrów, co odpowiada około 5,7 ha. Jak stwierdzili archeolodzy pozostałości tego muzułmańskiego cmentarza są położone w strefie dziedzictwa UNESCO związanej z Jedwabnym Szlakiem.
W grobach zachowały się ludzkie szczątki, które zostały pochowane zgodnie z muzułmańskimi zwyczajami pogrzebowymi. Zostały one odsłonięte na skutek erozji wywołanej przez fale jeziora. Archeolodzy uważają, że badania laboratoryjne zidentyfikowanych szczątków dostarczą nowych informacji o pochodzeniu etnicznym oraz diecie średniowiecznych mieszkańców regionu. Źródła historyczne wskazują ponadto, że przed rozpowszechnieniem się islamu obszar ten był miejscem współistnienia wielu religii – tengryzmu, buddyzmu oraz nestoriańskiego chrześcijaństwa.
Dlaczego miasto Toru-Aygyr zniknęło z kart historii?
Historie niegdyś tętniącego życiem miasta Toru-Aygyr zakończyło wielkie trzęsienie ziemi, które w XV wieku dotknęło region jeziora Issyk-Kul. W wyniku tej potężnej katastrofy naturalnej doszło do zapadnięcia się ośrodka miejskiego na samo dno jeziora, gdzie przez stulecia było ono pokrywane warstwami osadów.
Badania archeologiczne w zatopionym mieście Toru-Aygyr jeszcze się nie zakończyły. Obecnie naukowcy analizują drewniane struktury prowadząc badania dendrochronologiczne (umożliwiające określenie daty ścięcia drewna z którego został wykonany dany budynek) oraz badania radiowęglowe, które mają na celu dokładne datowanie drewnianych belek wydobytych z terenu stanowiska, dzięki czemu będzie możliwe dokładne oszacowanie tego, kiedy konkretnie nastąpiło wielkie trzęsienie ziemi, które zakończyło historię Toru-Aygyr.
Marcin Jarzębski
