Wydanie 625 Wszystko co Najważniejsze

Nassim Nicholas TALEB
Świat, w którym żyjemy 

Siedem cech współczesnego świata przedstawił w corocznym wykładzie dla Ron Paul Institute Nassim Nicholas TALEB, światowej sławy amerykański ekonomista i filozof libańskiego pochodzenia, autor takich bestsellerów, jak „Antykruchość” czy „Czarny łabędź”.

Prof. Piotr CZAUDERNA
Tylko o jedno dziecko więcej 

Czy Polska – i szerzej świat rozwinięty – stoi w obliczu cichej katastrofy demograficznej? Spadek liczby urodzeń, zmiany kulturowe i rosnący lęk o przyszłość narodów tworzą mieszankę, której skutków możemy jeszcze w pełni nie rozumieć.

Prof. Chantal DELSOL
Dlaczego Orbán przegrał? 

Viktor Orbán przegrał. Lepiej będzie spróbować zrozumieć, dlaczego tak się stało, niż uciekać się do tych wszystkich niemal już rytualnych obelg. Węgry Orbána nie były odosobnionym przypadkiem, ale objawem szerszego zjawiska, które nie zdematerializowało się wraz z jego niedzielną porażką.

Jan ROKITA
Wyaresztować Kancelarię Prezydenta 

Wszystko wskazuje na to, iż Waldemar Żurek został wstawiony rok temu przez Donalda Tuska do ministerstwa w Alejach Ujazdowskich, aby tam, z pomocą zdeprawowanych prawników, kombinować z pozoru legalne akcje godzące w krytyków i przeciwników obecnej władzy. Albo też w zwykłych sędziów, broniących swojego statusu przed władzą, która uparła się, aby pozbawić ich prawa wykonywania zawodu.

Marek WRÓBEL
Nowy ustrój Polski. Co powinno znaleźć się w nowej konstytucji? 

Dzisiejszy ustrój centrum rządów ma dwie wady: podział władzy wykonawczej między rząd i prezydenta oraz brak podziału władzy na ustawodawczą i wykonawczą. Większość sejmowa i rada ministrów to to samo, a więc można twierdzić, że parlament uchwala rządowe ustawy dla rządu. Czyli władza stanowi prawo „pod siebie”.

Najnowszy, 75. numer „Wszystko co Najważniejsze” jest już dostępny w EMPIK-ach, Księgarni Polskiej w Paryżu oraz wysyłkowo i w prenumeracie – w Sklepie Idei.

To wydanie jest opowieścią o Polsce, która przestaje być peryferiami i zaczyna mierzyć się z własnym miejscem wśród globalnych graczy, ale też otoczeniem pełnym konfliktów i walki. Piszemy o Polsce, która nie tylko reaguje na zmiany świata, lecz coraz wyraźniej uczestniczy w ich współtworzeniu. W tym sensie numer 75. jest próbą zrobienia kroku dalej: diagnozuje rzeczywistość, ale też pyta o zdolność wejścia do pierwszej ligi państw – politycznie, kulturowo, gospodarczo i cywilizacyjnie.

Mariusz MASZKIEWICZ
Wierszalin 2.0. Magnetyczny mit Podlasia 

Dlaczego Podlasie jest tak fascynujące i pociągające? Dlaczego przyjeżdżają tu chętnie i tak licznie turyści z całego świata? Nie ma tu przecież wielkich jezior, gór, oszałamiających zamków i innych zabytków. Jest za to niepowtarzalna atmosfera. Na pograniczu świata realnego i nierealnego. Za to kochamy Podlasie, za to kochamy Wierszalin, za to cenimy tych, którzy to opisują.

Margot ROUSSEAU
Rok 1984 mówi o tym, co dzieje się z nami teraz 

Nie czytajmy ani nie oglądajmy Roku 1984 z poczuciem wyższości, że oto pochylamy się nad kimś innym, kto miał nieszczęście żyć pod totalitarnym butem. Rok 1984 to opowieść o nas i o tym, co nam grozi.

Margot ROUSSEAU
Lang, Godard i rzeczywistość ponad pogardą 

Wielkość pojawia się wtedy, gdy rzeczywistość wchodzi w miejsce projekcji, a reakcją człowieka na to nie jest pogarda. I o tym jest „Pogarda” Jean-Luca Godarda.

Jonathan HAIDT
Dlaczego głupiejemy i na siebie warczymy? 

W XX w. Ameryka rozpoznawała się jako państwo będące w awangardzie walki o bezpieczny i demokratyczny świat. W wieku XXI amerykańskie firmy technologiczne przeformułowały świat i stworzyły produkty, które jak się wydaje, niszczą demokrację, uniemożliwiają rozpoznanie wspólnych wartości. Jeżeli szybko nie wprowadzimy zasadniczych zmian, nasze instytucje, system polityczny i społeczeństwo mogą się zawalić przy okazji kolejnej dużej wojny, pandemii, krachu finansowego lub kryzysu konstytucyjnego.

STRATEGIE

Marcin ZARZECKI
Bankowość centralna dla niecierpliwych 

Narodowy Bank Polski zamknął rok 2025 stratą 35 740,5 mln zł. Czwarty rok z rzędu budżet państwa nie otrzyma wpłaty z zysku NBP. Niektóre media ogłosiły dramat. Część polityków żądała wyjaśnień. I to jest podstawowa przyczyna przygotowania niniejszego tekstu. Pragnę wyjaśnić dlaczego owe publicystyczne komentarze należy interpretować jako element wojny politycznej lub wyraz ekonomicznej ignorancji. Przy okazji pragnę pokazać, że Polska jest jednym z najbardziej typowych przypadków globalnego fenomenu, który dotknął Fed, EBC, Bundesbank i większość banków centralnych na świecie.

Maciej ŚWIRSKI Węglowa rodzinka

Maciej ŚWIRSKI Dlaczego Polska udaje, że jest energetycznym biedakiem, choć ma zasoby jak Arabia Saudyjska?

Marcin ZARZECKI Operacja Banque de France i polska doktryna SAFE 0 procent

PIĘKNO NAUKI

Prof. Ludwik PIEŃKOWSKI
ABWR czy BWRX-300? Kluczowe ryzyka wyboru reaktora jądrowego dla Polski 

Polska stoi przed strategiczną decyzją dotyczącą wyboru technologii jądrowej. Czy postawić na sprawdzony reaktor ABWR, czy na wciąż niewdrożony BWRX-300? W grze są miliardy złotych, bezpieczeństwo energetyczne i dekady funkcjonowania systemu.

Prof. Michał KLEIBER Rosnące znaczenie upowszechniania wiedzy naukowej

Prof. Michał KLEIBER Interdyscyplinarność niezbędna do skutecznego rozwiązywania współczesnych problemów

POLSKA WŁAŚNIE

Przystanek Historia
Pamięć nie na sprzedaż [PODCAST] 

W najnowszym podcaście historycznym Przystanku Historia na „Wszystko co Najważniejsze” naszym gościem jest Marzena KRUK, dyrektor Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej. Rozmawiamy o najnowszej wystawie IPN „Pamięć nie na sprzedaż”.

Jolanta PAWNIK
Dla Polski i Wrocławia. Kornel Morawiecki w 85. rocznicę urodzin 

Choć urodził się w Warszawie, a dokładniej na praskim Kamionku, dorosłe życie związał z Wrocławiem. Studia, kariera akademicka, wreszcie działalność opozycyjna pozwoliły połączyć wspaniałą historię jego życia z burzliwą najnowszą historią miasta. W maju obchodzimy 85. rocznicę urodzin założyciela Solidarności Walczącej.

Jolanta PAWNIK
Miasto w fabryce. Pafawag jako przemysłowe i społeczne centrum powojennego Wrocławia 

Na jego terenie pracowały tysiące ludzi, a życie nie kończyło się po wyjściu z hali produkcyjnej. Były tam przedszkola, przychodnie, dom kultury i własna komunikacja. Dziś odzyskuje dawny klimat.

KSIĘGARNIA

Ryszard KOZIOŁEK, Roman BIELECKI OP
Powrót do Edenu, czyli o wolnej woli. John Milton, Raj utracony 

Co by było, gdyby biblijni Adam i Ewa nie zgrzeszyli, gdyby Bóg stworzył człowieka, pozbawiając go wolnej woli i pozwalając mu wybierać wyłącznie dobro? – piszą Ryszard KOZIOŁEK, Roman BIELECKI OP.

Maciej ZAKRZEWSKI Wacław Zbyszewski i Dwudziestolecie	Jolanta SOSNOWSKA Największy z rodu Polaków
Prof. Stefan CIARA Sprowadzenie Krzyżaków. Początki brutalnej ekspansji	Ks. prof. Robert SKRZYPCZAK Historia Drogi Krzyżowej

MULTILANGUAGE

Karol POLEJOWSKI: Катынская рана 

Jan ROKITA: The Katyn Lie 

PÉPITES

Eryk Mistewicz wśród ekspertów doradzających Prezydentowi RP Karolowi Nawrockiemu

Eryk Mistewicz, prezes Instytutu Nowych Mediów wydającego m.in. kwartalnik ekspercki „Nowe Media”, miesięcznik i portal opinii „Wszystko co Najważniejsze”, tygodnik internetowy „Gazeta Na Niedzielę”, laureat m.in. Polskiego Pulitzera – Nagrody Głównej Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich, został powołany przez Prezydenta RP Karola Nawrockiego do Rady Nowych Mediów.

Katyń i Holokaust – równoczesne obchody [Nathaniel GARSTECKA]	Wymiar emocjonalny wciąż pozostaje niepoznanym aspektem sztucznej inteligencji [Serge TISSERON]
Prehistoryczny mega-rekin odkryty w Australii. Żył na długo przed megalodonem	Terraformacja Marsa coraz bliżej? Naukowcy wskazują, jak można ocieplić Czerwoną Planetę