Wydanie 634 Wszystko co Najważniejsze

Prof. Chantal DELSOL
Sprawa Lyhanny i francuski bunt moralny 

Sprawa Lyhanny błyskawicznie stała się jednym z najważniejszych tematów francuskiej debaty publicznej. Wstrząs wywołany śmiercią dziewczynki uruchomił nie tylko dyskusję o błędach wymiaru sprawiedliwości, ale także o moralnych fundamentach państwa. W kraju przygotowującym się do wyborów prezydenckich w 2027 roku pytania o bezpieczeństwo dzieci, odpowiedzialność instytucji i granice pobłażliwości wobec przestępców mogą okazać się ważniejsze niż wiele tradycyjnych sporów politycznych. 

Paulina MATYSIAK
Ile naprawdę zarabia się w ochronie zdrowia? 

Publiczna ochrona zdrowia wymaga przejrzystości. Pacjenci mają być traktowani równo, a pracownicy medyczni zasługują na uczciwą debatę o warunkach pracy i płacy. Dane zagregowane chronią prywatność, ale pozwalają kontrolować reguły. I właśnie o te reguły dziś chodzi.

Prof. Jerzy MIZIOŁEK
Abakanowicz i Rycerze Króla Artura 

Baśniowe w charakterze dzieło Magdaleny Abakanowicz (tak jak film Indiana Jones i ostatnia krucjata) miało być – o czym pisaliśmy 10 czerwca – zaczątkiem Parku Rzeźb przy Muzeum Narodowym w Warszawie. W przeciwieństwie trudnej do prezentacji „Kompozycji pionowej” Stażewskiego „Rycerze Króla Artura” zostały Muzeum przyznane, ale do dziś nie doszło do ich translacji.

Matthew Harvey SANDERS
Kościół jako arka dla świata po erze pracy 

Sztuczna inteligencja może stworzyć hymn, ale nie potrafi się radować. Potrafi błyskawicznie wygenerować diagnozę, ale nigdy nie zaoferuje cichej, przemieniającej mocy obecności.

Najnowszy, 75. numer „Wszystko co Najważniejsze” jest już dostępny w EMPIK-ach, Księgarni Polskiej w Paryżu oraz wysyłkowo i w prenumeracie – w Sklepie Idei.

To wydanie jest opowieścią o Polsce, która przestaje być peryferiami i zaczyna mierzyć się z własnym miejscem wśród globalnych graczy, ale też otoczeniem pełnym konfliktów i walki. Piszemy o Polsce, która nie tylko reaguje na zmiany świata, lecz coraz wyraźniej uczestniczy w ich współtworzeniu. W tym sensie numer 75. jest próbą zrobienia kroku dalej: diagnozuje rzeczywistość, ale też pyta o zdolność wejścia do pierwszej ligi państw – politycznie, kulturowo, gospodarczo i cywilizacyjnie.

Karol NAWROCKI
Dlaczego zdecydowałem o odebraniu Wołodymyrowi Zełenskiemu Orderu Orła Białego 

Dzisiejsza decyzja ma nie tylko charakter symboliczny. Jest również sygnałem ostrzegawczym. Są granice, których w relacjach polsko–ukraińskich przekraczać nie wolno. Jest także apelem do naszych sąsiadów: wróćcie na drogę prawdy i wzajemnego szacunku

Agnieszka JĘDRZAK
Kawalerowie najwyższego polskiego orderu nie powinni traktować Polski instrumentalnie ani wykonywać wobec nas wrogich gestów. O polityce odznaczeniowej Prezydenta RP 

Polityka odznaczeniowa nie ogranicza się wyłącznie do honorowania zasłużonych osób, lecz obejmuje również troskę o autorytet i znaczenie najwyższych wyróżnień państwowych w zmieniających się realiach politycznych, społecznych i historycznych. Proces ten wspiera Biuro Odznaczeń i Nominacji Kancelarii Prezydenta RP, które nadzoruję jako Minister w Kancelarii Prezydenta RP.

Maciej ŚWIRSKI
Wołyń. Słowo, którego Ukraina nie potrafi wypowiedzieć 

Spór o dekret Zełenskiego, nadający jednostce wojskowej imię „Bohaterów UPA”, tylko z pozoru dotyczy pamięci. W istocie zderzają się w nim dwa odmienne aparaty epistemiczne: polski, który umie odróżnić cześć dla sprawy od osądu czynu, i ukraiński, w którym ta przegroda została historycznie uszkodzona. Źródła tej różnicy sięgają głęboko w dzieje obu narodów i przesądzają o przyszłości ich wzajemnych relacji.

Jan ROKITA
Pamięć o Wołyniu 

List Trzynastu wybitnych Ukraińców zaczynał się od szlachetnej „prośby o wybaczenie za popełnione zbrodnie i krzywdy”. Zwracali się do nas z prośbą, byśmy nazbyt pryncypialnie nie podejmowali „jakichkolwiek niewyważonych deklaracji politycznych” w kolejną rocznicę Rzezi Wołyńskiej.

Prof. Jacek HOŁÓWKA
Wołyń. Wybaczenie czy zapomnienie? 

Można oczekiwać od historyków i polityków, że zgodzą się wspólnie opisać zasadniczy dylemat i odnieść do kilku kwestii. Czy śmierć stu tysięcy Polaków realnie przybliżała niepodległość Ukrainy? Kiedy ta niepodległość została efektywnie zdobyta? Czy można ją było osiągnąć w inny sposób? I czy teraz możemy wreszcie powiedzieć sobie prawdę na ten temat? 

Prof. Marek KORNAT
Prawda o Wołyniu leży w interesie Polski i Ukrainy 

Jak rozmawiać dziś o rzezi wołyńskiej, by nie wspierać rosyjskiej propagandy, a jednocześnie nie porzucić prawdy i pamięci o ofiarach zbrodni? 

Rafał LEŚKIEWICZ
Niezabliźnione rany 

„Krwawa niedziela” 11 lipca 1943 roku to symbol cierpienia niewinnych ludzi, sąsiadów, członków rodzin, braci i sióstr, mordowanych w okrutny sposób siekierami, widłami, toporami. Bestialsko, bez żadnych zahamowań, w imię chorej ideologii, zniewalającej umysły tysięcy Ukraińców.

STRATEGIE

Michał KURTYKA
Europa Środkowa odzyskała podmiotowość. Teraz musi nauczyć się ją wykorzystać 

Można mieć terminale i nie mieć wpływu na ceny. Można mieć dywersyfikację dostaw i nadal być cenobiorcą wobec dostawców, którzy swoje rynki organizują lepiej. Można być – jak Europa Środkowa od lat – na peryferiach decyzji o tym, jak wygląda europejski rynek energii, a nie w jego centrum. Zmiana tego stanu rzeczy nie wymaga nowych rur. Wymaga nowej ambicji.

Andreas KAJZER Dyktat narracji. Kto ma prawo opowiadać przeszłość i teraźniejszość Europy?

Michał KURTYKA Hotel Pera i nowe centrum świata

Prof. Wacław GUDOWSKI Realizm ma znaczenie. O tym, czego polska debata energetyczna nie może pominąć

PIĘKNO NAUKI

Narendra MODI
Pięć filarów współpracy Indii i Europy 

W dzisiejszym świecie, w którym panuje niepewność, łańcuchy dostaw znajdują się pod presją, narasta konkurencja technologiczna, a zarówno bezpieczeństwo energetyczne, jak i działania na rzecz klimatu stoją wobec wyzwań. Indie i Europa mogą razem być mocnymi filarami stabilności, zrównoważenia oraz wspólnego dobrobytu.

Prof. Michał KLEIBER Czy rankingi uczelni są potrzebne?

Prof. Michał KLEIBER Cyfryzacja ludzkiego ciała

POLSKA WŁAŚNIE

Przystanek Historia
Zakończono prace poszukiwawcze w Hucie Pieniackiej [PODCAST] 

W najnowszym podcaście historycznym Przystanku Historia na „Wszystko co Najważniejsze” naszym gościem jest dr hab. Krzysztof SZWAGRZYK wiceprezes Instytutu Pamięci Narodowej kierujący Biurem Poszukiwań i Identyfikacji. Rozmawiamy o poszukiwaniach w Hucie Pieniackiej, o Zbrodni Wołyńskiej.

Przystanek historia
Bulbowcy kontra banderowcy. Ataman Taras Bulba-Borowec i powstanie UPA [PODCAST] 

W najnowszym podcaście historycznym Przystanku Historia na „Wszystko co Najważniejsze” naszym gościem jest prof. dr hab. Mirosław SZUMIŁO z Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej. Rozmawiamy o Zbrodni Wołyńskiej.

Jolanta PAWNIK
Jak średniowieczny Wrocław przeżył najsilniejsze trzęsienie ziemi 

Na początku czerwca 1443 roku mieszkańcy Wrocławia przeżyli wydarzenie, którego nie potrafili wyjaśnić ani ówcześni kronikarze, ani uczeni. Choć region ten wielokrotnie doświadczał później ruchów tektonicznych, to właśnie trzęsienie ziemi z 5 czerwca 1443 roku ciągle inspiruje historyków i badaczy.

KSIĘGARNIA

Tomasz z AKWINU
O władzy 

„Dzieła mniejsze: traktaty” to zbiór pięciu krótkich, acz kluczowych tekstów filozoficzno-teologicznych św. Tomasza z Akwinu.

Gudula WALTERSKIRCHEN Kto powinien rządzić. Platon i kolebka demokracji	Prof. Wojciech ROSZKOWSKI Trzynaście kolonii po 1763 roku
Fabrice HADJADJ Wąż w kształcie znaku zapytania	Trent HORN „Dyskryminacja” osób LGBT

MULTILANGUAGE

Mateusz SZPYTMA: L’Aumônerie des agriculteurs dans l’archidiocèse de Cracovie entre 1982 et 1990. 

Mateusz SZPYTMA: The fate of the Ulma family. And the the hidden Jewish families the Goldmans, the Didners and the Grünfelds Jews concealed by them 

PÉPITES

Po Macronie każdy chce zostać prezydentem Francji

Czy Emmanuel Macron zmienił sposób dochodzenia do władzy we Francji? Analiza pokazuje, dlaczego wybory prezydenckie we Francji 2027 są nie tylko walką o Pałac Elizejski, ale także testem przyszłości francuskiego systemu politycznego.

Jeśli zaniedbamy nauczanie przedmiotów ścisłych, pozostaniemy widzami przyszłości, która będzie się pisać bez nas [Yves BRÉCHET i Joachim Le FLOCH-IMAD]	Riccardo POZZO ostrzega przed sztuczną inteligencją, która zacznie udawać człowieka [”Le Figaro”]
Jak zważyć galaktyki? Z pomocą mogą przyjść pulsary	Prehistoryczne gady morskie i ich niezwykłe interakcje. Skamieniałość uchwyciła moment ataku sprzed 160 mln lat