Eyeliner do oczu sprzed blisko 3 tys. lat. Niezwykłe odkrycie w Iranie

Eyeliner

Licząca blisko 3 tys. lat kredka do oczu oraz eyeliner zostały odkryte w trakcie prac archeologicznych realizowanych na terenie stanowiska Kani Koter w północno-zachodnim Iranie. Naukowcy zidentyfikowali czarny starożytny eyeliner w grobach z epoki żelaza. Oprócz samego przedmiotu kosmetycznego badacze odkryli ślady dawnego kosmetyku za sprawą którego już kilka tysięcy lat temu kobiety malowały swoje oczy. Receptura kosmetyku składała się z grafitu i tlenku manganu. Jak więc widać współczesne formuły kosmetyczne mają korzenie sięgające starożytnych czasów.

Kosmetyk do oczu sprzed 3 tys. lat

.Podczas ostatnich prac badawczych prowadzonych na cmentarzysku z epoki brązu w północno-zachodnim Iranie archeolodzy odkryli starożytną kredkę do oczu i pojemniczek na produkt kosmetyczny wykorzystywany przez kobiety do podkreślania powiek. Za sprawą analizy chemicznej  naukowcom udało się także dokładnie określić jaka była receptura tego starożytnego kosmetyku do oczu, jakim swoje wdzięki podkreślały niegdyś asyryjskie kobiety, informuje portal „Arkeonews„.

Określenie samej receptury kosmetyku było możliwe, dzięki obecności pozostałości tej substancji, jakie wykryto na liczących blisko 3 tys. lat dwóch przedmiotach, tj.: starożytnym eyelinerze, który bardziej precyzyjnie można określić jako kohl, oraz pojemniku na sam kosmetyk. Wiekowe przybory zostały wydobyte z pochodzącego z epoki brązu cmentarzyska Kani Koter, które znajduje się na terenie irańskiego Kurdystanu.  Kosmetyczne przedmioty zostały wykryte w grobowcach datowanych na IX-VII wieku p.n.e.

Mapa ukazująca położenie stanowiska Kani Koter. Map. A. Squitieri.

Czym kobiety malowały oczy w starożytności?

.Nekropolia Kani Koter w okresie odpowiadającym tym znaleziskom znajdowała się na rubieżach Imperium Asyryjskiego. Naukowcy, którzy określili formułę kosmetyku wykorzystywanego przez asyryjskie kobiety podkreślili, że przepis na ten produkt miał zupełnie innowacyjny charakter, gdyż w najmniejszej mierze nie zawierał tak powszechnego w bliskowschodnich kosmetykach z analogicznego okresu ołowiu.

Fot. Pojemniki na kosmetyki oraz przybory kosmetyczne ze stanowiska Kani Koter.

Niezwykłe odkrycie zostało dokonane przez międzynarodowy zespół naukowców na czele którego stoi dr Silvii Amicone z Uniwersytetu w Tybindze. Specjaliści realizujący badania na cmentarzysku Kani Koter oprócz samych akcesoriów kosmetycznych odkryli pozostałości czarnego proszku do malowania oczu. Środek ten był wytwarzany z naturalnego grafitu, tlenku manganu. Co ważne naukowcy nie wykryli w tym preparacie kosmetycznym żadnych śladów ołowiu, ani materiałów organicznych. Starożytny eyeliner za sprawą połączenia takich substancji nie tylko sprawiał, iż powieki oczu stawały się połyskujące, ale również sprawiał, iż miały one widocznymetaliczny efekt – dzięki czemu oczy asyryjskich arystokratek mieniły się niczym metal.  

.„Zamiast ołowiu, który był powszechnym składnikiem kosmetyków używanych w Mezopotamii i Egipcie, ta społeczność opracowała unikalną recepturę, w której wykorzystywano lokalnie pozyskiwane minerały”  – stwierdziła dr Silvii Amicone. Wyniki najnowszego badania zostały opublikowane w czasopiśmie naukowym „Archaeometry”. Ta niedawna publikacja poszerza naszą wiedzę na temat kobiecych praktyk upiększających w epoce żelaza.

Marcin Jarzębski

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 20 lipca 2025
Rys. Uniwersytet w Tybindze/rysunek przedstawia mieszkankę Imperium Asyryjskiego nakładającą na oczy starożytny eyeliner.