Fenicjanie kolonizowali interior Anatolii? Pierwsze takie odkrycie w Oluz Höyük

W trakcie badań archeologicznych prowadzonych na terenie stanowiska Oluz Höyük w prowincji Amasya w  północno-środkowej Turcji odkryli przedmioty i artefakty, które były dziełem Fenicjan. Okazuje się tym samym, iż fenicki świat był dużo większy niż do tej pory przypuszczali badacze. 

Fenicki świat obejmował interior Anatolii

.Pośród najbardziej zaskakujących i kunsztownie wykonanych znalezisk ujawnionych podczas ostatniego sezonu wykopalisk archeologicznych w Oluz Höyük znalazły się szklane koraliki przedstawiające brodate ludzkie twarze. Te przedmioty i inne artefakty wydobyte na terenie stanowiska Oluz Höyük mają fenickie pochodzenie. Zdaniem archeologów najprawdopodobniej pochodzą one dokładnie z samej Kartaginy, czyli centrum fenickiego świata przez większość pierwsze połowy I tysiąclecia p.n.e. Oprócz koralików badacze natrafili na pochówki niemowląt.

Archeolodzy stwierdzili w rozmowie z mediami, że odsłonięte przez nich na terenie Oluz Höyük koraliki ukazujące ludzkie twarze, które zostały pomalowane na niebiesko, są pierwszym takim znaleziskiem w swoim rodzaju. Unikatowy charakter tego znaleziska ma związek z tym, iż są to pierwsze takie znane fenickie artefakty, które zostały odkryte w samej głębi, interiorze Anatolii. Odkrycie to tym samym oznacza, iż fenicki świat lub fenickie wpływy kulturowe rozciągały się na dużo większym obszarze niż do tej pory przypuszczano.

Jak poinformował stojący na czele zespołu archeologów prowadzących wykopaliska w Oluz Höyük, prof. dr Şevket Dönmeza z Uniwersytetu w Stambule, najnowsze znaleziska pochodzą z terenu świątyni poświęconej starożytnej anatolijskiej bogini płodności Kubabą, która była hetyckim odpowiednikiem frygijskiej i greckiej bogini Kybele. Już sama świątynia wykazuje wyraźne podobieństwa architektoniczne do świątyń aramejskich i fenickich we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego.

„Plan świątyni został zbudowany na planie, który bardzo przypomina sanktuaria aramejsko-fenickie. Fenicjanie byli ludem semickim, który mieszkał wzdłuż wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego, a później rozprzestrzenił swoją kulturę i sieci handlowe na obszarze całego Morza Śródziemnego. Odnalezienie ich śladów tak daleko w środkowej Anatolii jest naprawdę niezwykłe” – wyjaśnił prof. Şevket Dönmez.

Ekspert potwierdził, że pośród najbardziej cennych zabytków odkopanych podczas ostatniego sezonu wykopalisk w Oluz Höyük znalazły się małe szklane koraliki z ludzkimi twarzami, stylistycznie wykazujące związki z fenickim miastem-państwem Kartaginą. Takie koraliki, często interpretowane jako amulety, były szeroko sprzedawane w starożytności. Artefakty tego typu są przykładem kunsztownego fenickiego rzemiosła i rozwiniętych połączeń morskich. Ich obecność w Oluz Höyük sugeruje, że miejsce to było częścią dalekosiężnych szlaków handlowych, które niegdyś rozciągały się od Lewantu po Afrykę Północną i dalej.

.Równie niezwykłym znaleziskiem okazało się osiem pochówków niemowląt, których szczątki zostały starannie umieszczone w ceramicznych naczyniach. Każde z naczyń zostało rozmieszczone w określonym odstępie względem siebie na terenie świętego obszaru. „Te pochówki niemowląt w naczyniach nie przypominają żadnej z dotychczas udokumentowanych praktyk pogrzebowych w Anatolii. Ich forma i rozmieszczenie są zgodne z tradycjami pogrzebowymi znanymi z kontekstu fenickiego” – powiedział prof. Şevket Dönmez.

Marcin Jarzębski