Norwegia przejmuje największe złoża metali ziem rzadkich w Europie
Norweska minister przemysłu Cecilie Myrseth ogłosiła 22 kwietnia 2026 r. w Oslo przejęcie przez państwo odpowiedzialności za największe w Europie złoże metali ziem rzadkich Fensfeltet. Podkreśliła, że jego eksploatacja może zmniejszyć zależność partnerów Norwegii od Chiny.
Surowce jako polityka bezpieczeństwa
Decyzja oznacza zastosowanie państwowego planu zagospodarowania dla złoża. Planowanie budowy i eksploatacji przejmie rząd, aby przyspieszyć realizację przedsięwzięcia uznanego za strategiczne dla bezpieczeństwa gospodarczego i przemysłowego.
– Polityka surowcowa jest również polityką bezpieczeństwa i gotowości kryzysowej. Europa potrzebuje większego dostępu do własnych zasobów krytycznych surowców, a zależność od państw spoza kręgu współpracy bezpieczeństwa jest zbyt duża – powiedziała Cecilie Myrseth.
Fensfeltet znajduje się w gminie Nome w regionie Telemark i jest uznawane za największe potwierdzone złoże metali ziem rzadkich w Europie. W 2024 r. projekt zyskał rozgłos po publikacji pierwszych szerokich szacunków dotyczących zasobów. W marcu 2026 r. ich wielkość podniesiono o około 80 proc. wobec wcześniejszych danych, wzmacniając znaczenie inwestycji dla europejskiego rynku surowców krytycznych.
Ambicje produkcyjne i europejski kontekst
Spółka Rare Earths Norway, rozwijająca Fensfeltet, podała, że chce rozpocząć produkcję pod koniec 2031 r. Rok później wydobycie neodymu i prazeodymu ma osiągnąć ok. 800 ton, czyli ok. 5 proc. obecnego popytu Unii Europejskiej na te surowce.
– Szybkie uruchomienie wydobycia w Fensfeltet może mieć znaczenie nie tylko dla Norwegii, lecz także dla naszych partnerów i sojuszników, którzy chcą ograniczyć zależność od Chin w dostępie do strategicznych surowców – dodała minister Cecilie Myrseth.
.Metale ziem rzadkich są wykorzystywane m.in. w silnych magnesach stosowanych w samochodach elektrycznych, turbinach wiatrowych, robotach, smartfonach oraz systemach obronnych. Dziś to Chiny kontrolują większość globalnego wydobycia i przetwórstwa, co nadaje decyzji Oslo wyraźny wymiar geopolityczny.
PAP/Mieszko Czarnecki/MJ
