Wydanie 626 Wszystko co Najważniejsze

Jan ROKITA
Dziura Domańskiego 

To długie rządy prawicy skłoniły nas do przyjęcia za pewnik, iż wydatki państwa, zwłaszcza na cele społeczne, mogą rosnąć cały czas i bez ograniczeń. Tyle tylko że dużo mniej chętnie pamiętamy o tym, że zwłaszcza rząd Mateusza Morawieckiego mógł sobie pozwolić, przynajmniej do jakiegoś czasu, na taką politykę, gdyż dzięki sprawnemu przeciwstawieniu się rozpasanym mafiom podatkowym radykalnie podniósł ściągalność podatków i w ten sposób zabezpieczył Polskę przed nadmiernym deficytem. 

Prof. Michał KLEIBER
Świat postprawdy przyczyną rosnącej społecznej polaryzacji 

Polaryzacja społeczna nie jest jakimś pojęciem abstrakcyjnym, ale ma wymierne konsekwencje niszczące ludzką wspólnotę. Generuje poważny spadek zaufania społecznego, a w szczególności zaufania do demokratycznych instytucji, takich jak parlament, sądy, służby publiczne czy komisje wyborcze. Podważa to skuteczność funkcjonowania systemów demokratycznych, powodując m.in. narastanie przewag gospodarczych i militarnych państw autokratycznych.

Prof. Chantal DELSOL
Jeśli nie edukuje się dzieci,demokracja liberalna kończy się przemocą 

Najbardziej elementarny obowiązek moralny polega na poszanowaniu nie tylko jednostek w ich różnorodności, ale także całych kultur. Nie chodzi o to, że istnieje jakaś kultura, w której panuje inne, specyficzne podejście do edukacji, ale o to, że jest ono niekompatybilne z pojęciem edukacji w naszym modelu demokratycznym i że może je podkopywać. Bo gdy przestępczość będzie rosła, będziemy bardziej skłonni, z braku innych rozwiązań, do przekształcania naszej demokracji w ustrój autorytarny – jedyny zdolny położyć kres codziennym zabójstwom.

Jan ŚLIWA
Pułapki liberalizmu 

W liberalizmie pojęcie „liberalizm” jest świętością, a „demokracja nieliberalna (illiberalna)” należy do najgorszych wyzwisk, podobnie jak „prawicowy populizm”. Kwestionowanie wyższości liberalizmu jest myślozbrodnią.

Maciej ŚWIRSKI
Daty kwietniowe. Ślady polskiego losu 

Tych kilka dni z końca kwietnia nie tworzy kalendarza rocznic. Jest to raczej skrócona antropologia polskiego losu, w której świadectwo u źródła przechodzi w formę z niego wyrastającą, forma zaś wystawia się na próbę wolności skażonej przez język zdrady, a nad wszystkim trzyma się albo upada ciężar ziemi, bez którego duch nie ma gdzie zamieszkać. 

Tomasz KOZŁOWSKI
Ostatnia bitwa prymasa 

Kardynał Stefan Wyszyński od sierpnia 1980 roku wspierał rolników w staraniach o rejestrację swoich związków zawodowych – było to równoznaczne z rzuceniem wyzwania nie tylko władzom komunistycznym w Polsce, ale także samej Moskwie.

Najnowszy, 75. numer „Wszystko co Najważniejsze” jest już dostępny w EMPIK-ach, Księgarni Polskiej w Paryżu oraz wysyłkowo i w prenumeracie – w Sklepie Idei.

To wydanie jest opowieścią o Polsce, która przestaje być peryferiami i zaczyna mierzyć się z własnym miejscem wśród globalnych graczy, ale też otoczeniem pełnym konfliktów i walki. Piszemy o Polsce, która nie tylko reaguje na zmiany świata, lecz coraz wyraźniej uczestniczy w ich współtworzeniu. W tym sensie numer 75. jest próbą zrobienia kroku dalej: diagnozuje rzeczywistość, ale też pyta o zdolność wejścia do pierwszej ligi państw – politycznie, kulturowo, gospodarczo i cywilizacyjnie.

Prof. Piotr CZAUDERNA
Dlaczego potrzebujemy sztuki? 

Nasza potrzeba piękna wynika z naszej metafizycznej kondycji i poszukiwania harmonii z innymi, a także z samymi sobą, nawet jeśli tu i teraz nie jest to do końca możliwe. Jak pisze Roger Scruton, piękno jest wartością najwyższą – czymś, do czego dążymy dla niego samego, i dla tego dążenia nie potrzeba dalszych uzasadnień.

Prof. Martha C. NUSSBAUM
O przyjaźni i starzeniu się 

Katon twierdzi, że starość pod wieloma względami przewyższa wcześniejsze etapy życia ze względu na jakość rozmów, które ludzie z reguły w tym czasie odbywają.

Prof. Jacek KORONACKI
O chrześcijańskiej odnowie USA jeszcze słów kilka 

Jeszcze w czasie prezydentury Joe Bidena środowiska konserwatywne w USA – przy czym pojęcie konserwatyzmu należy tu rozumieć szeroko – przygotowały program gruntownej reformy państwa pod kierunkiem prezydenta kolejnego, republikanina.

Prof. Francis FUKUYAMA
Awaria świata 

Coraz więcej osób zdaje sobie sprawę, że nowoczesna technologia stworzyła coś w rodzaju potwora. To system komunikacji, który omija niegdyś autorytatywne instytucje, tworzące demokratyczny dyskurs i zapewniające obywatelom wspólną bazę rzetelnej wiedzy, nad którą mogliby się gremialnie zastanawiać.

STRATEGIE

Marcin ZARZECKI
Bankowość centralna dla niecierpliwych 

Narodowy Bank Polski zamknął rok 2025 stratą 35 740,5 mln zł. Czwarty rok z rzędu budżet państwa nie otrzyma wpłaty z zysku NBP. Niektóre media ogłosiły dramat. Część polityków żądała wyjaśnień. I to jest podstawowa przyczyna przygotowania niniejszego tekstu. Pragnę wyjaśnić dlaczego owe publicystyczne komentarze należy interpretować jako element wojny politycznej lub wyraz ekonomicznej ignorancji. Przy okazji pragnę pokazać, że Polska jest jednym z najbardziej typowych przypadków globalnego fenomenu, który dotknął Fed, EBC, Bundesbank i większość banków centralnych na świecie.

Maciej ŚWIRSKI Węglowa rodzinka

Maciej ŚWIRSKI Dlaczego Polska udaje, że jest energetycznym biedakiem, choć ma zasoby jak Arabia Saudyjska?

Marcin ZARZECKI Operacja Banque de France i polska doktryna SAFE 0 procent

PIĘKNO NAUKI

Prof. Michał KLEIBER
Cyfryzacja ludzkiego ciała 

Jeśli internet ciał nie będzie starannie zarządzany, może stać się narzędziem kontroli i dominacji, silnie wpływając na funkcjonowanie całego społeczeństwa – pisze prof. Michał KLEIBER.

Prof. Ludwik PIEŃKOWSKI ABWR czy BWRX-300? Kluczowe ryzyka wyboru reaktora jądrowego dla Polski

Prof. Michał KLEIBER Rosnące znaczenie upowszechniania wiedzy naukowej

POLSKA WŁAŚNIE

Przystanek Historia
Jak wycofywano wojska sowieckie z Polski [PODCAST] 

W najnowszym podcaście historycznym Przystanku Historia na „Wszystko co Najważniejsze” naszym gościem jest dr Tomasz Kozłowski z Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej. Rozmawiamy o ważnym wydarzeniu w najnowszej historii Polski – wycofywaniu wojsk sowieckich w początkach lat 90. XX wieku.

Jolanta PAWNIK
Helena Krzemieniewska – pionierka wrocławskiej mikrobiologii 

Kiedy większość osób myśli o emeryturze, ona zaczynała wszystko od nowa. Helena Krzemieniewska miała 67 lat, gdy zrobiła doktorat i zaczęła budować naukę w powojennym Wrocławiu.

Jolanta PAWNIK
Zdzisław Bubnicki. Twórca wrocławskiej szkoły systemów sterowania i informatyki 

Karierę naukową zaczynał w świecie, w którym komputerów jeszcze właściwie nie znano, ale jego badania pomogły stworzyć mechanizmy do uczenia maszyn podejmowania decyzji. Wybitny naukowiec i niestrudzony organizator był jednym z najważniejszych polskich badaczy tej dziedziny.

KSIĘGARNIA

Prof. Jacek KORONACKI
Między obłędem a trwaniem 

Pytaniem — na które odpowiedzą przyszłe pokolenia — jest, czy Zachód obroni rdzeń swojej kultury chrześcijańskiej. Człowiek Zachodu winien pragnąć jej zachowania, jeśli chce żyć godnie we wspólnocie wiążącej pokolenia. Ale nieustająco i konsekwentnie ogłupiany przez wiele już dekad coraz słabiej rozumie to swoje pragnienie i coraz częściej popada w acedię.

Bp Robert BARRON Cztery zasady modlitwy	Ryszard KOZIOŁEK, Roman BIELECKI OP Powrót do Edenu, czyli o wolnej woli. John Milton, Raj utracony
Maciej ZAKRZEWSKI Wacław Zbyszewski i Dwudziestolecie	Jolanta SOSNOWSKA Największy z rodu Polaków

MULTILANGUAGE

Jolanta PAWNIK: Helena Krzemieniewska – a pioneer of microbiology in Wrocław 

Jolanta PAWNIK: Pour la Pologne et pour Wrocław – 85e anniversaire de la naissance de Kornel Morawiecki 

PÉPITES

Pojawienie się sztucznej inteligencji stanowi kres ery Gutenberga [Bruno PATINO i Stéphane BRETON]

Bruno Patino jest prezesem telewizji ARTE, autorem książki „Le temps de l’obsolescence humaine”. Stéphane Breton jest antropologiem, kierownikiem badań w École des hautes études en sciences sociales w Paryżu. W wywiadzie dla dziennika „Le Figaro” analizują sposób, w jaki sztuczna inteligencja przekształca postrzeganie świata i zbiorowości przez jednostkę.

Rassemblement National – jaka strategia na rok 2027? [Nathaniel GARSTECKA]	„Szukając pocieszenia”. Wystawa Kazimierza Królika w Muzeum Archidiecezji Warszawskiej [Joanna WINNICKA-GBUREK]
Nowa metoda wykrywania życia poza Ziemią. Czy dzięki niej odnajdziemy obcych?	Smartfony wypierają książki. Młodzi we Francji czytają tylko 18 minut dziennie