Gdzie tytanozaury składały jaja?

tytanozaury

Ponad 250 fragmentów skorupek jaj odkrytych w Patagonii wskazuje, że tytanozaury zakładały gniazda znacznie dalej na południe, niż dotychczas sądzono. Znalezisko pochodzi z końca kredy i dostarcza nowych informacji o sposobie inkubowania jaj przez te olbrzymie gady.

Tytanozaury zakładały gniazda na południu Patagonii

.W czasie nowego badania naukowcy pod kierownictwem Koheia Tanaki z University of Tsukuba odkryli w najbardziej na południe wysuniętej części Patagonii w Argentynie ponad 250 fragmentów skorupek jaj dinozaurów. Znalezisko pochodzi z końca kredy i wskazuje, że olbrzymie dinozaury o długich szyjach, znane jako tytanozaury, gniazdowały znacznie dalej na południe, niż dotychczas sądzono. Wcześniejsze odkrycia sugerowały, że te prehistoryczne zwierzęta wybierały miejsca lęgowe położone znacznie dalej na północ. Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie „Royal Society Open Science”.

Zdaniem paleontologów znaleziska te dostarczają pierwszych dowodów na gniazdowanie tytanozaurów na stosunkowo wysokich szerokościach geograficznych. Odkrycie pozwala również lepiej zrozumieć, w jaki sposób te olbrzymie gady mogły utrzymywać ciepło swoich jaj w chłodnym środowisku.

Miejsce gniazdowania znajdowało się bardzo daleko na południu

.Naukowcy zbadali 255 fragmentów skorupek zebranych w formacji Chorrillo w najbardziej na południe wysuniętej części Patagonii w Argentynie w 2020 i 2024 roku. Geolodzy datowali formację na późny mastrycht, czyli okres przypadający blisko końca kredy. Analizy wykazały, że fragmenty skorupek odpowiadają typowi skamieniałych jaj określanemu jako Fusioolithus. Ich budowa wskazywała, że prawdopodobnie należały do tytanozaurów.

Miejsce gniazdowania znajdowało się pod koniec kredy na około 55–60° szerokości geograficznej południowej, znacznie dalej na południe niż większość wcześniej znanych miejsc, w których tytanozaury składały jaja. Naukowcy oszacowali, że średnia roczna temperatura w tym regionie wynosiła wówczas od około 12 do 14,5°C.

Skorupki jaj wskazują na sposób inkubacji

.Paleontolodzy przeanalizowali kształt, grubość i rozmieszczenie porów w odnalezionych fragmentach. Następnie porównali te cechy ze znanymi jajami dinozaurów, aby ustalić, w jaki sposób mogły być zbudowane gniazda. Gęste rozmieszczenie porów na skorupkach odpowiadało cechom jaj dinozaurów, które, jak uważają badacze, były zakopywane podczas inkubacji.

Zdaniem naukowców analiza budowy skorupek dostarczyła ważnych wskazówek dotyczących tego, w jaki sposób dinozaury te budowały gniazda i inkubowały jaja.

Naukowcy wyjaśniali, że jaja zakopane w podłożu wymagały większej liczby porów, aby tlen mógł docierać do rozwijających się zarodków przez glebę i roślinność. Badacze zasugerowali również, że źródłem ciepła potrzebnego do rozwoju mogła być rozkładająca się roślinność. Gniazda w formie kopców mogły dzięki temu zapewniać odpowiednią temperaturę bez konieczności ogrzewania jaj przez światło słoneczne.

Roślinność mogła dostarczać ciepła jajom

.Paleontolodzy zakładają, że wysoka porowatość skorupek sugerowała, iż jaja były inkubowane w gniazdach przykrytych roślinnością, a ciepło potrzebne do ich rozwoju pochodziło z jej rozkładu. Jednak dotychczas nie odnaleziono kompletnych jaj ani nienaruszonych gniazd, dlatego naukowcy nie mogą jednoznacznie ustalić, w jaki sposób te dinozaury inkubowały swoje jaja.

Emil Gołoś

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 13 listopada 2026
Fot. Ilustracja wygenerowana przez AI.