Sojusz czasu niepewności. Jak NATO odpowiada na działania Rosji i zagrożenia globalne
Mark RUTTE
Silna więź transatlantycka pozostaje kluczowa w czasach globalnej niepewności. Ameryka Północna i Europa zawsze były silniejsze razem w NATO – będziemy nadal zapewniać sobie bezpieczeństwo w coraz bardziej niebezpiecznym świecie – twierdzi Mark RUTTE
.W 2025 roku NATO rozpoczęło nowy rozdział. Podjęliśmy ważne decyzje i zdecydowane działania, aby bronić Sojuszu Północnoatlantyckiego, chronić nasz styl życia i zapewnić bezpieczeństwo miliardowi ludzi po obu stronach Atlantyku.
Staliśmy się silniejsi w obliczu niebezpiecznej i złożonej sytuacji, charakteryzującej się wieloma zagrożeniami i wyzwaniami. Rosja pozostaje najpoważniejszym i najbardziej bezpośrednim zagrożeniem dla naszego bezpieczeństwa oraz dla pokoju i stabilności w obszarze euroatlantyckim. Jej brutalna agresja przeciwko Ukrainie, trwająca już piąty rok, jest wspierana przez Chiny, Koreę Północną, Iran i Białoruś. Rywalizacja strategiczna rośnie, terroryzm pozostaje trwałym zagrożeniem dla NATO, a nasze południowe sąsiedztwo jest niestabilne. NATO zachowuje czujność i będzie nadal zapewniać bezpieczeństwo naszej wspólnocie.
W ciągu 2025 roku Rosja testowała Sojusz, stając się coraz bardziej nieostrożna, między innymi poprzez naruszenia przestrzeni powietrznej, sabotaż oraz złośliwe działania cybernetyczne. Odpowiedź NATO na prowokacje Rosji była szybka, jasna i zdecydowana. Aby chronić krytyczną infrastrukturę sojuszników na morzu, uruchomiliśmy Baltic Sentry. Aby zwiększyć naszą czujność oraz wzmocnić odstraszanie i obronę na wschodniej flance, powołaliśmy również Eastern Sentry. Posiadanie większych sił na lądzie, morzu i w powietrzu sygnalizuje solidarność i determinację sojuszników.
Historyczny Szczyt NATO w Hadze w czerwcu 2025 roku był momentem przełomowym. Przywódcy państw sojuszniczych uzgodnili środki znacząco wzmacniające nasze odstraszanie i obronę. Zobowiązaliśmy się do inwestowania 5 proc. PKB rocznie w obronność do 2035 roku. Obejmuje to 3,5 proc. na finansowanie podstawowej obrony oraz realizację ambitnych nowych celów zdolności NATO określonych w 2025 roku. Kolejne 1,5 proc. zostanie przeznaczone na inwestycje związane z obroną i bezpieczeństwem, takie jak przygotowanie cywilne i odporność, rozwój innowacji, ochrona infrastruktury krytycznej oraz wzmacnianie przemysłów obronnych.
Haski Plan Inwestycji Obronnych sprawia, że NATO staje się bardziej sprawiedliwe i lepiej równoważy ciężar naszego bezpieczeństwa. Szacuje się, że całkowite wydatki państw NATO na podstawowe potrzeby obronne wyniosły w 2025 roku ponad 1,4 biliona dolarów (w cenach stałych z 2021 roku). Europejscy sojusznicy i Kanada robią więcej i inwestują więcej, a ich zwiększone zaangażowanie widoczne jest w ogromnych wzrostach wydatków obronnych. W latach 2014–2025 NATO w Europie i Kanada ponaddwukrotnie zwiększyły swoje roczne wydatki obronne, osiągając realny wzrost o 106 proc. Tylko w 2025 roku państwa NATO w Europie i Kanada zainwestowały łącznie 574 miliardy dolarów w obronność, co stanowi wzrost o 20 proc. w ujęciu realnym w porównaniu z 2024 rokiem. Wszyscy sojusznicy zgłosili wydatki obronne spełniające lub przekraczające poziom 2 proc. PKB, ustalony po raz pierwszy w 2014 roku, a wielu z nich dokonało znaczących zwiększeń wydatków; trzy państwa już w 2025 roku osiągnęły nowy cel 3,5 proc. Pokazuje to, że państwa NATO rozumieją zmienione środowisko bezpieczeństwa oraz potrzebę wypełniania naszych wspólnych zobowiązań. To czyni nas wszystkich bezpieczniejszymi, ale musimy utrzymać tempo. Oczekuję, że sojusznicy na następnym szczycie NATO w Ankarze pokażą, że znajdują się na jasnej i wiarygodnej ścieżce do osiągnięcia celu 5 proc.
W Hadze sojusznicy uzgodnili również szybkie rozszerzenie transatlantyckiej współpracy przemysłów obronnych – aby zapewnić zdolności produkcyjne i większą innowacyjność, by nasze siły zbrojne miały potrzebne zdolności i byśmy mogli nadal wspierać Ukrainę. Ściśle współpracujemy w tym i innych obszarach z Unią Europejską oraz naszymi partnerami w regionie Indo-Pacyfiku.
Potwierdziliśmy nasze silne wsparcie dla Ukrainy i przez cały 2025 rok NATO oraz sojusznicy je zwiększali. NATO uruchomiło inicjatywę Prioritised Ukraine Requirements List, czyli PURL, która kieruje amerykański sprzęt wojskowy na Ukrainę, finansowany przez sojuszników i partnerów. Jest to kluczowa siła, którą tylko Stany Zjednoczone mogą dostarczyć szybko i na dużą skalę i która pomaga Ukrainie utrzymać linię frontu oraz chronić jej obywateli.
Długoterminowe wsparcie NATO oznacza, że Ukraina może dziś się bronić, znajdować się w silnej pozycji, aby mogła zapewnić sprawiedliwy i trwały pokój oraz być zdolna do odstraszania przyszłej agresji rosyjskiej. Oprócz istniejących programów i struktur wspierających Ukrainę, takich jak NATO Security Assistance and Training for Ukraine, w 2025 roku otworzyliśmy pierwszą w historii wspólną cywilno-wojskową organizację NATO-Ukraina. Wspólne Centrum Analiz, Szkolenia i Edukacji w Polsce przekazuje obecnie ważne wnioski z pola walki.
W 2025 roku NATO kontynuowało również wzmacnianie odstraszania i obrony poprzez modyfikację swojej struktury dowodzenia. Obszar odpowiedzialności Joint Force Command Norfolk w Stanach Zjednoczonych został rozszerzony o Danię, Finlandię i Szwecję. NATO otworzyło nowe Połączone Centrum Operacji Powietrznych w Norwegii, aby wzmocnić operacje powietrzne na Dalekiej Północy, w Arktyce oraz w całym Sojuszu. Przez cały 2025 rok NATO i sojusznicy kontynuowali intensywny program ćwiczeń w celu testowania i szkolenia naszych sił zbrojnych oraz zdolności, aby były zawsze gotowe do odstraszania i obrony.
.Oczekuję, że szczyt NATO w Ankarze w lipcu 2026 roku będzie kontynuacją naszych osiągnięć z roku 2025. Nie ma miejsca na samozadowolenie ani czasu do stracenia, ponieważ stawką jest bezpieczeństwo miliarda ludzi. Silna więź transatlantycka pozostaje kluczowa w czasach globalnej niepewności. Ameryka Północna i Europa zawsze były silniejsze razem w NATO – będziemy nadal zapewniać sobie bezpieczeństwo w coraz bardziej niebezpiecznym świecie.
Tekst wstępu do corocznego raportu Sekretarza Generalnego Sojuszu Północnoatlantyckiego za rok 2025.
