Człowiek celowo uderzy w Księżyc

Rakieta Falcon 9 może 5 sierpnia uderzyć w powierzchnię Księżyca. Astronomowie zachęcają obserwatoria oraz miłośników astronomii do obserwacji, licząc na zarejestrowanie błysku i skutków zderzenia na żywo.

Rakieta Falcon 9 może uderzyć w Księżyc

.Według wyliczeń naukowców 5 sierpnia na Księżycu może się rozbić górny człon rakiety Falcon 9 firmy SpaceX. Astronomowie z kilkunastu uczelni zachęcają do obserwacji obserwatoria profesjonalne i miłośników astronomii. Byłaby to bowiem okazja do zarejestrowania takiego zderzenia na żywo.

W powierzchnię Księżyca ma uderzyć pozostałość rakiety, która 15 września 2025 r. wyniosła dwa lądowniki księżycowe. Jednym był Blue Ghost-1 firmy Firefly, a drugim Resilience z misji Hakuto-R Mission 2 od japońskiej firmy ispace.

Amerykański lądownik udanie wylądował na Księżycu 2 marca 2025 roku. Tym samym Firefly została pierwszą firmą komercyjną, która miękko osadziła lądownik na Srebrnym Globie. Z kolei japoński lądownik udanie wszedł na orbitę okołoksiężycową 6 maja br. Lądowanie miało nastąpić 5 czerwca, ale się nie powiodło – lądownik rozbił się na powierzchni Księżyca.

Górny człon rakiety od miesięcy krąży wokół Ziemi

.Górny człon rakiety Falcon 9 pozostał w kosmosie i utrzymywał się w odległości od Ziemi mniej więcej takiej, jak Księżyc. Nie był więc regularnie śledzony przez systemy monitorowania satelitów i śmieci kosmicznych, które skupiają się bardziej na orbicie okołoziemskiej. Jednak jest obserwowany przez przeglądy śledzące planetoidy, a także przez miłośników astronomii z odpowiednio zaawansowanym sprzętem obserwacyjnym. Dostępne są więc obserwacje potrzebne do obliczenia orbity fragmentu rakiety.

Według obliczeń górny człon rakiety Falcon 9 – o długości 13,8 metra i średnicy 3,7 metra – może w środę, 5 sierpnia, rozbić się na Księżycu (około godziny 8.35 polskiego czasu). Uderzy w powierzchnię Srebrnego Globu z prędkością 2,43 km/s. Badacze spodziewają się, że nastąpi to blisko krateru Einstein. Dla obserwatorów z Ziemi będzie to miejsce blisko krawędzi Księżyca. Być może zdarzenie będzie widoczne przez teleskopy, ale nie ma takiej pewności.

Astronomowie apelują o obserwacje niezwykłego zderzenia

.Artykuł opisujący szczegóły zdarzenia jest dostępny w serwisie arXiv.org, gdzie zamieszczane są wstępne wersje publikacji naukowych lub teksty przed recenzją i akceptacją do druku przez czasopisma naukowe. Pierwszym autorem jest Benjamin Fernando z Los Alamos National Laboratory w USA. Wśród kilkunastu autorów są naukowcy z NASA i innych czołowych amerykańskich ośrodków badawczych, a także z Korei Południowej, Włoch, Niemiec i Wielkiej Brytanii.

Autorzy publikacji apelują o próby obserwacji uderzenia. Ich zdaniem może ono ujawnić nowe informacje o tym, co dzieje się bezpośrednio po uderzeniu w powierzchnię Księżyca, a także rzucić światło na zagrożenia, jakie dla Księżyca stanowią zabłąkane śmieci kosmiczne.

Wiadomo, że zarezerwowano czas obserwacyjny na kilku dużych teleskopach, w tym na teleskopach VLT należących do Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO). Do prób obserwacji mogą włączyć się też miłośnicy astronomii dysponujący odpowiednim sprzętem. Wysiłki te koordynują projekt nauki społecznościowej Impact Flash! oraz Lunar Impact Flash Network.

Jakie skutki wywoła uderzenie w powierzchnię Księżyca

.Naukowcy przewidują, że uderzenie spowoduje bardzo krótki błysk światła oraz wyrzuci dużo regolitu i pyłu, tworząc krater o średnicy 20–30 metrów, czyli zbyt mały, aby dostrzec go z Ziemi. Część symulacji wskazuje średnicę 27 metrów i głębokość 5 metrów. Wyrzucony materiał ma opaść na obszarze o średnicy około 70 metrów.

Błysk będzie trwał krócej niż sekundę, a jego jasność jest szacowana w bardzo szerokim zakresie – od 3 do 15 magnitudo. Tak duża niepewność wynika z nieznanego składu i proporcji regolitu oraz skał w miejscu uderzenia.

Nie pierwszy raz człowiek uderza w Księżyc

.Co ciekawe, moment uderzenia – 5 sierpnia – został przewidziany już we wrześniu 2025 roku przez oprogramowanie do obliczania orbit stworzone przez astronoma i programistę Billa Graya.

Teraz będzie okazja do zarejestrowania zderzenia na żywo, ale uderzenia sztucznych obiektów w Księżyc zdarzały się już wcześniej. Pierwsze nastąpiło w 1959 roku, gdy radziecka sonda Łuna 2 celowo rozbiła się o powierzchnię Srebrnego Globu. Później informowano, że radzieccy astronomowie obserwowali błysk po tym uderzeniu, jednak nie zachowały się zdjęcia potwierdzające to wydarzenie.

Z nowszych przykładów warto wymienić amerykańską misję LCROSS z 2009 roku. W jej ramach celowo skierowano górny człon rakiety Centaur w pobliże południowego bieguna Księżyca, aby dzięki wyrzuconemu materiałowi zbadać skład gruntu. Uderzenie utworzyło krater o średnicy około 22 metrów.

PAP/WcN