Czym jest Światowe Forum Miejskie?

Światowe Forum Miejskie 2026 rozpoczęło się w stolicy Azerbejdżanu, Baku, w dniu 17 maja 2026 r. Motyw przewodni WUF13, współorganizowanego przez Program Narodów Zjednoczonych ds. Osiedli Ludzkich (UN-Habitat) i rząd Azerbejdżanu, brzmi: „Mieszkalnictwo dla świata: bezpieczne i odporne miasta oraz społeczności”.

Czym jest Światowe Forum Miejskie?

Światowe Forum Miejskie to organizowana co dwa lata pod egidą ONZ najważniejsza i największa konferencja poświęcona tworzeniu i realizacji polityk miejskich na świecie. 11. sesja WUF odbyła się w 2022 r. w Katowicach. Miejscem 13. sesji, która potrwa do 22 maja, jest Stadion Olimpijski w Baku.

Zgodnie z programem WUF niedziela 17 maja traktowana jest jako „dzień zero” wydarzenia. Poza uroczystością wciągnięcia flagi i otwarciu towarzyszącej targom wystawy Urban Expo, rozpoczęły działania zespoły pracujące nad rekomendacjami deklarowanych działań WUF13 (Assemblies) i odbyło się Spotkanie Ministerialne – po 10 latach od przyjęcia na konferencji Narodów Zjednoczonych w Quito w 2016 r. Nowej Agendy Miejskiej.

Otwarcie WUF13

.Ceremonia otwarcia WUF13 odbędzie się rano w dniu 18 maja; zamknięcia – po południu 22 maja. Pięć dni szczytu wypełnią debaty, dyskusje, warsztaty, dialogi w formie okrągłych stołów i nieoficjalne rozmowy.

Jak powiedziała ambasador Azerbejdżanu w Polsce Nargiz Gurbanova, tegoroczne WUF ma szczególny wymiar: po raz pierwszy odbywa się w regionie Kaukazu i Azji Środkowej (w wydarzeniu zarejestrowało się 20 tys. uczestników ze 174 krajów), a w tym roku przypada 50. rocznica konferencji Habitat I w Vancouver, która była początkiem UN-Habitat.

Ambasador podkreśliła, że rola Światowego Forum Miejskiego nigdy nie była tak istotna: świat jest najbardziej zurbanizowany w historii (w miastach i miasteczkach mieszka 58 proc. światowej populacji), a ponad 2 mld ludzi na świecie żyje w nieodpowiednich warunkach, podczas gdy szybka urbanizacja, rosnące koszty i migracja do miast zwiększają presję na systemy miejskie.

Kluczowe obszary współpracy Warszawy i Baku

.Dlatego WUF13 ma skupiać się na kwestiach dostępnego mieszkalnictwa, odpornej infrastruktury, adaptacji do zmian klimatu czy zintegrowanego rozwoju obszarów wiejskich i miejskich, biorąc pod uwagę, że zrównoważone miasta nie mogą istnieć bez silnych obszarów wiejskich.

– WUF13 bazuje na silnym dorobku WUF11, której gospodarzem była Polska, tworząc naturalną ciągłość i otwierając nowe możliwości pogłębienia współpracy między Polską a Azerbejdżanem – zaznaczyła Gurbanova.

Ambasador zauważyła tu, że z priorytetami rozwojowymi Azerbejdżanu ściśle wiążą się doświadczenia Polski w zakresie transformacji miast, rozwoju regionalnego czy modernizacji rolnictwa, a kluczowe dla władz tego kraju obszary współpracy z Polską obejmują: planowanie urbanistyczne i rozwiązania dla inteligentnych miast, zrównoważone budownictwo i zielone technologie, odporność na zmiany klimatu i zrównoważony rozwój środowiska, a także zintegrowane modele rozwoju obszarów miejskich i wiejskich.

Idea UN-Habitat

.WUF11 wyznaczyło standard wysokiego poziomu zaangażowania politycznego. WUF13 ma na celu podniesienie rangi tego wydarzenia, nie tylko poprzez historyczny pierwszy raz, gdy Forum odbędzie się w regionie Azji Środkowej i Kaukazu, lecz także poprzez zorganizowanie śródokresowego przeglądu Nowej Agendy Miejskiej – wskazała ambasador uściślając, że nie chodzi o podsumowanie minionej dekady, lecz określenie priorytetów do 2036 r.

– Dzięki pierwszemu w historii Szczytowi Liderów podczas WUF oraz Spotkaniu Ministerialnemu będziemy budować pomost między międzynarodowymi zobowiązaniami, a krajowym ustawodawstwem. Jesteśmy gotowi gościć tysiące uczestników, od szefów państw, ministrów i burmistrzów, po urbanistów i liderów społeczności lokalnych, aby wzmacniać partnerstwa i mobilizować wolę finansową niezbędną do przyspieszenia działań miejskich – zadeklarowała.

Zgodnie z ideą UN-Habitat Światowe Fora Miejskie, obok dyskusji, są przestrzenią do prezentacji praktycznych rozwiązań i najlepszych praktyk z całego świata, w tym także innowacyjnych podejść, historii sukcesu i skalowalnych modeli, które mogą pomóc krajom w rozwiązaniu kryzysu mieszkaniowego w ich własnych kontekstach.

Akademia WUF

.Nowością na Światowym Forum Miejskim 2026 będzie Akademia WUF, w której uniwersytety, instytuty szkoleniowe i organizacje partnerskie będą prowadziły sesje szkoleniowe, mające na celu rozwijanie umiejętności i potencjału w zakresie odpowiedzi na stojące przed miastami wyzwania.

Poza dialogiem politycznym WUF13 ma też m.in. uwzględniać podejście Azerbejdżanu do architektury i planowania urbanistycznego, obejmujące ochronę dziedzictwa kulturowego, tworzenie miast przyjaznych mieszkańcom oraz integrację aspektów społecznych, ekologicznych i technologicznych w rozwoju miast.

– Warto podkreślić, że polskie dziedzictwo już dziś stanowi integralną część tożsamości urbanistycznej Baku. Znani polscy architekci, jak Józef Płoszko i Józef Gosławski, wnieśli istotny wkład w krajobraz architektoniczny miasta na początku XX w. – przypomniała Nargiz Gurbanova.

PAP/Mateusz Babak/MJ