Dramatyczny spadek optymizmu młodych ludzi w Polsce [Badania]
Raport „Young Europe 2025” został przygotowany przez TUI Stiftung i oparty na badaniu młodych osób w wieku 16–26 lat, przeprowadzonym w dniach 23.04–19.05.2025 r. w siedmiu krajach: Niemczech, Francji, Hiszpanii, Włoszech, Grecji, Polsce oraz Wielkiej Brytanii (N = 6 703). Badanie zrealizowano metodą wywiadów online na panelu YouGov, z zastosowaniem doboru kwotowego i ważenia danych ze względu na wiek, płeć oraz poziom wykształcenia, tak aby odzwierciedlić strukturę populacji w każdym kraju. Jeden z wniosków: Polska należy do grupy krajów, w który występuje dramatyczny spadek optymizmu – zwłaszcza w porównaniu z okresem sprzed pandemii.
Badanie „Young Europe 2025”: jak młodzi czują się w 2025 roku?
W raporcie „Young Europe 2025” analizowane są subiektywne nastroje młodego pokolenia – zarówno w odniesieniu do przyszłości osobistej, jak i bieżącego stanu emocjonalnego. Badanie łączy pytania zamknięte (o optymizm/pesymizm) z otwartymi pytaniami o jedno słowo, którym respondenci opisują swój nastrój oraz nastrój „większości ludzi w kraju”.
W Polsce odsetek młodych optymistów wobec własnej przyszłości obniżył się z 59% (2019) do 18% (2025)
Między 2019 a 2025 rokiem poziom optymizmu młodych Europejczyków wyraźnie spadł. Spadki widać we wszystkich krajach, choć ich skala jest różna. W Polsce odsetek młodych optymistów wobec własnej przyszłości obniżył się z 59% (2019) do 18% (2025). Podobnie silne spadki obserwujemy w Niemczech (z 55% do 29%) i w Wielkiej Brytanii (z 66% do 17%).
Polska jest jednym z krajów o najniższym poziomie optymizmu w 2025 r. Obraz ten wpisuje się w szerszy kontekst kryzysów ostatnich lat – pandemii, wojny w Ukrainie, inflacji i niepewności ekonomicznej – które szczególnie mocno uderzają w młode kohorty wchodzące na rynek pracy.
Na pytanie otwarte „proszę opisać swój obecny stan emocjonalny jednym słowem” młodzi Polacy odpowiadali najczęściej: „dobry”, „stabilny”, „szczęśliwy”, ale też „zmęczenie” i „spokój”. Pokazuje to mieszaninę umiarkowanego zadowolenia z życia codziennego i zmęczenia przeciągającym się stanem niepewności.
Co ważne, wśród najpopularniejszych słów pojawiają się zarówno terminy pozytywne („dobry”, „szczęśliwy”, „spokój”), jak i wskazanie na wyczerpanie („zmęczenie”). Można to interpretować jako doświadczenie „krótkiego oddechu” – młodzi potrafią znaleźć indywidualne zasoby dobrostanu, ale robią to w warunkach chronicznego obciążenia.
Zapytani o to, jak „większość ludzi w kraju” czuje się obecnie, młodzi Europejczycy opisują nastroje przede wszystkim w kategoriach negatywnych lub umiarkowanie negatywnych. Wyjątkiem jest Polska, gdzie udział opisów pozytywnych i neutralnych jest relatywnie wysoki w porównaniu z innymi krajami – choć i tutaj silnie obecne są takie określenia jak „niepewność”, „niepokój” czy „smutek”.
Rozdźwięk między „ja” a „społeczeństwem”
Interesującym zjawiskiem jest rozbieżność pomiędzy oceną własnego nastroju a oceną nastroju większości społeczeństwa. Młodzi stosunkowo częściej opisują siebie w kategoriach pozytywnych lub neutralnych, natomiast „ogólny nastrój kraju” widzą jako wyraźnie gorszy. Może to świadczyć o silnym wpływie mediów i dyskursu publicznego, które koncentrują się na kryzysach i konfliktach, podczas gdy doświadczenie jednostkowe bywa bardziej zniuansowane.
Spadek optymizmu wśród młodzieży i wnioski dla Polski
Polska należy do grupy krajów o dramatycznym spadku optymizmu – zwłaszcza w porównaniu z okresem sprzed pandemii.
W warstwie językowej dominują określenia świadczące o umiarkowanym dobrostanie, ale zmęczeniu i niepewności.
Młodzi Polacy widzą nastroje społeczne gorzej niż swój własny stan emocjonalny, co może sprzyjać poczuciu izolacji („ja jeszcze sobie radzę, ale świat wokół się rozpada”).
W polityce młodzieżowej i edukacyjnej ważne jest równoczesne wzmacnianie zasobów psychologicznych (rezyliencja, wsparcie rówieśnicze) oraz realnych perspektyw życiowych (stabilna praca, mieszkalnictwo, przewidywalność instytucji).
Oprac. Arkadiusz Jordan
