Jak wyglądali denisowianie?

denisowianie

Denisowianie mieli stosunkowo niskie i płaskie czaszki, grube kości oraz wydatne łuki brwiowe. Naukowcy odtworzyli niektóre cechy ich wyglądu na podstawie analizy szczątków znalezionych na stanowisku archeologicznym Xujiayao w północnych Chinach.

Białka pomogły zidentyfikować szczątki z Xujiayao

.Denisowianie byli wymarłymi krewnymi współczesnego człowieka, blisko spokrewnionymi z neandertalczykami. Naukowcy wciąż wiedzą o nich stosunkowo niewiele. Mogli zamieszkiwać Azję Wschodnią od co najmniej 300 tys. do około 45 tys. lat temu. Poznanie ich historii utrudnia przede wszystkim niewielka liczba zachowanych skamieniałości.

W ramach nowego badania paleontologom pod kierownictwem Qiaomei Fu z Chinese Academy of Sciences udało się dowiedzieć więcej o denisowianach. Naukowcy uzyskali nowe informacje na temat ich wyglądu oraz obszarów, które zamieszkiwali. Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie „Nature”.

Podstawą nowych odkryć była analiza fragmentu czaszki i żuchwy, znalezionych wraz z innymi skamieniałościami na stanowisku archeologicznym Xujiayao w północnych Chinach. Szczątki wydobyto w latach 1976–1979.

Aby ustalić, do kogo należały szczątki, badacze wyizolowali białka z odnalezionych fragmentów czaszki i żuchwy. Zidentyfikowali 18 pradawnych białek, a następnie przeanalizowali ich sekwencje i porównali je z danymi dotyczącymi innych dawnych homininów oraz współczesnych ludzi. Nawet niewielkie różnice w sekwencjach białek dostarczają informacji o pokrewieństwie ewolucyjnym i pozwalają ustalić miejsce poszczególnych skamieniałości na drzewie genealogicznym człowieka.

Kluczową wskazówką okazał się wariant kolagenu oznaczony jako COL1A2-996K. Występował on u denisowian, ale nie u neandertalczyków ani współczesnych ludzi. Analiza pokrewieństwa molekularnego oraz wspólnych cech morfologicznych pozwoliła badaczom ustalić, że szczątki z Xujiayao należą do denisowian, choć wcześniej przypisywano je do różnych linii ewolucyjnych.

Jak wyglądali Denisowianie?

.Następnie badacze skupili się na odtworzeniu tego, jak mógł wyglądać przedstawiciel denisowian. Wykorzystali w tym celu fragmenty czaszki i żuchwy, a także inne odkryte szczątki kostne i zęby.

Wykonali pomiary pozostałości i wykorzystali trójwymiarowe modele komputerowe zrekonstruowanych kości czaszki i żuchwy. Uzyskane kształty porównali ze skamieniałościami neandertalczyków, współczesnych ludzi oraz innych dawnych homininów.

Przeprowadzone analizy wskazały, że denisowianie mieli stosunkowo niskie i płaskie czaszki o grubych kościach, wydatne łuki brwiowe oraz płaski profil twarzy. Ich cechy fizyczne stanowiły połączenie właściwości charakterystycznych dla wcześniejszych homininów z cechami występującymi również u neandertalczyków i późniejszych gatunków człowieka.

Wymarli krewni człowieka żyli na rozległych obszarach Azji Wschodniej

.Jak podkreślają paleontolodzy, potwierdzenie, że szczątki z Xujiayao należą do denisowian, dostarcza nowych informacji na temat obszarów, które zamieszkiwali. W połączeniu z innymi skamieniałościami wyniki badania wskazują, że występowali na rozległych obszarach Azji Wschodniej. Ich zasięg wykraczał daleko poza syberyjskie jaskinie i góry Tybetu, z którymi są zwykle kojarzeni.

Zdaniem naukowców podobieństwa między szczątkami z Xujiayao a skamieniałościami odkrytymi w innych częściach Azji Wschodniej wskazują, że wiele z nich może należeć do tej samej linii denisowian. Inne znaleziska z tego regionu, pochodzące z późnego środkowego plejstocenu, pozwalają również lepiej poznać zróżnicowanie budowy ciała tych pradawnych ludzi.

Emil Gołoś

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 21 listopada 2026
Fot. Institute of Vertebrate Paleontology and Paleoanthropology/CAS