Księżyc Jowisza, Europa może jednak nie posiadać warunków odpowiednich dla życia

księżyc Jowisza Europa

Astronomowie sugerują, że księżyc Jowisza, Europa może nie wykazywać aktywności podwodnej niezbędnej do powstania i utrzymania życia.

.Jowisz, największa planeta w Układzie Słonecznym posiada prawie 100 znanych księżyców, ale żaden z nich nie wzbudził takiego zainteresowania i nie pobudził wyobraźni naukowców zajmujących się kosmosem jak Europa, pokryty lodem świat, który, jak wskazują badacze, może posiadać rozległy ocean słonej wody w stanie ciekłym. Od dziesięcioleci astronomowie próbują odkryć, mogą występować tam warunki odpowiednie dla życia. Przez co Europa była jednym z głównych celów przyszłych badań w naszym najbliższym kosmicznym sąsiedztwie.

W ramach nowego badania, naukowcy z Washington University in St. Louis, pod kierownictwem Paula Byrne’a, odkryli, że księżyc Jowisza, Europa może nie posiadać warunków sprzyjających życiu na dnie oceanu. Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie „Nature Communications”.

Na podstawie obliczeń uwzględniających rozmiar księżyca, skład jego skalistego jądra oraz sił grawitacyjnych Jowisza, naukowcy doszli do wniosku, że Europa prawdopodobnie nie wykazuje ruchów tektonicznych, nie posiada ciepłych kominów hydrotermalnych ani nie wykazuje żadnej innej podwodnej aktywności geologicznej, która prawdopodobnie byłaby głównym warunkiem koniecznym dla powstania życia.

„Gdybyśmy mogli zbadać ten ocean za pomocą zdalnie sterowanej łodzi podwodnej, prawdopodobnie na jego dnie nie zobaczylibyśmy żadnych nowopowstałych pęknięć, aktywnych wulkanów ani strumieni gorącej wody wydobywających się z kominów geotermalnych. Z geologicznego punktu widzenia niewiele się tam dzieje. Wszystko najpewniej byłoby spokojne, a na lodowym świecie, takim jak Europa, spokojne dno może oznaczać ocean pozbawiony życia” – mówi Paul Byrne z Washington University in St. Louis.

Aby lepiej poznać dno oceaniczne Europy, astronomowie musieli połączyć dane zebrane na jej temat z wnioskami wyciągniętymi z geologii Ziemi i innych ciał niebieskich, w tym naszego Księżyca.

Naukowcy uważają, że lodowa skorupa Europy ma grubość od 15 do 25 km, a ocean pokrywa całą powierzchnię księżyca do głębokości około 100 kilometrów. Mimo że jest ona nieco mniejsza od naszego Księżyca, prawdopodobnie zawiera znacznie więcej wody niż Ziemia.

Pod lodem i wodą znajduje się skaliste jądro podobne do ziemskiego. Jednak badacze obliczyli, że ciepło uciekło z niego miliardy lat temu, a to w środku Ziemi wciąż jest gorące.

Naukowcy oszacowali również siły grawitacyjne Jowisza, które teoretycznie mogłyby być wystarczająco silne, aby utrzymać księżyc w stanie geologicznej aktywności. Na najbardziej wewnętrznym naturalnym satelicie gazowego olbrzyma, Io, grawitacja Jowisza wywołuje pływy i ogrzewa skały pod lodową powierzchnią. Księżyc ten przez to jest najbardziej aktywnym wulkanicznie ciałem w Układzie Słonecznym.

Jednak pływy na Io są szczególnie gwałtowne, ponieważ księżyc ten ma nieregularną orbitę, która okresowo zbliża go do Jowisza, ale orbita Europy jest stosunkowo stabilna i odległa, co zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia znacznych sił pływowych.

„Europa prawdopodobnie podlega pewnemu ogrzewaniu pływowemu, dlatego nie jest całkowicie zamarznięta. W odległej przeszłości mogła być znacznie cieplejsza, jednak obecnie nie widzimy żadnych wulkanów wyrzucających lawę spod lodu, jak ma to miejsce na Io, a nasze obliczenia sugerują, że pływy nie są wystarczająco silne, aby wywołać jakąkolwiek znaczącą aktywność geologiczną na dnie morskim. Warunki na Europie nie sprzyjają potencjalnemu utrzymaniu życia pod lodem, wydaje się, że po prostu nie ma tam wystarczająco niezbędnej energii, przynajmniej obecnie” – podkreśla Paul Byrne.

.Sonda kosmiczna Europa Clipper, przeleci obok księżyca wiosną 2031 roku, wykona ona badania i sfotografuje jego powierzchnię. Dostarczy to bardziej precyzyjnych pomiarów pokrywy lodowej i oceanu, co pomoże naukowcom odkryć tajemnicę, tego czy może skrywać się tam życie.

Oprac. EG

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 16 stycznia 2026
Fot. NASA